Płacę minimalną trzeba zwykle na początku roku uzupełnić

Za pracę w pełnym wymiarze czasu pracy podwładny musi dostać przynajmniej wynagrodzenie minimalne, czyli w bieżącym roku 1276 zł brutto, a w pierwszym roku pracy – 80 proc. tego pierwszego, czyli 1020,80 zł brutto.

W zeszłym roku kwoty te wynosiły odpowiednio 1126 zł i 900,80 zł brutto. Wynika tak z art. 6 [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=167521]ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (DzU nr 200, poz. 1679 ze zm.)[/link]. Począwszy od 2003 r. (data wejścia w życie tej ustawy), pracownik musi co miesiąc przynajmniej tyle dostać. Wcześniej obowiązywała zasada, że ustawowe minimum mógł otrzymać przeciętnie na rok.

[ramka][b]Przykład[/b]

W pierwszych miesiącach 2002 r. zakład przechodził trudności finansowe.

Z tego powodu nie regulował przez trzy miesiące premii nawet osobom opłacanym według ustawowego minimum. Wszystkie zaległości spłacił jednak w czerwcu 2002 r. wraz z odsetkami.

Za trzy miesiące opóźnień nie musiał wyrównywać tym podwładnym poborów do minimum. Dlatego, że średnio w 2002 r. i tak dostali przynajmniej po 760 zł brutto (ówczesne najniższe wynagrodzenie za pracę). [/ramka]

[ramka][b]Przykład[/b]

Spółka nie uzyskała w 2006 r. kredytu komercyjnego, w związku z czym opóźniła się z wypłatą nagród za wyniki pracy za marzec i kwiecień.

W takiej sytuacji miała obowiązek uzupełnić zarobki najgorzej opłacanych zatrudnionych za te miesiące do ustawowego minimum (wtedy wynosiło ono 899,10 zł). Co więcej, oprócz tego musi też uregulować odsetki za zwłokę. Wskutek tego pracownicy dostali więc więcej niż minimalne wynagrodzenie.[/ramka]

[srodtytul]Stosownie do wielkości etatu[/srodtytul]

Minimalne wynagrodzenie za pracę szacujemy proporcjonalnie do rozmiaru zatrudnienia. Osobie zatrudnionej na pół etatu, która przepracowała wszystkie zaplanowane dni robocze, musimy zatem zapłacić w tym roku przynajmniej 638 zł brutto miesięcznie, a jeśli jest w pierwszym roku pracy – 510,40 zł brutto miesięcznie.

[ramka][b]Przykład[/b]

Pan Wojtek jest zatrudniony na 3/7 etatu, z tytułu czego uzyskuje pensję minimalną. Ma już za sobą ponad rok stażu ubezpieczeniowego. Zakładając, że w lutym wyrobi wszystkie dni robocze, powinien dostać 546,86 zł płacy [(1276 zł x 3) : 7].[/ramka]

[ramka][b]Przykład[/b]

Pani Grażyna pracuje 110 godzin miesięcznie. Zarabia na razie 80 proc. ustawowego minimum, gdyż to jej pierwsza praca w karierze zawodowej, a nie osiągnęła jeszcze rocznego stażu ubezpieczeniowego. Przyjmując, że przepracuje wszystkie zaplanowane dni w dwóch pierwszych miesiącach roku, powinniśmy jej uiścić:

- za styczeń – 668,38 zł [(1020,80 zł płacy minimalnej w pierwszym roku pracy x 110 godzin przepracowanych w styczniu) : 168 godzin planowych w styczniu]

- za luty – 701,80 zł [(1020,80 zł płacy minimalnej w pierwszym roku pracy x 110 godzin przepracowanych w lutym) : 160 godzin planowych w lutym].[/ramka]

[srodtytul]Za czas nieprzepracowany pomijamy[/srodtytul]

Jak wskazuje ustawa, chodzi o minimalne wynagrodzenie za pracę. Dlatego na pewno nie wliczamy do niego wynagrodzenia normalnego i dodatków za godziny nadliczbowe. Ustawa wprost wyłącza też z niego nagrody jubileuszowe oraz odprawy emerytalne i rentowe. Ponadto zastrzega, że obejmuje ono wyłącznie składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez GUS do wynagrodzeń osobowych. Wynagrodzenia osobowe są wymienione w dziale II „Zakresu składników wynagrodzeń w gospodarce narodowej” obowiązującego od 1 stycznia 2000 r., zaktualizowanego w 2003 r.”. Główny Urząd Statystyczny przekazuje go przedsiębiorcom jako załącznik do sprawozdawczości z zatrudnienia i wynagrodzeń. Do osobowych „Zakres” zalicza m.in. następujące wynagrodzenia:

- zasadnicze w formie czasowej, akordowej, prowizyjnej i innej;

- dodatki za staż pracy oraz inne: za szczególne właściwości pracy, szczególne kwalifikacje lub warunki pracy;

- premie oraz nagrody regulaminowe i uznaniowe;

- dodatkowe za prace wykonywane w ramach obowiązującego wymiaru czasu pracy, lecz niewynikające z zakresu czynności;

- za czynności przewidziane do wykonania poza normalnymi godzinami pracy w zakładzie lub innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, np. dyżury, pełnienie pogotowia domowego;

- wyrównanie do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę;

- świadczenia o charakterze deputatowym (wartość świadczeń w części nieopłaconej przez pracownika) lub ich ekwiwalenty pieniężne (np. deputaty węglowe, energetyczne, środków spożywczych), a także ekwiwalenty za umundurowanie, jeśli obowiązek jego noszenia wynika z obowiązujących ustaw;

- świadczenia odszkodowawcze (w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia), dodatek wyrównawczy wypłacany pracownikom, których wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.

W dziale II „Zakresu składników wynagrodzeń” figurują również wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy wypłacane ze środków zakładu pracy, np. za czas przestoju niezawinionego przez pracownika, za czas choroby. Mimo nie włączamy ich do wynagrodzenia minimalnego, gdyż – jak sugeruje sama nazwa opisywanej pensji – uwzględniamy w nim tylko składniki za czas przepracowany.

[srodtytul]Podwyżka nie zawsze w styczniu [/srodtytul]

Wzrost coroczny poborów minimalnych, pobieranych przez ponad 120 tys. osób, sprawia wiele trudności służbom kadrowym zakładów. Zwłaszcza jeśli stosujemy skomplikowane lub mieszane systemy opłacania załogi, np. stałą pensję zasadniczą plus ruchome premie uzależnione od efektów pracy albo o charakterze akordowym, a do tego dodatki z tytułu np. szczególnych właściwości pracy, za znajomość języka obcego czy tzw. wysługę lat. Trudne jest takie podwyższenie od stycznia nowego roku stawek godzinowych pensji, by zapewniały one w każdym miesiącu ustawowe minimum. Wynika to z tego, że w każdym miesiącu zatrudniony jest zobowiązany przepracować różną liczbę godzin. Dlatego nie da się wyznaczyć jednej stawki godzinowej na cały rok tak, by co miesiąc zmieścić się w płacy minimalnej. Uspokajamy jednak, że nie zawsze i nie każdemu zatrudnionemu musimy windować zarobki w ślad za wzrostem minimalnego wynagrodzenia. Standardowo musimy podnieść jednoskładnikowe wynagrodzenie. Podwładnym otrzymującym kilka rodzajów składników jest to zbyteczne; nawet jeśli nie osiągną w danym miesiącu ustawowego minimum, przysługuje im stosowane wyrównanie.

[b]Biorąc to wszystko pod uwagę, trudno jest ustalić, czy zatrudniony dostał w danym miesiącu niezbędne minimum, zwłaszcza gdy nie przepracował całego miesiąca. Wtedy trzeba porównać jego faktyczne zarobki z minimalnymi. Pamiętajmy, że zawsze porównujemy wartość godzinową pensji rzeczywiście wypłaconej pracownikowi z wartością godzinową wynikającą z wynagrodzenia minimalnego.[/b]

Dzielnikiem jest najczęściej liczba godzin przypadających do przepracowania w miesiącu, za który liczymy zarobki.