Składki ZUS odliczysz nie tylko od dochodów firmy

Podatnik, którego działalność gospodarcza jest pod kreską, nie może rozliczyć straty np. z dochodami z pracy.

Ustawa o PIT

pozwala bowiem na kompensowanie dochodów i strat tylko w ramach jednego źródła przychodów. Warto pamiętać, że ograniczeń takich nie ma przy rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Nie ma więc żadnych przeszkód, aby kwoty te zapłacone do ZUS w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą uwzględnić przy obliczaniu dochodu i podatku np. z umowy o pracę lub najmu.

Wybiera przedsiębiorca

Ustawodawca pozwolił podatnikom wybrać, czy chcą odliczać składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy opodatkowania, czy też zaliczą je do kosztów uzyskania przychodów. W tym drugim wypadku oczywiście nie odliczają już ich w zeznaniu podatkowym.

Dla przedsiębiorców, którzy osiągają tylko dochody z firmy, korzystniejsze wydaje się zaliczenie składek do kosztów. Dlatego  że nawet jeśli firma poniesie stratę,  będą mogli uwzględnić te koszty w pięciu kolejnych latach.

Dla osób, które mają także inne źródła przychodów  a ich dochody z działalności gospodarczej nie są wysokie (lub ponoszą stratę), bardziej opłacalne może być odliczanie składek od podstawy opodatkowania. Pozwala to bowiem zmniejszyć o ich wysokość dochody z innych źródeł, np. najmu.

Tylko zapłacone kwoty

Przedsiębiorca, który opłaca składki na ubezpieczenia społeczne, odlicza je w poz. 139 formularza PIT-36 lub w poz. 35 PIT-36L.

W ten sposób można odliczyć składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika i osób z nim współpracujących.

Warto pamiętać, że można uwzględnić tylko składki zapłacone w danym roku. W zeznaniu za ubiegły rok najczęściej podatnik nie ma więc prawa ująć ubezpieczenia za grudzień tego roku (chyba że zapłacił je znacznie przed terminem, do końca tego miesiąca).

Zwykle może jednak odliczyć składkę za grudzień 2009, bo termin jej zapłaty mija w styczniu 2010, i większość przedsiębiorców wtedy ją płaci. Oznacza to także, że przedsiębiorca, który w 2010 r. zapłacił zaległe składki za lata poprzednie, może je uwzględnić w zeznaniu za ten rok.

Zgodnie z podstawową zasadą kwotę wydatków z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Ubezpieczenie zdrowotne

Składki na ubezpieczenie zdrowotne opłacone bezpośrednio przez podatnika lub pobrane przez płatnika w roku podatkowym są odliczane od podatku. Są jednak pewne ograniczenia.

Nie można uwzględnić składek, których podstawą wymiaru jest:

- dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy,

- dochód, od którego na podstawie ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Ponadto kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy jej wymiaru.

Przedsiębiorcy, którzy ponieśli stratę lub u których podatek od dochodów firmy jest niższy niż składki na ubezpieczenie zdrowotne, mogą je odliczyć od podatku obliczonego od dochodu osiągniętego z innych źródeł.

Wpłaty do KRUS

Nie wszyscy przedsiębiorcy opłacają składki do ZUS. Rolnicy prowadzący działalność gospodarczą są ubezpieczeni w KRUS. Płacą jednak dwa razy wyższe składki niż pozostali. Wynika to z art. 17 ust. 2 ustawy z 20 grudnia 1990  o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Nie ma wątpliwości, że dodatkowa składka z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników wynika z tego, że oprócz działalności rolniczej ubezpieczony prowadzi własną firmę lub jest wspólnikiem spółki osobowej. Kwota ta jest więc niewątpliwie związana z prowadzoną działalnością i może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów.

Potwierdzają to interpretacje indywidualne, np. odpowiedź Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 10 września 2009 (ITPB1/415-551/09/PSZ).

Czytamy w niej, że dodatkowa składka płacona do KRUS jest kosztem uzyskania przychodów z działalności gospodarczej. Może więc być zaksięgowana w księdze przychodów i rozchodów pod warunkiem prawidłowego udokumentowania poniesienia wydatku.

Zagraniczne też da się rozliczyć

Podatnik może odliczyć zapłacone z jego środków składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w innym niż Polska państwie UE lub w innym kraju należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Od tej zasady są jednak liczne wyjątki, m.in. nie można odliczyć składek, których podstawą wymiaru jest dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Ponadto warunkiem odliczenia składek jest istnienie podstawy prawnej do uzyskania przez organ podatkowy informacji od władz państwa, w którym podatnik opłacał składki.

Ustawa o PIT przewiduje możliwość zmniejszenia podatku o zagraniczne składki na obowiązkowe ubezpieczenia zdrowotne podatnika lub osób z nim współpracujących zapłacone ze środków podatnika. Dotyczy to kwot zapłaconych w tych samych krajach, które są wymienione w przepisach o składkach na ubezpieczenia społeczne. Przewidziano także podobne ograniczenia.

Czytaj też:

Zobacz:

»

PIT i CIT