Jak rozliczymy otrzymanie i zwrot dotacji

Przepisy o podatku dochodowym od osób prawnych przewidują liczne zwolnienia dla dotacji. Podatku nie trzeba odprowadzać od dotacji otrzymanych z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto zwolnione od CIT są kwoty otrzymane od agencji rządowych, jeżeli agencje dostały środki na ten cel z budżetu państwa. Zwolnienia te nie mają jednak zastosowania do dopłat do oprocentowania kredytów bankowych (w zakresie określonym w odrębnych ustawach).

W związku z tym firmy mają czasem wątpliwości, czy mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki związane z ubieganiem się o dotacje. To dlatego, że przy obliczaniu podstawy opodatkowania co do zasady nie uwzględnia się tych kosztów, które związane są z przychodami zwolnionymi od podatku dochodowego.

[srodtytul]Doradztwo i opłaty bankowe...[/srodtytul]

Problemem tym zajmowała się m.in. [b]Izba Skarbowa w Warszawie w interpretacji z 2 marca 2009 r. (IPPB5/423-255/08-2/AS)[/b]. Z wnioskiem wystąpiła spółka, która ponosi wydatki związane z ubieganiem się o dotację w ramach regionalnego programu operacyjnego województwa na lata 2007 – 2013. Wsparcie w 85 proc. będzie pochodzić z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a w 15 proc. z budżetu państwa. Będzie to źródło refinansowania wydatków poniesionych przez spółkę na zakup maszyn niezbędnych do prowadzenia działalności. W celu profesjonalnego przygotowania dokumentów spółka podpisała umowę z firmą doradczą. W zakres usług wchodzi m.in.: przygotowanie biznesplanu oraz wniosku o dofinansowanie, pomoc w skompletowaniu załączników, opracowanie harmonogramu realizacji inwestycji, rozliczenie dofinansowania. Poza tym, aby uzyskać dotacje, firma musi ponieść opłaty bankowe związane z uzyskaniem promesy kredytowej na sfinansowanie inwestycji objętej projektem. Spółka wyjaśnia, że zgodnie z wnioskiem cała dotacja zostanie przeznaczona na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

[srodtytul]... zmniejszają dochód[/srodtytul]

Zdaniem wnioskodawcy wydatki poniesione na procesem aplikacyjny są kosztami pośrednimi związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą. Kosztów tych nie można powiązać z żadnym konkretnym przychodem spółki. Inwestycje mają bowiem służyć rozwojowi całego przedsiębiorstwa i wpływają pośrednio na uzyskiwane przychody z różnych rodzajów działalności prowadzonych przez przedsiębiorstwo.

Izba skarbowa zgodziła się z tym stanowiskiem. Wskazała, że wydatki te spełniają ogólną definicję kosztów zawartą w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. W myśl tego przepisu kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT). [b]Podatnik ma więc możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, jeżeli wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą,[/b] a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.

[srodtytul]To koszt pośredni[/srodtytul]

Przepisy o podatku dochodowym dzielą koszty na bezpośrednio związane z przychodami i koszty pośrednie. Te drugie to przede wszystkim wydatki związane z funkcjonowaniem firmy. Izba skarbowa potwierdziła, że do tej właśnie kategorii należy zaliczyć wydatki poniesione na przygotowanie wniosku o dotacje za usługi doradcze i koszt uzyskania promesy kredytowej. Jednocześnie uznała, że podlegają one potrąceniu w momencie poniesienia, a więc w dniu, na który ujęto taki koszt w księgach rachunkowych na podstawie odpowiedniego dowodu księgowego. Tak wynika z art. 15 ust. 4d i 4e ustawy o CIT.

Zgodnie z pierwszym z tych przepisów koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dniu ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, to stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą. Natomiast w myśl art. 15 ust. 4e [b]za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku)[/b], albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku) z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

[srodtytul]Nowe korzystne interpretacje [/srodtytul]

Taki sposób rozliczenia wydatków związanych z otrzymaniem dotacji potwierdzają także inne najnowsze[b] interpretacje, np. odpowiedź Izby Skarbowej w Katowicach z 2 marca 2009 r. (IBPBI/2/423-1136/08/PH), pismo z 12 lutego 2009 r. (IBPBI/2/423-1044/08/BG) czy interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 5 grudnia 2008 r. (ITPB3/423-523/08/MK)[/b].

Wśród starszych odpowiedzi można jednak spotkać stanowisko niekorzystne dla podatników. Przykładem jest dotycząca podatku dochodowego od osób fizycznych [b]interpretacja Izby Skarbowej w Katowicach z 26 marca 2008 r. (IBPB1/415-357/07/KB)[/b]. Tu także podatnik zapytał o zasady rozliczania kosztów poniesionych w związku z przygotowaniem wniosku o dotację zwolnioną z podatku dochodowego, a dotyczącą finansowania środków trwałych. Uznano w niej, że opłaty związane z uzyskaniem dotacji nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Izba powołała się na art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT, zgodnie z którym dotacja przeznaczona na nabycie środków trwałych nie jest zaliczana do przychodu z działalności gospodarczej. Na tej podstawie uznano, że wydatki poniesione na uzyskanie tej dotacji nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Jednocześnie izba stwierdziła, że wydatki te nie zwiększają także wartości początkowej środka trwałego, ponieważ są z nią ściśle związane.

[srodtytul]Czasem konieczna korekta[/srodtytul]

Zdarzają się sytuacje, gdy firma musi zwrócić otrzymaną w poprzednich latach dotację. Pojawiają się wtedy problemy z ujęciem tego w ewidencji podatkowej. Sytuacja taka była przedmiotem [b]interpretacji Izby Skarbowej w Katowicach z 14 listopada 2008 r. (IBPB3/423-777/08/PC)[/b]. Z pytaniem wystąpiła firma, która zgodnie z umową z lutego 2006 r. o refundację kosztów wyposażenia i doposażenia stanowisk pracy otrzymała 46 tys. zł od powiatowego urzędu pracy. Z tego 36 tys. zł wydała na podlegające amortyzacji środki trwałe, a 9 tys. zł przeznaczono na zakup pozostałego wyposażenia, które potraktowano jak materiały.

W deklaracji podatku dochodowego za 2006 r. spółka wykazała otrzymaną dotację w następujący sposób:

- kwotę przeznaczoną na zakup środków trwałych zaliczono do przychodów podatkowych w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o CIT, a następnie wykazano jako przychód zwolniony, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy,

- 9 tys. zł wydanych na materiały zaliczono do przychodów podatkowych.

Spółka nie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów amortyzacji od środków sfinansowanych dotacją, natomiast wartość wyposażenia zakwalifikowano do kosztów uzyskania przychodu w momencie poniesienia (2006 r.).

W związku z nieutrzymaniem przyjętego w umowie poziomu zatrudnienia w maju 2008 r. firma została zobowiązana do zwrotu dotacji wraz z odsetkami.

Dotacja została przekazana na konto urzędu w maju, a odsetki ustawowe (ponad 11 tys. zł) zapłacono w lipcu 2008 r. W takiej sytuacji IS w Katowicach uznała, że zwrot dotacji, uprzednio zaliczonych do przychodów zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, powinien skutkować zmniejszeniem tych przychodów za okres, w którym były wykazane w ewidencji księgowej. Wtedy też trzeba zmniejszyć wysokość dochodów wolnych od podatku. W rozliczeniu za ten okres spółka powinna również dokonać ewentualnego zwiększenia kosztów podatkowych o wydatki, które wcześniej nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ były sfinansowane z dotacji zwolnionych od podatku dochodowego.

[ramka][b]Nie zawsze przysługuje zwolnienie[/b]

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT wolne od podatku dochodowego są dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 48 tej ustawy zwolnione są kwoty otrzymane od agencji rządowych, jeżeli agencje te dostały środki na ten cel z budżetu państwa. Dotacje otrzymywane z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na pokrycie kosztów związanych z recyklingiem pojazdów wycofanych z eksploatacji nie spełniają tych kryteriów.

To dlatego, że zgodnie z ustawą o finansach publicznych

funduszem celowym jest fundusz powołany ustawowo, którego przychody pochodzą ze środków publicznych, a wydatki są przeznaczone na realizację wyodrębnionych zadań.

Nie jest to więc agencja rządowa. Przyznawane przez niego dotacje nie korzystają więc ze zwolnienia.

[b]Interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 17 lutego 2009 r. (IPPB5/423-206/08-4/IŚ)[/b]. [/ramka]