Przedsiębiorcę, który przystąpi do dobrowolnego ubez?pieczenia chorobowego, a potem spóźni się z zapłatą składek albo zaniży wpłatę, począwszy od miesiąca, którego to dotyczy, ZUS wykreśli z tego ubezpieczenia. A to oznacza, ?że jeśli w tym czasie zachoruje, nie otrzyma zasiłku. W tym przypadku sprawa jest oczywista.
Inaczej jest, gdy chory biznesmen zaniży wpłatę za miesiąc, w którym przydarzyła mu się niedyspozycja zdrowotna, myśląc że dostanie zasiłek. Dopiero później otrzyma z ZUS decyzję odmawiającą mu prawa do świadczenia. W tym przypadku przedsiębiorca wpłaca bowiem pełną kwotę, ale wyliczoną na dzień dokonywania przelewu.
Gdy po otrzymaniu odmowy zasiłku uzupełni ten brak składek i równocześnie złoży korektę deklaracji wraz z wnioskiem o wyrażenie zgody na opłacenie składki po terminie, ZUS nie powinien go pochopnie odrzucać. W przeciwnym razie sąd może orzec, że w tej konkretnej sytuacji zachodził uzasadniony przypadek, który pozwalał przystać na opłacenie składki chorobowej po terminie. Wtedy ZUS będzie musiał wypłacić świadczenie z odsetkami.
Swoboda, ?a nie dowolność
Odmawiając zgody na opłacenie składki po terminie, ZUS ma możliwość podejmowania uznaniowej decyzji w trybie art. 14 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU 2013 r., poz. 1442 ze zm., dalej ustawa o sus). Jednak swobody tej nie można utożsamiać z dowolnością.
Organ rentowy podejmując decyzje o wyrażeniu lub niewyrażeniu zgody na opłacenie składki po terminie, ocenia konkretne okoliczności. Co prawda ustawa o sus nie określa przesłanek wyrażenia takiej zgody, ale nie oznacza to, że ZUS ma niczym nieskrępowaną swobodę w uwzględnieniu lub odrzuceniu takiego wniosku. Jak uznał Sąd Najwyższy w uchwale z 8 stycznia 2007 r. (I UZP 6/06), „przyznana kompetencja winna być wykonywana według sprawdzalnych, sprawiedliwych kryteriów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyposażony w uprawnienie wyrażania zgody na opłacenie składki po terminie powinien zatem ujawnić, jakimi przesłankami kierował się odmawiając prawa do opłaty po terminie, a jego decyzja podlega merytorycznej ocenie sądu. Czyli ocena ta winna być zobiektywizowana przy zaistnieniu konkretnych okoliczności".
