Pilnuj terminu odliczenia albo czeka cię korekta

Rozliczenie VAT powinno być neutralne dla przedsiębiorcy. Oznacza to, że ma on prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w poprzednich fazach obrotu. Skorzystanie z tego prawa obwarowane jest jednak licznymi ograniczeniami przewidzianymi w przepisach ustawy o VAT. Do takich przepisów należą m.in. ust. 10 i 11 art. 86, które umożliwiają odliczenie w ściśle określonych okresach rozliczeniowych.

[srodtytul]Miesiąc albo kwartał[/srodtytul]

Choć ustawa o VAT dość często posługuje się pojęciem okresu rozliczeniowego, w zasadzie nigdzie go nie definiuje. Zarówno literalna, jak i systemowa wykładania ustawy prowadzi jednak do wniosku, że okresem rozliczeniowym będzie okres, za który składana jest deklaracja podatkowa. U niektórych podatników jest to miesiąc (według art. 99 ust. 1 „deklaracje są składane za okresy miesięczne”), a u innych kwartał (tak wynika z art. 99 ust. 2 dotyczącego małych podatników, którzy „składają w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy kwartalne”, oraz z art. 99 ust. 3, który daje analogiczne uprawnienie podatnikom, którzy wybrali opcję kwartalnych rozliczeń).

[srodtytul]Decyduje moment otrzymania faktury[/srodtytul]

Jako że VAT naliczony można odliczyć nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym powstało prawo do odliczenia, należy uznać, że ustawodawca miał tu na myśli odliczenie w deklaracji składanej za okres, w którym doszło do spełnienia ustawowych warunków zawartych w art. 86 ust. 10 ustawy o VAT.

W odniesieniu do transakcji krajowych zasadą wskazaną w tym przepisie jest odliczanie VAT naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny. Warto wskazać, że dyrektywa VAT 2006/112/WE wprowadziła zupełnie inny moment odliczenia: zgodnie z jej art. 167 prawo do odliczenia powstaje już „w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny” (tzn. po stronie sprzedawcy powstaje podatek należny). Tym niemniej art. 178 lit. a dyrektywy wprowadza dodatkowy warunek: w celu dokonania odliczenia podatnik musi mieć fakturę. W związku z tym ewentualny zarzut podatników naruszenia przepisów dyrektywy może być kwestionowany przez organy podatkowe.

[srodtytul]W dwóch kolejnych deklaracjach[/srodtytul]

Jeśli podatnik nie obniży podatku należnego o naliczony w rozliczeniu za okres, w którym doszło do spełnienia ustawowych warunków, art. 86 ust. 11 ustawy o VAT przewiduje możliwość odliczenia w deklaracji podatkowej składanej „za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych”.

Biorąc pod uwagę, że okres rozliczeniowy trwać może maksymalnie trzy miesiące (kwartał), dla niektórych podatników może to oznaczać przedłużenie okresu na dokonanie odliczenia aż o dziewięć miesięcy.

Przykładowo podatek naliczony na fakturze otrzymanej w pierwszym miesiącu danego kwartału (np. w styczniu) powinien być ujęty nie później niż w deklaracji składanej za trzeci kwartał roku (deklaracji za okres od lipca do września składanej w październiku). Oczywiście takie przesuwanie prawa do odliczenia zazwyczaj nie będzie korzystne dla podatnika, niemniej może ułatwić rozliczenia w firmach, w których nie da się uniknąć opóźnień związanych z obiegiem faktur.

[srodtytul]Korekta dla spóźnialskich[/srodtytul]