Takie zaświadczenia płatnicy mają obowiązek wystawiać corocznie – do końca lutego – osobom, które pobierają z ZUS świadczenia i które obowiązują limity w zarobkowaniu. Dotyczy to emerytów, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, a także osób pobierających:
- emeryturę pomostową,
- nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,
- rentę z tytułu niezdolności do pracy,
- rentę wypadkową,
- rentę rodzinną,
- rentę inwalidy wojskowego, jeżeli jego niezdolność do pracy nie ma związku ze służbą wojskową,
- rentę rodzinną po inwalidzie wojskowym, jeśli jego śmierć nie miała związku ze służbą wojskową.
Czytaj także: Waloryzacja emerytur i rent w 2019 roku
Tacy świadczeniobiorcy mogą dorabiać, ale w określonych granicach. Jeżeli je przekroczą, ZUS albo wypłaca emeryturę / rentę w zmniejszonej wysokości, albo zawiesza jego wypłatę.
Nie każdy przychód
Na to, czy ZUS zawiesi lub zmniejszy świadczenie, wpływa przede wszystkim przychód z działalności, od której opłaca się obowiązkowo składki na ubezpieczenia społeczne. Chodzi o przychody z pracy wykonywanej na podstawie:
- stosunku pracy,
- umowy zlecenia lub współpracy przy tej umowie,
- umowy agencyjnej lub współpracy przy tej umowie,
- umowy o świadczenie usług (innej niż umowa zlecenia lub agencyjna), do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub z współpracy przy tej umowie,
- umowy cywilnoprawnej – zlecenia, agencyjnej, innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z k.c. stosuje się przepisy o zleceniu, a także umowy o dzieło – jeżeli zawarte zostały między pracownikiem a pracodawcą albo na podstawie której pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy,
a także przychody z:
- pozarolniczej działalności oraz współpracy przy jej wykonywaniu,
- pracy nakładczej,
- pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,
- odpłatnej pracy na podstawie skierowania do pracy w czasie kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
- stypendium sportowego,
- sprawowania mandatu posła i posła do Parlamentu Europejskiego oraz senatora,
- wynagrodzenia za pełnienie funkcji członka rady nadzorczej,
- służby w tzw. służbach mundurowych (Policja, Straż Pożarna itd.),
- działalności wykonywanej za granicą,
- zasiłków chorobowych, macierzyńskich i opiekuńczych,
- wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy,
- świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego,
- zasiłku wyrównawczego oraz dodatku wyrównawczego.
Te przychody są uwzględniane przy ustalaniu, czy zawiesić lub zmniejszyć świadczenie, nawet jeśli nie zostały opłacone od nich składki z uwagi na prawo do emerytury lub inny tytuł do ubezpieczeń.
Na początek informacja
Emeryt / rencista ma obowiązek poinformować ZUS, że będzie dodatkowo zarabiał. Gdy wie o tym już przy składaniu wniosku o świadczenie, może to w nim zaznaczyć. Jeśli podejmie pracę później, może skorzystać z formularza ZUS EROP.
Dodatkowo co roku – do końca lutego – świadczeniobiorca musi dostarczyć do ZUS zaświadczenie o wysokości przychodu osiągniętego w ubiegłym roku. Na tej podstawie Zakład ustala, czy wypłacił świadczenie w prawidłowej wysokości. Obowiązek dostarczenia takiego zaświadczenia dotyczy również płatnika. Wystarczy jednak, że złoży je jeden z nich.
W interesie świadczeniobiorcy jest wywiązanie się z tego obowiązku. Jeśli informuje o swoich przychodach i ich wysokości, ZUS może zażądać zwrotu nienależnych świadczeń za ostatni rok. Przy braku takich informacji, świadczenia, które nie przysługiwały, trzeba oddać za 3 lata wstecz.
Ustawowe granice
Limitem zarobków, jakie można osiągać bez ryzyka obniżenia emerytury / renty, jest równowartość 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Gdy przychód przekracza tę granicę, ale mieści się w kolejnej – 130 proc. przeciętnej płacy – ZUS zmniejsza świadczenie do wypłaty. Co do zasady zmniejszenie jest równe kwocie przekroczenia niższego progu. Obowiązują jednak maksymalne kwoty zmniejszenia. Od 1 marca 2018 r. wynoszą one:
- 582,38 zł – dla emerytury, renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
- 436,82 zł – dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
- 495,06 zł – dla renty rodzinnej dla jednej osoby.
Przekroczenie wyższego progu oznacza natomiast zawieszenie emerytury / renty.
Wskazane limity zmieniają się co 3 miesiące, począwszy od ostatniego miesiąca każdego kwartału.
Taki sposób postępowania ZUS stosuje na bieżąco. Ostatecznie rozlicza jednak świadczenie dopiero po zakończeniu roku.
Dwa warianty
ZUS może rozliczyć świadczenie w wariancie rocznym lub miesięcznym. To ubezpieczony decyduje, który z nich zastosować. Wystarczy jednak, że wskaże, aby wybrać ten, który będzie dla niego korzystniejszy.
ZUS wybiera wariant korzystniejszy również wtedy, gdy świadczeniobiorca w ogóle nie określi, jakiego sposobu rozliczenia sobie życzy.
Zakład może to jednak zrobić pod warunkiem, że otrzyma zaświadczenie, z którego będzie wynikała wysokość osiągniętego przychodu w podziale na poszczególne miesiące ubiegłego roku.
Jeżeli ZUS rozliczy świadczenie wyłącznie w wariancie rocznym – ponieważ takie otrzymał zaświadczenie – emeryt / rencista ma prawo dostarczyć zaświadczenie z uwzględnieniem miesięcznych zarobków w ciągu 30 dni od otrzymania decyzji o pierwszym rozliczeniu. Po tym czasie decyzja się uprawomocni.
Graniczne kwoty przychodu dla 2018 r. wynoszą odpowiednio:
- 37 851,70 zł – co stanowi sumę kwot przychodu odpowiadających 70 proc. przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w 2018 r.,
- 70 295,30 zł – to suma kwot przychodu odpowiadających 130 proc. przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w 2018 r.
Inne świadczenia
Te same zasady zmniejszania i zawieszania dotyczą również emerytur pomostowych. Obowiązuje tu jednak jeden wyjątek – świadczenie jest zawieszane zawsze, gdy pobierająca je osoba podejmie pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wskazaną w ustawie o emeryturach pomostowych. Nie ma wówczas znaczenia wysokość osiąganych zarobków.
Podobnie jest w przypadku nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Tu również obowiązują zasady zmniejszania i zawieszania dotyczące emerytur – ale pod warunkiem, że były nauczyciel nie osiąga zarobków z tytułu pracy w placówce takiej jak:
- publiczne lub niepubliczne przedszkole,
- szkoła publiczna lub niepubliczna o uprawnieniach szkoły publicznej,
- publiczna lub niepubliczna placówka kształcenia ustawicznego i placówka, o której mowa w art. 2 pkt 5 i 7 ustawy o systemie oświaty.
Świadczenie kompensacyjne jest wówczas zawieszane bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu i niezależnie od charakteru pracy – a więc także w przypadku pracy innej niż nauczycielska.
Nie tylko przedstawiciele biznesu, lecz także związki zawodowe zgłaszają liczne zastrzeżenia do projektu ustawy...
McDonald’s jest prekursorem modelu franczyzowego w Polsce. Od ponad 30 lat współpracuje z polskimi przedsiębiorcami, którzy prowadzą restauracje pod złotymi łukami, bazując na know-how, systemach operacyjnych i najwyższych standardach pod szyldem znanej marki. Dziś to już ponad 600 restauracji w Polsce i firma stale się rozwija – planuje utrzymać dynamikę otwarć na poziomie około 40 nowych punktów rocznie.
TYTANI OTOMOTO w erze cyfrowej rewolucji sprzedaży.
Wprowadzenie tzw. odwróconego wzmocnionego ciężaru dowodu w sprawach dotyczących dyskryminacji płacowej może spo...
Wydłużenie vacatio legis, doprecyzowanie przepisów dotyczących działań zaradczych przy luce płacowej, czy zmiany...
Wypełnienie nowych obowiązków, które wynikają z dyrektywy o jawności płac i równości wynagrodzeń, będzie czasoch...
