Projekt nowelizacji prawa budowlanego przewiduje wprowadzenie tzw. mechanizmu żółtej kartki. Ma być to ostrzeżenie dla inwestora od organu nadzoru budowlanego, które da inwestorowi szansę na uniknięcie dotkliwej procedury naprawczej w przypadku istotnych odstępstw od dokumentacji projektowej. Prace legislacyjne nad projektem trwają. Jest możliwe, że ustawa zostanie uchwalona w tym roku.
Konsekwencje istotnego odstąpienia
Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę wiąże się z obowiązkiem uzyskania przez inwestora tzw. pozwolenia zamiennego. O tym, jakie odstąpienie jest istotne, decyduje art. 36a ust. 5 prawa budowlanego, który zawiera katalog istotnych odstąpień. Należy do niego przykładowo odstąpienie w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5 proc., wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2 proc. czy liczby kondygnacji.
W praktyce kwalifikacji zamierzonego odstąpienia dokonuje projektant, który w przypadku uznania odstąpienia za nieistotne dołącza do dokumentacji budowy odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące tego odstąpienia. Natomiast w sytuacji, gdy projektant uzna dane odstąpienie za istotne, konieczne staje się złożenie wniosku o wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wraz z projektem zamiennym.
Istotne odstąpienie od projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę bez decyzji zamiennej powoduje aktualnie poważne i kosztowne konsekwencje po stronie inwestora. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego (powiatowy albo wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego) jest bowiem zobowiązany do wszczęcia procedury naprawczej. Obejmuje ona w pierwszej kolejności wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Następnym krokiem jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego w terminie dwóch miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót decyzji, w której zobowiązuje on inwestora w określonym terminie do przedłożenia projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Organ może także w razie potrzeby nakazać inwestorowi wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. W przypadku, gdy decyzja staje się ostateczna, pozwolenie na budowę zostaje uchylone.