Spółka jest właścicielem znaku towarowego. Jest także twórcą – na zasadach franczyzy – organizacji zrzeszającej niezależnych przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie handlu detalicznego towarami z przewagą żywności, działających na podstawie systemu i standardów franczyzowych. W profilu działalności firmy znajduje się m.in. świadczenie usług merchandisingowych, marketingowych i promocyjnych na rzecz współpracujących producentów oraz dostawców. Zgodnie z umowami, nierozerwalnym elementem kompleksowych usług świadczonych na rzecz producentów/dostawców jest sporządzenie podsumowania, analizy i oceny rezultatów współpracy oraz wykonanych na rzecz producentów usług, w tym zebranie, weryfikacja i podsumowanie danych sprzedażowych za dany okres, tj. danych dotyczących obrotów zrealizowanych przez sklepy zrzeszone.
Podatniczka zapytała o moment wykonania usług merchadisingowych świadczonych na rzecz producentów lub dostawców. Sama uważała, że moment powstania obowiązku podatkowego w VAT jest wyznaczony przez wykonanie usługi. W przypadku opisanym we wniosku będzie to data sporządzenia przez spółkę raportu podsumowującego i przekazania go producentowi/dostawcy, ewentualnie data przekazania przez producenta i weryfikacji przez wnioskodawcę danych sprzedażowych i informacji o obrotach zrealizowanych przez sklepy. W ocenie spółki, ze względu na charakter oraz zakres świadczonych usług w opisanym przypadku nie ma zastosowania art. 19a ust. 3 ustawy o VAT.
Fiskus nie potwierdził tego stanowiska i sprawa trafiła na wokandę. WSA w Bydgoszczy najpierw uwzględnił skargę spółki. Gdy fiskus ponownie wydał interpretację i stwierdził, że sporne czynności nie mają charakteru ciągłego – czyli obowiązek podatkowy powstanie z chwilą ich wykonania zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT – WSA zaakceptował to stanowisko.
Spółka zaskarżyła to rozstrzygnięcie, a Naczelny Sąd Administracyjny przyznał jej rację. Zgodził się ze spółką, że aprobując stanowisko fiskusa WSA dopuścił się naruszenia art. 8 ust.1 w zw. z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT. W interpretacji uznano m.in., że art. 19a ust. 3 ustawy o VAT nie ma zastosowania, gdyż dotyczy czynności o charakterze ciągłym, tj. sytuacji, w których nie da się wyróżnić powtarzających się odrębnych czynności, traktowanych jako świadczenia samodzielne. Pogląd taki, w ocenie NSA, nie zasługuje na akceptację. Pojęcie dostaw o charakterze ciągłym nie zostało zdefiniowane ani w ustawie o VAT, ani w dyrektywie 112. W praktyce przyjmuje się, że dostawami o charakterze ciągłym są dostawy, w których dochodzi do regularnej, powtarzalnej sprzedaży.
Sąd zauważył, że wiele zależy od okoliczności konkretnego przypadku, niemniej nie ma znaczenia sama liczba dostaw, ale łączący strony stały stosunek kooperacyjny. Nawet jedna sprzedaż w miesiącu może być wykonana w ramach dostaw o charakterze ciągłym, jeżeli umowa pomiędzy stronami przewiduje stałą i powtarzalną sprzedaż. Dlatego w każdej sytuacji, gdzie strony transakcji uzgodnią powtarzalność dostaw powyżej jednego miesiąca, mogą uznać taką sprzedaż za ciągłą i rozpoznawać w odniesieniu do niej obowiązek podatkowy ostatniego dnia miesiąca. Jeśli umówiły się na rozliczanie czynności w okresach rozliczeniowych, to zastosowanie ma właśnie reguła, zgodnie z którą usługa jest wykonana z chwilą zakończenia okresu rozliczeniowego.
