Pożyczki w ramach grupy bez VAT

Takie stanowisko zajęła Izba Skarbowa w Warszawie w interpretacji z 23 sierpnia 2016 r. (IPPP1/4512-598/16-2/MPe).

Wnioskodawcą jest spółka zarejestrowana jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. Zajmuje się wynajmem powierzchni komercyjnych w należącym do niej centrum handlowym. Spółka planuje udzielić swoim udziałowcom oraz innym podmiotom z grupy pożyczek środków pieniężnych. Zostaną one sfinansowane ze środków wygenerowanych w ramach działalności lub ze sprzedaży posiadanych przez spółkę aktywów. Pożyczki będą udzielane odpłatnie, a umowy będą określać wynagrodzenie w postaci rynkowego oprocentowania. Dodatkowo wnioskodawca zaznaczył, że zgodnie z umową spółki, w umowie jest zapisane, iż jej działalność obejmuje m.in. pozostałą finansową działalność usługową gdzie indziej niesklasyfikowaną z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych lub pozostałe formy udzielania kredytów. Nie są to jednak wiodące działalności wnioskodawcy. Udzielone pożyczki będą miały charakter dodatkowy, uzupełniający do prowadzonej działalności.

W związku z tym spółka spytała czy planowane przez nią czynności polegające na odpłatnym udzielaniu pożyczek za oprocentowaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej będą podlegały przepisom o VAT, a w konsekwencji będą zwolnione z podatku od towarów i usług.

Zdaniem wnioskodawcy czynności udzielania pożyczek na rzecz innego podmiotu będą odpłatnym świadczeniem usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i tym samym będą podlegały zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT jako usługi udzielania pożyczek pieniężnych.

Z takim stanowiskiem zgodziła się Izba Skarbowa w Warszawie.

Komentarz eksperta

Katarzyna Kołłątaj, menedżer w Zespole Sprawozdawczości Podatkowej w Dziale Doradztwa Podatkowego EY

Jedną z czynności, podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) jest zawarcie umowy pożyczki. Jednocześnie z zakresu opodatkowania PCC zostały wyłączone czynności cywilnoprawne w zakresie, w jakim są opodatkowane VAT, a także gdy przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona z tego podatku. Rozgraniczenie zakresu opodatkowania sprowadza się do tego, że PCC podlegają czynności cywilnoprawne podejmowane w ramach tzw. obrotu nieprofesjonalnego, natomiast transakcje prowadzone w zakresie działalności gospodarczej podlegają VAT. W rezultacie, dla ustalenia czy dana umowa pożyczki nie będzie podlegać PCC, decydujące znaczenie będzie miał jej charakter na gruncie VAT.

Ustawa o VAT kwalifikuje udzielanie pożyczek jako usługę pośrednictwa finansowego, zwolnioną z opodatkowania. W takiej sytuacji umowa pożyczki nie jest opodatkowana VAT (z uwagi na zwolnienie) ani PCC (z związku z wyłączeniem z opodatkowania).

Wątpliwości pojawiają się więc w przypadku, gdy podmiot prowadzi np. działalność handlową, natomiast pożyczek udziela sporadycznie (jest to działalność okazjonalna, dodatkowa). W takiej sytuacji niezbędne jest ustalenie, czy w związku z udzieloną pożyczką podmiot występuje jako podatnik VAT.

W komentowanej interpretacji organ podatkowy zgodził się z argumentacją przedstawioną przez podatnika, zgodnie z którą osoba prawna, w przeciwieństwie do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, nie wykonuje czynności należących do sfery prywatnej i nie zarządza „majątkiem prywatnym". Tym samym wszystkie podejmowane przez nią czynności należą do jej sfery gospodarczej i są z nią ściśle związane.

Organ potwierdził, że skoro spółka posiada status podatnika VAT w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, to cała jej działalność ma charakter profesjonalny związany ze sferą gospodarczą. Zatem udzielenie pożyczki również następuje w ramach obrotu profesjonalnego. Spółka powinna być zatem traktowana jako podatnik VAT także w tym zakresie. Zarówno organ podatkowy, jak i wnioskodawca nie odnieśli się przy tym do kwestii częstotliwości wykonywania tych czynności oraz rodzaju prowadzonej działalności. Ich zdaniem sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej przesądza o opodatkowaniu VAT.