Kirgizi poparli zmiany

– Referendum było sukcesem. Nowa konstytucja została zaaprobowana. Kirgizja weszła na drogę ustanowienia prawdziwej demokracji – mówiła pełniąca obowiązki prezydenta Roza Otunbajewa po zamknięciu lokali wyborczych. Obiecała sformować nowy rząd w pierwszych dniach lipca.

Z tymczasowego gabinetu odejdą liderzy partii, które wystartują w wyborach parlamentarnych zaplanowanych na październik. Do chwili zamknięcia tego wydania „Rzeczpospolitej” komisje policzyły około 60 procent głosów. Ponad 90 procent głosujących poparło zmiany.

Bezpieczeństwa podczas wczorajszego głosowania strzegło 8 tys. milicjantów i tyle samo ochotników. Przy głównych drogach do Biszkeku pojawiły się punkty kontrolne, gdzie legitymowano podróżnych. Tymczasowe władze Kirgizji dołożyły wszelkich starań, by nie doszło do powtórzenia zamieszek, które wybuchły w miastach Osz i Dżalalabad na początku czerwca.

Otunbajewa oddała głos na uniwersytecie w Oszu. W mieście tym doszło do krwawych starć między Kirgizami i Uzbekami. Według ekspertów, wybierając do głosowania Osz uznawany za bastion obalonego w kwietniu prezydenta Kurmanbeka Bakijewa, Otunbajewa chciała pokazać, że władze kontrolują sytuację. Obserwatorzy twierdzili jednak, że w Oszu napięcie jest nadal odczuwalne. – Mieszkańcy boją się opuszczać domy. Przychodzą, szybko wrzucają kartki i wracają – opowiadał rosyjskiej agencji RIA Nowosti Władimir Czurow, szef Centralnej Komisji Wyborczej Rosji. Według ONZ zagrożenie przemocą nie minęło. Między Kirgizami a Uzbekami wciąż panuje wrogość, mimo że większość ze 100 tys. osób, które po konflikcie schroniły się w Uzbekistanie, wróciła do domów.

[srodtytul]Uzbecy głosują[/srodtytul]

Czego dotyczyło referendum? Kirgizi decydowali o ograniczeniu uprawnień prezydenta i zatwierdzeniu Otunbajewej na stanowisku p.o. głowy państwa do końca 2011 r. Jeśli dojdzie do nowelizacji konstytucji, żadna partia nie będzie mogła mieć więcej niż 50 mandatów w liczącym 90 miejsc kirgiskim parlamencie. Do tej pory Ak Żoł – ugrupowanie Bakijewa – miało zdecydowaną większość.

Mieszkający w Oszu dziennikarz portalu Otwarty Kirgistan Muzafar Tursunow relacjonował, jak głosowali w mieście Uzbecy: – Mimo że stracili dobytek, a ich domy zostały spalone, licznie udają się do lokali wyborczych. Pytałem ich, dlaczego głosują. Odpowiadali: chcemy, by zapanował porządek. Mówili, że są zmęczeni niepewnością jutra. Wierzą, że referendum odmieni ich życie – mówił „Rz” Tursunow. Pytany, czy on sam ma nadzieję na zmiany, odparł: – Nie sądzę, by nastąpiły w krótkim czasie, ale od czegoś trzeba zacząć – dodał.

Zdaniem Krzysztofa Strachoty, eksperta Ośrodka Studiów Wschodnich w Warszawie, referendum ma na celu zalegalizowanie przewrotu po obaleniu Kurmanbeka Bakijewa. Rząd tymczasowy chce w ten sposób uzyskać legitymację społeczną. – Plebiscyt zawiera wiele zmian ustrojowych, m.in. przekształcenie republiki z prezydenckiej w parlamentarną, i teoretycznie może zdemokratyzować system polityczny Kirgizji – mówi „Rz” Strachota. – Obawiam się jednak, że sytuacja w kraju jest na tyle niestabilna, a rząd tymczasowy na tyle słaby, że głosowanie będzie miało czysto symboliczne znaczenie.

[srodtytul]Sanżar winny starć[/srodtytul]

Od dziś w Oszu i Dżalalabadzie zacznie znowu obowiązywać godzina policyjna, zniesiona na czas referendum. Otunbajewa zapowiedziała, że zostanie ona zniesiona dopiero 10 sierpnia, co ma ustabilizować sytuację i poprawić bezpieczeństwo obywateli.

Zatrzymany przez kirgiskie służby specjalne krewny Kurmanbeka Bakijewa Sanżar Bakijew przyznał się do tego, że to on zorganizował zamieszki w Dżalalabadzie. Milicja znalazła w jego domu duże ilości broni.