W analizowanej sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady dotyczące zakupu i sprzedaży środków trwałych. Brak możliwości zaliczenia wydatków na zakup działki jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów wynika z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o PIT. Przepis ten stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów. Wydatki te są jednak kosztem uzyskania przychodów m.in. w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku związanych z działalnością gospodarczą i uzyskania w związku z tym przychodu, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 (bez względu na czas ich poniesienia).
Zasady ustalania dochodu ze zbycia nieruchomości użytkowanej do celów prowadzonej działalności gospodarczej u przedsiębiorców rozliczających się na podstawie księgi przychodów i rozchodów określone są w art. 24 ust. 2 ustawy o PIT. Zgodnie z nim w analizowanej sytuacji dochodem lub stratą jest różnica między przychodem z odpłatnego zbycia gruntu a wartością początkową wykazaną w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Opisane zasady rozliczeń znajdują potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych organów podatkowych.
Przychody z tytułu sprzedaży środków trwałych należy wykazać w kolumnie 8 księgi przychodów i rozchodów (zatytułowanej „Pozostałe przychody"), a wartość początkową działki w kolumnie 13 („Pozostałe wydatki"). Takie zasady wynikają z rozporządzenia ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (DzU nr 152, poz. 1475 ze zm.).
—Konrad Piłat, doradca podatkowy
Fiskus o nieruchomościach gruntowych
W interpretacji z 26 sierpnia 2011 r. (IPTPB1/415-46/11-2/DS) Izba Skarbowa w Łodzi wyjaśniła, że „nieruchomości gruntowe są, zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (DzU nr 16, poz. 93 ze zm.), częścią powierzchni ziemskiej i stanowią odrębny przedmiot własności. W myśl art. 47 § 1 i 2 kodeksu cywilnego część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Z kolei zgodnie z art. 143 ww. kodeksu w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu, własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Powyższe oznacza, że złoża kopalin, w tym kruszywa naturalnego, stanowią część składową nieruchomości gruntowych. W momencie nabycia rzeczy głównej nabywane są bowiem również wszelkie jej części składowe. Ustawodawca, wprowadzając w art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie gruntów, objął tym pojęciem zarówno grunt, jako rzecz główną, jak i części składowe gruntu. Nie było przy tym konieczności dodatkowego wskazywania w tym przepisie, że dotyczy on również części składowych. Wynika to bowiem z powołanych wyżej przepisów prawa cywilnego. Zauważyć jednocześnie należy, że złoże kruszywa naturalnego jest częścią składową nieruchomości gruntowej do momentu jego wydobycia. Wydobyty surowiec uzyskuje swój niezależny byt prawny, jako przedmiot prawa własności, co daje możliwość swobodnego nim rozporządzania, np. sprzedaży (nie rozporządzając jednocześnie prawem do gruntu). Dodać również należy, iż jeżeli nawet warstwa powierzchni ziemskiej zostanie usunięta i powstanie »wyrobisko«, i tak będzie to nadal część tej powierzchni ziemskiej, zwana gruntem".
