Reklama
Rozwiń

Kary umowne w dobie koronawirusa

W czasie pandemii wiele zobowiązań nie może być realizowanych zgodnie z zamierzeniami stron umowy. Obecna sytuacja wywołuje, więc sporo pytań przedsiębiorców. Jedni pytają czy mogą zostać naliczane kary umowne? Inni czy faktycznie istnieje obowiązek zapłaty kary umownej? Jeżeli tak, to czy nie można tej kary pomniejszyć z uwagi na zaistniałe okoliczności?

Aktualizacja: 09.05.2020 07:47 Publikacja: 09.05.2020 00:01

Kary umowne w dobie koronawirusa

Foto: Adobe Stock

Szukając odpowiedzi na powyższe pytania należy w pierwszej kolejności przypomnieć czym jest kara umowna w rozumieniu kodeksu cywilnego. W świetle art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego karę umowną zastrzega się w umowie jako określoną stawkę do zapłaty w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego (tj. takiego, którego przedmiotem nie jest suma pieniężna).

W praktyce zastrzeżenie kary umownej jest dużym ułatwieniem dla wierzyciela. Występując do sądu z roszczeniem o zapłatę kary umownej wierzyciel będzie musiał wykazać sam fakt zastrzeżenia kary umownej i niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania przez dłużnika (wyrok SN z 9 lutego 2005 r., II CK 420/04). Co ważne, Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów o mocy zasady prawnej (z 6 listopada 2003 r., III CZP 61/03) opowiedział się za poglądem, że przesłanką roszczenia o karę umowną nie jest szkoda wyrządzona przez niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Wierzyciel może więc dochodzić kary umownej bez względu na to, czy szkoda powstała oraz nie musi wykazywać jej wysokości. Natomiast w przypadku braku zastrzeżenia kary umownej występując o odszkodowanie na podstawie art. 471 K.c. wierzyciel musi wykazać dodatkowe przesłanki takie jak oprócz faktu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania – szkoda oraz adekwatny związek przyczynowy między zdarzeniem w postaci niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania a szkodą. Do tego wierzyciel musi wówczas również uzasadnić wysokość dochodzonego odszkodowania, tzn. wykazać że wysokość dochodzonego odszkodowania odpowiada wysokości poniesionej szkody.

PRO.RP.PL tylko za 39 zł!

Przygotuj się na najważniejsze zmiany prawne w 2025 r.
Wszystko o składce zdrowotnej, wprowadzeniu kasowego PIT i procedury SME. Raporty biznesowe, analizy ekonomiczne, webinary oraz użyteczne kalendarium.
ABC Firmy
Nowa funkcja w rządowym portalu dla firm. Ma pomóc w sprawdzeniu kontrahenta
ABC Firmy
Rząd chce dekryminalizacji prawa gospodarczego. Co to oznacza?
ABC Firmy
To ostatnie chwile, żeby nie zapłacić więcej za prąd. Mija ważny termin
ABC Firmy
Nowy obowiązek dla przedsiębiorców od 1 lipca. Chodzi o e-doręczenia
ABC Firmy
Firmy mają uzyskać szybszy dostęp do danych z rejestru PESEL i nie tylko