Jak nie płacić VAT od daru serca
Darowizny w ogóle zyskały ostatnio na znaczeniu. Bardziej jednak takie, które wynikają z naszej potrzeby pomocy osobom w trudnej sytuacji, nie tylko Ukraińcom. Przedsiębiorcy są jednak w kłopotliwej sytuacji - jeśli podarują towary, przy zakupie których odliczyli podatek VAT, to w momencie dokonania darowizny muszą odprowadzić VAT do urzędu skarbowego w kwocie wcześniej odliczonej. Można powiedzieć, że VAT zniechęca do działalności charytatywnej. Ale w przypadku darowizny żywności pod pewnymi warunkami da się skorzystać ze zwolnienia z VAT. Dotyczy ono przekazania produktów spożywczych na rzecz organizacji pożytku publicznego (czyli stowarzyszeń, fundacji) z przeznaczeniem na działalność charytatywną. Zatem hurtowni artykułów spożywczych nie opłaca się podarować pieczywa, konserw lub herbaty bezpośrednio do miejsca tymczasowego zakwaterowania uchodźców albo np. do domu dziecka. Dopiero pośrednictwo organizacji pożytku publicznego pozwoli skorzystać ze zwolnienia z VAT.
Podatek za Ukraińca z certyfikatem
Pomagać można nie tylko charytatywnie. Bardzo pożądaną wśród uchodźców formą wsparcia jest legalna praca za godną płacę. Pracodawcy, którzy taką pracę zaoferowali, zastanawiają się teraz nad skutkami podatkowymi zatrudnienia obywateli Ukrainy. Czy powinni odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy od ich wynagrodzeń? Czy forma zatrudnienia ma tu jakieś znaczenie? Okazuje się, że tak. Najprościej jest w przypadku umowy o pracę - wypłacona pensja uważana jest za przychód ze stosunku pracy i podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej. Nie ma znaczenia, czy obywatel Ukrainy przebywa w Polsce poniżej, czy powyżej 183 dni w roku podatkowym (wtedy jest tzw. rezydentem podatkowym). Pracodawca jako płatnik powinien potrącić z wynagrodzenia pracownika zaliczki na podatek dochodowy, a po zakończonym roku podatkowym, do końca lutego, przesłać informację PIT‑11.
Co istotne, w przypadku obywateli Ukrainy zatrudnionych w ramach umowy o pracę, w przypadku spełnienia ustawowych warunków mają oni możliwość skorzystania z ulgi dla młodych w PIT.
Przy umowie zlecenia kwestia rozliczenia jest bardziej skomplikowana. Obywatele Ukrainy, którzy nie przedstawili pracodawcy certyfikatu rezydencji, a przebywają na terytorium Polski nie dłużej niż 183 dni w roku, winni być rozliczani w formie ryczałtu w wysokości 20 proc. przychodu, ale jedynie do momentu przekroczenia wskazanych 183 dni w roku podatkowym. Potem płatnik musi pobrać podatek na zasadach ogólnych, traktując obywatela Ukrainy jako osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. To oznacza obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy na zasadach ogólnych i sporządzenia za ten okres PIT-11. A po zakończeniu roku podatkowego płatnik powinien wystawić dwie informacje – IFT-1R za okres pobytu podatnika do 183 dni, a także PIT-11 za okres od momentu, gdy powstał obowiązek poboru zaliczki na PIT.
