Do 24 grudnia czas na odzyskanie zawieszonych emerytur

Jeśli w tym terminie uprawniony tego nie zrobi, ma małe szanse, aby dostać zaległe pieniądze za 14 miesięcy i odsetki od nich.

O co chodzi

Obowiązek rozwiązania umowy o pracę do 30 września 2011 r. u pracowników emerytów, którzy nie zakończyli etatowego zajęcia przy przechodzeniu na świadczenie w latach 2009–2010, jest niezgodny z ustawą zasadniczą. Tak orzekł 13 listopada br. Trybunał Konstytucyjny (K 2/12), analizując art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2010 r. nr 257, poz. 1726).

Przepis ten od początku 2011 r. przywrócił art. 103a do ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (tekst jedn. DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm., dalej ustawa emerytalna). Zgodnie z nim pracownik, który chce pobierać emeryturę, musi najpierw rozwiązać angaż z dotychczasowym pracodawcą. Jeśli tego nie zrobi, ZUS co prawda przyzna mu prawo do świadczenia, ale od razu zawiesi jego wypłatę.

Trybunał nie zakwestionował zasadności samej reguły z art. 103a ustawy emerytalnej, a jedynie konieczność rozwiązania stosunku pracy przez osoby, które tego nie zrobiły, przechodząc na emeryturę, bo nie były wówczas do tego zobowiązane. Art. 103a ustawy emerytalnej sam w sobie nie jest sprzeczny z konstytucją. Oznacza to, że legalnie odnosi się do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011 r.

Zatem wszyscy, którzy od 1 stycznia 2011 r. chcieli i chcą pobierać emeryturę, muszą pamiętać, żeby przed złożeniem wniosku o świadczenie „pozbyć się" statusu pracowniczego, czyli rozwiązać łączący ich stosunek pracy przynajmniej na jeden dzień.

Bez pieniędzy

Ważne jest, aby w dniu składania wniosku o emeryturę nie być już etatowcem. W przeciwnym razie dojdzie do zawieszenia emerytury i to niezależnie od wysokości osiąganego przychodu oraz wieku osoby uprawnionej do świadczenia.

Od 1 października 2011 r. ZUS zawiesił wypłatę emerytur tym pracującym świadczeniobiorcom, którzy w latach 2009 i 2010 nabyli prawo do emerytury, nie kończąc etatowego zajęcia. Konieczność rezygnacji z posady dotknęła wszystkie osoby, które kontynuując zatrudnienie, przeszły na emeryturę. Chodzi o tych świadczeniobiorców, którzy wnioski o przyznanie świadczenia złożyli między 8 stycznia 2009 r. a 31 grudnia 2010 r. Bez znaczenia był rodzaj przyznanej emerytury (wcześniejsza pracownicza, w tzw. powszechnym wieku emerytalnym czy kapitałowa), a także wiek zarobkującego emeryta.

Walka o swoje...

Orzeczenie TK o niezgodności z konstytucją, na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczną decyzję administracyjną lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia. Tak stanowi art. 190 ust. 4 konstytucji.

Ubezpieczeni, którzy utracili świadczenie, mogą zatem domagać się od ZUS zaległych świadczeń emerytalnych wraz z odsetkami za zwłokę od dnia zawieszenia. W tym celu trzeba do 24 grudnia br. (a nie 22 grudnia, jak podaje ZUS) złożyć w organie rentowym wniosek o wznowienie postępowanie w trybie art. 145a § 1 kodeksu postępowania adminstracyjnego.

A to dlatego, że art. 57 § 4 k.p.a. stanowi, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni (roboczy). Ponieważ 22 grudnia wypada w tym roku w sobotę, którą uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2011 r. (I OPS 1/11) zrównała z dniem z wolnym od pracy, to na złożenie dokumentów jest czas do poniedziałku 24 grudnia.

Do organu rentowego, który zdecydował o zawieszeniu świadczenia, trzeba wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania >patrz przykład pisma. Organ rentowy nie wypłaci pieniędzy bez ingerencji poszkodowanego emeryta.

...także w sądzie

Po złożeniu takiego wniosku ZUS będzie musiał wszcząć postępowanie zawieszające emeryturę i je umorzyć ze względu na wykreślenie niekonstytucyjnego przepisu z ustawy.

Zablokowane świadczenie będzie wtedy zwracane razem z odsetkami za okres od dnia zawieszenia, czyli od 1 października 2011 r. ZUS może się co prawda ociągać i np. twierdzić, że wypłaci świadczenie od miesiąca, w którym otrzymał wniosek o wznowienie postępowania (w trybie art. 145a k.p.a.), ale nie wcześniej niż od daty ogłoszenia wyroku TK.

Niewykluczone, że będzie argumentował, że dopiero od tego dnia, czyli 22 listopada 2012 r., art. 28 w związku z art. 6 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 257, poz. 1726) został uznany za niezgodny z konstytucją.

Gdyby tak się stało, osoba pozbawiona w ten sposób zaległych pieniędzy powinna domagać się ich sądownie. Występując do sądu o stwierdzenie nieważności decyzji odbierającej świadczenie, ma pewność, że je odzyska. Postępowanie sądu w takiej sprawie jest bowiem ograniczone wyłącznie do kontroli zgodności z prawem decyzji, bez możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Blokada zarobków

ZUS nie podejmie na bieżąco wypłaty zawieszonej emerytury, jeśli uprawniony świadczeniobiorca (który nie ukończył powszechnego wieku emerytalnego) osiąga przychód w wysokości przekraczającej 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (od 1 grudnia jest to 4563,30 zł). Uzyskiwanie takich zarobków będzie skutkowało dalszą blokadą świadczenia.

Jeśli przychód będzie przekraczał niższy próg zarobkowy (70 proc. przeciętnego wynagrodzenia - obecnie 2457,20 zł), ZUS podejmie wypłatę emerytury odpowiednio zmniejszonej.

Przykład wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 145a k.p.a

Warszawa, 11 grudnia 2012 r.

Marianna Kowalska

ul. Pańska 101 m.1

01-223 Warszawa

rej. ZUS nr 121345/12 I

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Oddział w Warszawie ul. Senatorska 6/8

00-917 Warszawa

Wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145a k.p.a. dotyczącego zawieszonej emerytury

Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. (w sprawie nr K2/12) wnoszę o wznowienie postępowania w trybie art. 145a k.p.a., uchylenie wydanej decyzji ZUS nr 121345/12 zawieszającej moją emeryturę od 1 października 2011 r. i umorzenie postępowania w sprawie oraz niezwłoczną wypłatę należnych mi świadczeń emerytalnych wraz z odsetkami za zwłokę za okres zawieszenia tj. od 1 października 2011 r. do 11 grudnia 2012 r.

Uzasadnienie

W okresie od 1 października 2011 r. do 11 grudnia 2012 r. ZUS zawiesił wypłatę należnych mi świadczeń emerytalnych, powołując się na art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (DzU 2010 r. nr 257 poz. 1726). 13 listopada 2012 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powołany przepis w zakresie, w jakim odnosi się do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 konstytucji zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (DzU 2012, poz. 1285).