Gdzie będą płacić składki urzędnicy

Nowe rozporządzenia zawierające nowe zasady w odniesieniu do pracowników będą regulować także kwestie podlegania ubezpieczeniom społecznym urzędników służby cywilnej, personelu misji dyplomatycznych i placówek konsularnych oraz personelu pomocniczego Wspólnot Europejskich.

[srodtytul]Oficjel w Polsce[/srodtytul]

Za urzędnika w naszym kraju uważa się osobę, która pracuje lub pełni funkcję w administracji publicznej. Zaliczamy do niej m.in. wyodrębnioną grupę urzędników służby cywilnej, pracowników administracji państwowej lub samorządowej.

Z punktu widzenia zabezpieczenia społecznego urzędnicy w Polsce, co do zasady, są objęci powszechnym systemem ubezpieczeń społecznych. Istnieje jednak taka ich grupa, która jest objęta specjalnym systemem zabezpieczenia społecznego.

Dotyczy to prokuratorów, sędziów oraz funkcjonariuszy: policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Służby Więziennej, Biura Ochrony Rządu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i żołnierzy zawodowych.

Co ciekawe, do grupy urzędników, ze względu na wykonywanie przez nich funkcji publicznych, zalicza się również korespondentów zagranicznych i pracowników szkół działających przy placówkach dyplomatycznych.

[srodtytul]Dziś jak pracownicy najemni [/srodtytul]

Zgodnie z ogólną zasadą do urzędników mają zastosowanie przepisy koordynacyjne dotyczące pracowników najemnych z pewnymi wyjątkami. I tak urzędnicy administracji służby cywilnej i personel im równorzędny muszą opłacać składki na ubezpieczenia społeczne w kraju, którego administracja ich zatrudnia.

[ramka][b]Przykład 1[/b]

Pan Jan, pracownik Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego, został oddelegowany na trzy lata do Biura Regionalnego Województwa Dolnośląskiego w Brukseli.

Zgodnie z obecnymi przepisami w okresie oddelegowania pan Jan podlega polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych.

Dowodem jest poświadczenie formularza E101 w oddziale ZUS właściwym dla jego pracodawcy, tj. urzędu marszałkowskiego.[/ramka]

[srodtytul]Inaczej w razie kilku źródeł dochodów[/srodtytul]

W przypadku urzędników służby cywilnej uzyskujących dochody również z innych źródeł, w tym z tytułu umowy o pracę, prowadzenia działalności gospodarczej, umów cywilnoprawnych, rozporządzenie nr 1408/71 wprowadza dodatkowe zasady pozwalające na określenie, gdzie należy opłacać składki na ubezpieczenia społeczne.

I tak osoby ubezpieczone w specjalnym systemie ubezpieczeń dla urzędników służby cywilnej w jednym z państw członkowskich, które jednocześnie wykonują obowiązki na podstawie umowy o pracę lub prowadzą działalność na własny rachunek na terytorium jednego lub wielu państw członkowskich, powinny opłacać składki na ubezpieczenia społeczne w państwie, w którym są ubezpieczone w ramach specjalnego systemu dla urzędników służby cywilnej.

[ramka][b]Przykład 2[/b]

Funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej mający miejsce zamieszkania w Polsce został zatrudniony na podstawie umowy-zlecenia we Włoszech.

Podlega zatem polskiemu ustawodawstwu i składki z tytułu umowy o pracę i zlecenia powinny być wpłacane do ZUS. [/ramka]

W przypadku urzędników służby cywilnej i osób traktowanych na równi z takimi osobami istnieje wyłom od ogólnej zasady jednego kraju opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

[srodtytul]W wielu państwach[/srodtytul]

Dotyczy on sytuacji urzędnika wykonującego swoje obowiązki jednocześnie w więcej niż jednym państwie członkowskim i ubezpieczonego w przynajmniej jednym z tych państw w ramach specjalnego systemu dla urzędników służby cywilnej.

Taki urzędnik, zgodnie z rozporządzeniem nr 1408/71, podlega ustawodawstwu każdego z tych państw, w których pracuje. W każdym z nich jest więc zobowiązany opłacać składki na ubezpieczenia społeczne.

[srodtytul]Trochę uproszczeń [/srodtytul]

Wchodzące w życie 1 maja 2010 r. rozporządzenie (WE) nr 883/2004 uprościło częściowo zasady opłacania składek przez urzędników.

Zachowuje jednocześnie obecną regułę podstawową, że urzędnik podlega ustawodawstwu państwa, jakiemu podlega zatrudniająca go administracja.

Powtarza również zasadę, zgodnie z którą osoba, która jest zatrudniona jako urzędnik służby cywilnej przez jedno państwo członkowskie i która wykonuje pracę i/lub pracę na własny rachunek w jednym lub w kilku państwach członkowskich, powinna opłacać składki w państwie, któremu podlega zatrudniająca ją administracja.

W pozostałym zakresie, dotychczas regulowanym przez rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71, nowe rozporządzenie odsyła do reguł ogólnych dotyczących pracowników.

[srodtytul]Według państwa zatrudnienia[/srodtytul]

Teraz osoby wchodzące w skład personelu placówek dyplomatycznych i konsularnych oraz prywatna służba domowa zatrudniona przez pracowników tych placówek, co do zasady, podlegają ustawodawstwu państwa zatrudnienia i w nim powinny opłacać składki na ubezpieczenia społeczne.

Mogą jednak zdecydować o wpłacaniu składek do systemu zabezpieczenia społecznego w wysyłającym państwie członkowskim. Wybór ten przysługuje jedynie obywatelom państwa członkowskiego przyjmującego lub wysyłającego.

Zatem, przykładowo, z omawianego prawa skorzystać może obywatel francuski lub polski zatrudniony w Ambasadzie Republiki Francuskiej w Polsce i wybrać uczestnictwo we francuskim albo polskim systemie ubezpieczeń społecznych.

Prawa wyboru dokonuje się w końcu każdego roku kalendarzowego tylko w odniesieniu do okresów przyszłych. Jednakże prawo wyboru powinno być wykonane w okresie trzech miesięcy od daty zatrudnienia pracownika w danej placówce.