Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 lutego 2014 r. ?(I FSK 351/13).
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej (dalej: dyrektor UKS) wydał decyzję, w której wskazał, że spółka wystawiła na rzecz kontrahenta oraz wprowadziła do obiegu prawnego fakturę VAT. Dyrektor UKS stwierdził, że spółka nie odprowadziła podatku należnego wykazanego w tej fakturze, ani też jej nie skorygowała. Nabywca wykazany w fakturze ujął natomiast fakturę w dokumentacji księgowej i rozliczył VAT w deklaracji. Dyrektor UKS stwierdził, powołując się na art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, że należy nałożyć na spółkę obowiązek zapłaty podatku wykazanego w fakturze. Spółka nie zgodziła się z decyzją organu. Podkreśliła, że przepis ten mówi o wystawieniu faktury. Podniosła, że do powstania obowiązku zapłaty podatku nie wystarczy wystawienie jakiegokolwiek dokumentu, ?w którym wykaże się VAT. Wskazała, że w niniejszej sprawie spółka nie wystawiła spornej faktury, gdyż wystawiła ją – niejako w imieniu spółki – określona osoba fizyczna. Spółka upoważniła tę osobę do wystawiania faktur VAT w rozumieniu przepisów o VAT, a nie innych dokumentów (nieformalnie nazywanych fakturami). Zaznaczyła, że osoba ta działała z przekroczeniem swojego umocowania, a spółka nie ponosi za te działania odpowiedzialności. Spółka wskazała również, że faktura miała charakter czysto techniczny, mimo że nabywca ujął ją w rejestrze i w deklaracji VAT. Dodała także, że ostatecznie kontrahent skorygował deklarację VAT, a tym samym potwierdził okoliczność, że ujęcie faktury w rejestrze i deklaracji było wynikiem pomyłki.
NSA podzielił stanowisko spółki, wyraźnie podkreślając, że kierując się wytycznymi TSUE z wyroku w sprawie C-138/12 Rusedespred OOD, orzeka w tej konkretnej sprawie. Wskazał, że w tym konkretnym przypadku wystawca faktury nie ma obowiązku odprowadzenia podatku w sytuacji, gdy podatek wynikający ze spornej faktury, będący u odbiorcy podatkiem naliczonym, nie został ostatecznie uwzględniony w jego rozliczeniu podatkowym.
Komentarz eksperta:
Michał ?Osowski, konsultant ?w poznańskim biurze ?Deloitte Doradztwo Podatkowe sp. z o.o.
Artykuł 108 ustawy o VAT (będący implementacją art. 203 dyrektywy 2006/112/WE) ma charakter sankcyjny. Stanowi on bowiem, że podmiot wystawiający fakturę VAT ?i wykazujący jednocześnie podatek należny, jest zobowiązany do jego zapłaty. Regulacja ta ma w szczególności zapobiegać nadużyciom podatkowym polegającym na wykorzystywaniu faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji.
