Wyższa pensja i odprawy, dłuższy urlop macierzyński

Pracodawca nie może ani wypowiedzieć, ani rozwiązać stosunku pracy z pracownikiem rodzicem, który jest uprawniony do korzystania z urlopu wychowawczego, a który zamiast tego złożył wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy z tytułu opieki nad dzieckiem. Taką ochronę daje zatrudnionym nowelizacja kodeksu pracy z 6 grudnia 2008 r., której przepisy obowiązują od 1 stycznia nowego roku.

[srodtytul]Parasol ochronny na rok [/srodtytul]

Co więcej, zgodnie z nimi przełożony nie może zwolnić z pracy tego podwładnego do czasu, gdy podejmie on decyzję o powrocie do poprzedniego wymiaru czasu pracy. Zatrudniony jednak nie może w nieskończoność przeciągać takiego okresu ochronnego. Ten bowiem może trwać nie dłużej niż przez łączny okres 12 miesięcy.

[srodtytul]Wyjątkowe rozstanie [/srodtytul]

Mimo że pracownik jest chroniony przed zwolnieniem przez pierwszy rok pracy w obniżonym wymiarze, nie oznacza to, że jego szef w ogóle w tym czasie nie może się z nim pożegnać. Znowelizowane przepisy kodeksu pracy przewidują bowiem wyjątki od tej zasady. Zgodnie z nimi pracodawca, który ogłasza upadłość lub likwiduje firmę, może rozwiązać umowę z podwładnym pozostającym w okresie ochronnym. Ma do tego prawo także wtedy, gdy zajdą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Wtedy chronionego zwolni dyscyplinarnie.

[ramka][b]Przykład[/b]

Firma chce zwolnić pracownika, który powrócił z urlopu macierzyńskiego, ale nie złożył dotychczas wniosku o urlop wychowawczy ani o obniżenie wymiaru czasu pracy z tytułu opieki nad dzieckiem. Powiadomił go o tym na piśmie. Podwładny zaraz po uzyskaniu wspomnianej informacji złożył wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy, aby uzyskać ochronę przed rozwiązaniem z nim stosunku pracy. Jednak zrobił to za późno. W związku z tym,że jego szef już wręczył mu wypowiedzenie, umowa o pracę rozwiąże się w terminie wskazanym w kodeksie pracy. A zatem, jeśli osoba ta pracowała w danej firmie co najmniej sześć miesięcy, wtedy łączący ją z pracodawcą stosunek pracy rozwiąże się po upływie jednego miesiąca. Trzymiesięczny okres wypowiedzenia natomiast stosuje się do pracownika zatrudnionego w danej firmie przez co najmniej trzy lata. [/ramka]

[ramka][b]Uwaga[/b]

Tylko jeden rodzic lub opiekun dziecka może korzystać z ochrony przed zwolnieniem. Nie ma znaczenia, że oboje rodzice są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. [/ramka]

[srodtytul]Jaki wymiar urlopu[/srodtytul]

Od 1 stycznia 2009 r. długość urlopu macierzyńskiego nie zależy już od tego, czy pracownica rodzi po raz pierwszy czy kolejny. Jego wymiar zależy natomiast od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu.Jeśli pracownica urodzi jednego potomka, wówczas będzie miała prawo do 20 tygodni urlopu macierzyńskiego (do końca 2008 r. było 18 tygodni). Prawo do 31 tygodni takiego urlopu uzyska, jeśli urodzi bliźnięta.

Pracodawca będzie musiał udzielić pracownicy 33 tygodni takiego wolnego w razie urodzenia trojaczków. 35 tygodni urlopu macierzyńskiego będzie przysługiwać tej zatrudnionej, która przy jednym porodzie urodzi czworo niemowląt. Natomiast w razie urodzenia jednorazowo pięciorga maluchów i więcej, ma prawo do 37 tygodni urlopu macierzyńskiego.

[ramka][b]Komu dłuższy macierzyński[/b]

Urlopu macierzyńskiego w dłuższym wymiarze należy udzielić nie tylko tym pracownicom, których potomstwo przyjdzie na świat po 31 grudnia 2008 r., ale także tym, które 1 stycznia 2009 r. wciąż przebywały na urlopie macierzyńskim. Ich urlop ulegnie wydłużeniu co najmniej o dwa tygodnie (jeśli urodziły jedno dziecko). [/ramka]

[srodtytul]Adopcyjny rodzic też ma wolne [/srodtytul]

Od stycznia tego roku pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpi do sądu opiekuńczego o przysposobienie, może skorzystać z 20-tygodniowego urlopu macierzyńskiego. Z kolei podwładny adoptujący dwoje dzieci będzie miał prawo do 31 tygodni takiego urlopu.

33 tygodni macierzyńskiego będzie musiał udzielić pracodawca tej zatrudnionej osobie, która przyjmie na wychowanie jednocześnie troje dzieci. O dwa tygodnie macierzyńskiego więcej będzie mógł wnioskować pracownik, który adoptuje czworo dzieci. Natomiast przy adopcji pięciorga i więcej dzieci osoba zatrudniona ma prawo do 37 tygodni urlopu macierzyńskiego.

[ramka][b]Uwaga [/b]

Pracownicy adoptujący dzieci mogą wnioskować o urlop macierzyński. To prawo jednak przysługuje im tylko do momentu, kiedy dziecko (lub dzieci) ukończy siódmy rok życia. Jeśli wobec adoptowanego dziecka podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, wówczas jego rodzic ma prawo do urlopu na prawach macierzyńskiego do ukończenia przez nie dziesiątego roku życia. Jeśli dziecku do ukończenia siódmego lub dziesiątego roku życia zabraknie mniej niż 18 tygodni, wówczas urlop macierzyński adoptującego go pracującego rodzica ma trwać dziewięć tygodni. Jego część będzie mógł wykorzystać jednak już po ukończeniu przez podopiecznego siedmiu (lub dziesięciu) lat.[/ramka]

[srodtytul]Bez dyskryminacji[/srodtytul]

Jeszcze inne obowiązki od nowego roku ma pracodawca wobec pracowników rodziców. Po urlopie macierzyńskim lub urlopie na warunkach macierzyńskiego musi bowiem dopuścić takiego podwładnego do pracy na dotychczasowym stanowisku. Jeśli to nie jest możliwe, ma obowiązek zapewnić mu zatrudnienie na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu albo na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym.

[srodtytul]Wypłata bez zmian[/srodtytul]

Co więcej, musi wypłacić tej osobie wynagrodzenie takie, jakie otrzymywałaby, gdyby nie korzystała z urlopu. Dotychczas szef musiał wypłacać takiemu pracownikowi pensję nie niższą od przysługującej w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed urlopem.

[srodtytul]Ochrona przed nierównym traktowaniem[/srodtytul]

Pracodawca musi pamiętać, że jeśli pracownik oskarży go o dyskryminację, nie może to być podstawą do rozwiązania z nim stosunku pracy ani stosowania wobec niego jakichkolwiek innych niekorzystnych konsekwencji.

Dotychczas przepisy wskazywały, że nierówne traktowanie nie może być przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie lub rozwiązanie stosunku pracy.

[ramka][b]Uwaga [/b]

Od stycznia obowiązuje nowa zasada kodeksu pracy, zgodnie z którą przeciwstawienie się lub poddanie molestowaniu albo molestowaniu seksualnemu nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika. [/ramka]

[srodtytul]Pomoc uprzywilejowana[/srodtytul]

Nie tylko osoby, które oskarżyły szefa o dyskryminację, są chronione przed zwolnieniem z pracy lub innymi negatywnymi konsekwencjami. Teraz pod takim parasolem ochronnym znajdują się także ich koledzy z pracy, którzy udzielają poszkodowanym pomocy, np. zaświadczając w sądzie przeciw przełożonemu.

[srodtytul]Większe minimum[/srodtytul]

Od stycznia 2009 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wzrosło z 1126 do 1276 zł. To oznacza wyższe zarobki np. dla osób najmniej zarabiających. Ale to także dodatkowe obowiązki dla pracodawców.