Jak nabyć wyroby akcyzowe z krajów UE w procedurze akcyzy zapłaconej

W przypadku nabycia wyrobów akcyzowych z innych państw Unii Europejskiej na potrzeby prowadzonej w Polsce działalności gospodarczej nie zawsze możliwe jest stosowanie procedury zawieszenia poboru akcyzy.

Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy nabywca nie prowadzi składu podatkowego, jak również nie posiada statusu zarejestrowanego odbiorcy. W przypadku, gdy nie jest możliwe stosowanie procedury zawieszenia poboru akcyzy nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych powinno być dokonane z akcyzą zapłaconą.

Na czym polega procedura

Uregulowana w ustawie z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym procedura nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą ma na celu zapewnienie opodatkowania wyrobów akcyzowych w kraju, w którym faktycznie są one konsumowane.

Jednocześnie, opodatkowanie wyrobów akcyzowych w kraju nabywcy wiąże się z możliwością uzyskania zwrotu zapłaconej uprzednio akcyzy w kraju dostawy. W ten sposób zachowana zostanie zasada opodatkowania wyrobów akcyzowych w kraju ich faktycznej konsumpcji.

Przykład

Przedsiębiorstwo X zajmuje się hurtowym handlem piwem, które nabywane jest głównie od producentów krajowych, a niewielka jego część jest nabywana wewnątrzwspólnotowo.

Przedsiębiorstwo X uznało, że z ekonomicznego punktu widzenia nie opłaca się w jego przypadku korzystanie z usług podmiotów spełniających wymogi do korzystania z procedury zawieszenia poboru akcyzy. Dlatego też zdecydowano się na nabywanie wewnątrzwspólnotowe piwa z akcyzą zapłaconą.

Nabycie wewnątrzwspólnotowe piwa przez przedsiębiorcę X wiązać się będzie z koniecznością zapłaty akcyzy w Polsce. Wówczas też dostawca zagraniczny będzie mógł ubiegać się o zwrot akcyzy zapłaconej od piwa w swoim kraju.

Dokument UDT

Przemieszczenie wyrobów z akcyzą zapłaconą pomiędzy państwami członkowskim po- winno odbywać się z zastosowaniem uproszczonego dokumentu towarzyszącego (dalej: UDT).

Należy pamiętać, że dokument UDT może zostać zastąpiony przed dokument handlowy, a więc przykładowo przez fakturę VAT. Dokument handlowy może zastępować UDT, jeżeli będzie zawierać wszystkie dane, jakie są zamieszczane w UDT z adnotacją „Uproszczony dokument towarzyszący do celów kontroli (wyroby akcyzowe)".

Obowiązki nabywcy

Krok 1 – Zgłoszenie planowanego nabycia

Podmiot zamierzający dokonać nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych z akcyzą zapłaconą jest zobowiązany złożyć zgłoszenie o planowanej czynności właściwemu naczelnikowi urzędu celnego. Powinien również złożyć zabezpieczenie akcyzowe. Czynności tych należy dokonać przed wprowadzeniem wyrobów akcyzowych na terytorium kraju.

Wzór zgłoszenia został określony w załączniku do rozporządzenia ministra finansów z 24 lutego 2009 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o planowanym nabyciu wewnątrzwspólnotowym.

Krok 2 – Potwierdzenie odbioru

Po otrzymaniu wyrobów, nabywca jest zobligowany do potwierdzenia ich odbioru na UDT lub na dokumencie handlowym zastępującym UDT. Potwierdzona przez nabywcę karta 3 UDT (lub karta dokumentu handlowego spełniającego funkcję UDT) powinna być zwrócona dostawcy wraz z potwierdzeniem złożenia zabezpieczenia akcyzowego lub zapłaty podatku akcyzowego na terytorium kraju.

Wzór potwierdzenia złożenia zabezpieczenia akcyzowego lub zapłaty akcyzy został wskazany w załączniku do rozporządzenia ministra finansów z 20 sierpnia 2010 r. w sprawie wzoru dokumentu potwierdzenia złożenia zabezpieczenia akcyzowego lub zapłaty akcyzy na terytorium kraju.

Krok 3 – Złożenie deklaracji w formie uproszczonej

Nabywca zobowiązany jest również do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu celnego deklaracji uproszczonej AKC-U oraz obliczenia akcyzy i jej zapłaty na terytorium kraju, na rachunek właściwej izby celnej. Czynność ta powinna zostać wykonana w terminie 10 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym, obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą, dokonanego na potrzeby wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej na terytorium kraju, powstaje z dniem otrzymania wyrobów akcyzowych przez podatnika, nie później jednak niż w siódmym dniu, licząc od dnia do- konania wysyłki określonej w uproszczonym dokumencie towarzyszącym.

Zatem, obowiązku złożenia deklaracji uproszczonej i zapłaty akcyzy należy dopełnić w terminie 10 dni licząc od dnia otrzymania wyrobów akcyzowych (chyba że nabywca otrzyma wyroby później niż siódmego dnia licząc od dnia ich wysyłki przez dostawcę). Należy pamiętać, że obowiązek podatkowy nie może powstać później niż w siódmym dniu, licząc od dnia dokonania wysyłki określonej w UDT, nawet wówczas, gdy w terminie tym nie otrzymano wyrobów akcyzowych.

Przykład

Firma A zakupiła na Słowacji napoje alkoholowe z zapłaconą akcyzą. Wyroby te zostały wysłane przez dostawcę słowackiego 1 grudnia 2012 r. Firma A otrzymała je 13 grudnia 2012 r. Ponieważ nabyte wewnątrzwspólnotowo wyroby nie zostały dostarczone firmie A do 8 grudnia 2012 r. (w ciągu siedmiu dni od dnia wysłania wyrobów), obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą powstał 8 grudnia 2012 r. Termin 10 dni, w ciągu których firma A powinna złożyć deklarację uproszczoną i zapłacić podatek akcyzowy, upływa więc 18 grudnia 2012 r.

Wzór deklaracji uproszczonej AKC-U stanowi załącznik do rozporządzenia ministra finansów z 14 grudnia 2011 r. w sprawie wzoru deklaracji uproszczonej dla podatku akcyzowego.

Krok 4 – Prowadzenie ewidencji

Nabywca wyrobów akcyzowych w procedurze akcyzy zapłaconej ma również obowiązek prowadzenia specjalnej ewidencji. Ewidencja może być prowadzona w formie pisemnej lub elektronicznej.

O wyborze formy prowadzenia ewidencji nabywca powinien poinformować właściwego naczelnika urzędu celnego. Niezależnie od wybranej formy prowadzenia ewidencji, powinna ona spełniać wymogi określone w rozporządzeniu ministra finansów z 23 sierpnia 2010 r. w sprawie niektórych ewidencji wyrobów akcyzowych (dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji).

Papierowa lub elektroniczna

W przypadku wyboru papierowej formy prowadzenia ewidencji, wymienione rozporządzenie w sprawie ewidencji wymaga, aby przed rozpoczęciem wypełniania karty ewidencji zostały przeszyte, a strony ponumerowane i opatrzone pieczęcią podmiotu prowadzącego ewidencję.

Następnie na tak przygotowaną ewidencję właściwy naczelnik urzędu celnego nakłada na przeszycie zamknięcie urzędowe w formie plomby zaciśniętej na elemencie mocującym przy użyciu plombownicy, a na ostatniej stronie ewidencji wpisuje liczbę jej stron i składa swój podpis.

Wpisy do ewidencji w formie pisemnej powinny być dokonywane w sposób trwały i wyraźny. Jeżeli zaś zajdzie konieczność dokonywania w ewidencji zmian lub poprawek, to powinny one być dokonywane tak, aby przekreślany pierwotny wpis w dalszym ciągu pozostawał czytelny. Należy pamiętać, iż każda zmiana lub poprawka powinna zostać potwierdzona podpisem osoby dokonującej zmiany lub poprawki z podaniem daty jej wprowadzenia, oraz w razie potrzeby opisana w rubryce „uwagi".

Rozporządzenie w sprawie ewidencji przewiduje również wymogi dotyczące warunków, jakie powinna spełniać ewidencja prowadzona w formie elektronicznej.

Ustawa o podatku akcyzowym tylko w ogólny sposób określa elementy ewidencji wskazując, że powinny się w niej znaleźć przede wszystkim informacje dotyczące wyrobów akcyzowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo, uproszczonego dokumentu towarzyszącego, podmiotu wysyłającego wyroby akcyzowe.

Dokładny wykaz informacji, które należy zamieszczać w ewidencji zostały określone w rozporządzeniu w sprawie ewidencji, które przewiduje konieczność uwzględniania w ewidencji następujących danych: