Zadbaj o zdrowie pracownika, a zaoszczędzisz na obciążeniach wobec fiskusa

Nie powinno być wątpliwości, że wydatki na lekarza dla pracownika są związane z funkcjonowaniem firmy. [b]Po to przecież zapewnia się załodze opiekę medyczną, aby zmotywować ją do wydajniejszej pracy.[/b] Zdrowy pracownik lepiej pracuje, wydatki mają więc związek z działalnością.

Ładnie ujęła to[b] Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji z 22 grudnia 2008 r. (ILPB1/415-780/08-6/RP)[/b], w której czytamy: „wykupienie dla pracowników świadczeń medycznych niewątpliwie będzie miało wpływ na poprawę ich stanu zdrowia, dzięki czemu może ulec ograniczeniu absencja w pracy, co przełoży się na efektywność wykonywanych zadań. Oznacza to, że poniesienie wydatków jest racjonalnie uzasadnione jako zmierzające do osiągania lub powiększania przychodów”.

Także [b]Izba Skarbowa w Warszawie w interpretacji z 23 czerwca 2008 r. (IP-PB3-423-657/08-2/GJ) [/b]stwierdziła: „wydatki ponoszone przez spółkę na zapewnienie pracownikom opieki medycznej mogą mieć wpływ na zwiększenie identyfikacji pracowników z firmą oraz dobrej atmosfery wśród pracowników, zwiększenie ich motywacji”.

[ramka][b]Przykład[/b]

Spółka X zafundowała pracownikom szczepienia przeciwko grypie. Wydatki zaliczyła do kosztów. Po to bowiem sfinansowała szczepienia, aby firma lepiej funkcjonowała. Grypa mogłaby solidnie przetrzebić załogę i spowodować duże problemy z bieżącą realizacją zadań. Jest to więc koszt poniesiony w celu „zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów”. [/ramka]

[srodtytul]Do lekarza z rodziną [/srodtytul]

Urzędy kwestionują jednak pakiety rodzinne. Przekonała się o tym spółka, która zapytała fiskusa o ich rozliczenie. Argumentacja była solidna – objęcie opieką osób najbliższych niewątpliwie zwiększy identyfikację pracowników ze spółką. Będą też rzadziej korzystać ze zwolnień na opiekę nad członkami rodziny i będą mogli lepiej skoncentrować się na wykonywanych obowiązkach. Taki bonus ułatwia zatrudnienie wykwalifikowanej kadry pracowniczej, a przecież decyzja o zmianie pracy jest podejmowana razem z rodziną.

Nie przekonało to urzędników – jak czytamy [b]w interpretacji Izby Skarbowej w Warszawie z 19 lipca 2007 r. (1401/BP-II/4210-35/07/JM)[/b], nie są to koszty pracownicze i nie przekładają się na przychody z działalności. Nie można więc ich odliczyć.

Podobnie było w [b]interpretacji Izby Skarbowej w Poznaniu z 22 grudnia 2008 r. (ILPB1/415-780/08-6/RP)[/b]. Przedsiębiorca argumentował, że dbanie o zdrowie małżonka i dzieci ma przełożenie na samego pracownika. Izba skarbowa nie zgodziła się jednak na odliczenie tych wydatków. Przedsiębiorca nie wykazał bowiem związku świadczeń na rzecz osób, które nie są pracownikami ze swoim przychodem.

Także [b]warszawska izba skarbowa w interpretacji z 23 czerwca 2008 r. (IP-PB3-423-657/08-2/GJ)[/b] stwierdziła, że wydatki na wykupienie świadczeń medycznych dla członków rodzin pracowników nie przekładają się na przychody spółki.

[srodtytul]To składnik wynagrodzenia...[/srodtytul]

Przedsiębiorcom, którym ciężko wykazać, że wydatki na abonamenty medyczne obejmujące dzieci i małżonka pracownika mają przełożenie na przychody firmy, pozostaje inny argument. Otóż fiskus dwa lata temu zmienił zdanie i konsekwentnie twierdzi, że część zdrowotnych pakietów jest przychodem u zatrudnionej osoby. Chodzi o te świadczenia medyczne, które nie są dla pracodawcy obowiązkowe. Urzędy uważają, że pracownik wcale nie musi skorzystać z usługi, aby uzyskać przychód.

Firmy rozdzielają więc pakiety medyczne na część z usługami, które finansują dobrowolnie, oraz część ze świadczeniami obowiązkowymi. Organy podatkowe zgadzają się bowiem, że te drugie są nieopodatkowane.

Jak czytamy w [b]interpretacji Izby Skarbowej w Warszawie z 26 lutego 2009 r. (IPPB2/415-1562/08-4/MG)[/b]: „tylko pakiet medyczny obejmujący pozostałe świadczenia zdrowotne, wykraczające poza profilaktyczne świadczenia zdrowotne wynikające z ustawy kodeks pracy i innych ustaw, stanowi podlegający opodatkowaniu przychód pracownika jako przychód ze stosunku pracy”.

[srodtytul]... a pensja jest kosztem[/srodtytul]

Skoro jednak zaliczamy część abonamentu (obejmującą także świadczenia dla rodziny) do przychodów zatrudnionego, to staje się ona elementem jego pensji. Zatrudniony dostaje bowiem to świadczenie dlatego, że wykonuje pracę dla firmy. To dodatkowy bonus, który ma go zmotywować do lepszej pracy. Jeśli jest to składnik wynagrodzenia, to należy zaliczyć go do wydatków na rzecz pracownika, które są kosztem zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów. Czyli kosztem uzyskania przychodów. [b]Fiskus nie może przyjąć, że opodatkowany u pracownika składnik pensji nie ma związku z działalnością pracodawcy. [/b]

[srodtytul]Urzędy kwestionują...[/srodtytul]

Problemy mogą być także z rozliczeniem świadczeń dla członków zarządu. Jak wynika z [b]interpretacji Izby Skarbowej w Warszawie z 29 stycznia 2009 r. (IPPB5/423-124/08-6/AS)[/b], wydatki na pakiety medyczne dla członków zarządu spółki, którzy nie są jej pracownikami, nie mają związku z przychodem.

Spółki, które chcą zaliczyć te wydatki do kosztów, mogą jednak użyć takiego samego argumentu jak przy świadczeniach dla członków rodziny pracownika. Jak podkreśliła[b] warszawska Izba Skarbowa w innej interpretacji z 29 stycznia 2009 r. (IPPB2/415-1473/08-7/MG)[/b]: „opłata za abonament medyczny członka zarządu stanowi w całości przychód z działalności wykonywanej osobiście”. Skoro więc taki bonus jest elementem wynagrodzenia członka zarządu, to powinien być kosztem spółki. Pensja zarządcy jest bowiem kosztem uzyskania przychodów.

[srodtytul]... ale nie zawsze tak było [/srodtytul]

Przypomnijmy także, że [b]minister finansów już w piśmie z 22 marca 1994 r. (PO 4/N-722-323/94) [/b]podkreślił: „wynagrodzenia i inne wydatki ponoszone na rzecz członków zarządu spółki (...) są kosztem uzyskania przychodu do wysokości wynikającej z zawartych umów o pracę lub uchwał wspólników”. Również w piśmie z 22 września 2003 r. (odpowiedź na zapytanie poselskie) minister finansów przyznał, że wydatki na rzecz osób wchodzących w skład zarządu są podatkowym kosztem.

Warto też zwrócić uwagę na [b]wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2008 r. (III SA/Wa 983/07)[/b]. Urząd kontroli skarbowej zakwestionował szereg wydatków spółki na rzecz członka jej zarządu. Stwierdził, że nie mają związku z przychodem. Jak jednak wynika z uzasadnienia wyroku, izba skarbowa akurat w sprawie świadczeń medycznych przyznała rację podatnikowi. Jej zdaniem „w interesie spółki było, by jej prezes cieszył się dobrym zdrowiem w związku z pełnioną funkcją, a co za tym idzie, wydajniej przyczyniał się do uzyskiwania przychodów”.

[srodtytul]Świadczenia dla prokurenta... [/srodtytul]

Organy podatkowe mogą się też nie zgodzić na odliczenie wydatków na opiekę medyczną dla prokurenta, który nie jest pracownikiem spółki. Tak wynika z [b]interpretacji Izby Skarbowej w Katowicach z 9 stycznia 2009 r. (IBPBI/2/423-958/08/AP)[/b]. Jej zdaniem takie wydatki „nie przekładają się na przychody z prowadzonej działalności gospodarczej i nie mają związku z przychodami spółki oraz nie pozostają w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą”. Jak stwierdziła izba skarbowa, jeśli spółka chce zaliczyć do kosztów wydatki na świadczenia medyczne dla pracowników, powinna oddzielić je od opłat za opiekę zdrowotną dla prokurenta.

[srodtytul]... i samego właściciela [/srodtytul]

Właściciel firmy nie zaliczy do kosztów inwestycji we własne zdrowie. Jak stwierdziła[b] Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji z 30 stycznia 2009 r. (ILPB1/415-922/08-3/TW)[/b], nie mają one bowiem związku z przychodem. Także[b] w wyroku z 28 września 2004 r. (I SA/Bd 312/04) WSA w Bydgoszczy[/b] przyznał rację organom podatkowym, które wyrzuciły z kosztów wydatki poniesione przez przedsiębiorcę na badanie wzroku. Sąd uznał, że są to wydatki na potrzeby osobiste i nie mogą być rozliczone w ramach działalności.

[ramka][b]Nie widać końca sporu o pakiety[/b]

Fiskus konsekwentnie twierdzi, że wartość zdrowotnego abonamentu należy doliczyć do przychodu pracownika. O ile jeszcze dwa lata temu podatnicy dostawali korzystne interpretacje, o tyle ostatnio organy podatkowe ujednoliciły swoje poglądy. Uważają, że obowiązek rozliczenia przychodu nie dotyczy tylko kosztów świadczeń zdrowotnych, które pracodawca musi sfinansować, np. wstępnych, okresowych i kontrolnych badań (art. 229 kodeksu pracy).

Co do opodatkowania abonamentów medycznych nie mogą się natomiast zdecydować sądy. [b]WSA w Warszawie w wyroku z 20 stycznia 2009 r. (III SA/Wa 1916/08) [/b]uznał, że firma nie musi potrącać podatku od wartości pakietu medycznego przyznanego pracownikowi. Nie da się bowiem obliczyć wysokości świadczenia przypadającego na daną osobę. Nie można też z góry określić, że je otrzymała, skoro nie wiadomo, kto i w jakim zakresie korzystał z usług medycznych.

Po stronie podatników sąd stanął także [b]w orzeczeniu z 20 sierpnia 2008 r. (III SA/Wa 625/08)[/b]. Podkreślił, że przychód u pracownika powstaje tylko wtedy, gdy korzysta z postawionych do jego dyspozycji świadczeń medycznych. Jak czytamy w tym wyroku: „w przypadku świadczeń nieodpłatnych opodatkowaniu może podlegać tylko przychód rzeczywiście otrzymany, a nie możliwy do otrzymania”. Podobnie było [b]w wyroku z 11 września 2008 r. (III SA/Wa 475/08).[/b]

Ale [b]w wyroku z 29 września 2008 r. (III SA/Wa 1356/08) warszawski WSA[/b] uznał, że wartość abonamentu jest przychodem pracownika, nawet jeśli z niego nie korzysta. Wtedy sąd stwierdził, że pracodawca, który przyznaje zatrudnionemu możliwość korzystania ze świadczeń medycznych, przekazuje mu świadczenie w naturze. Jest to jego przychód ze stosunku pracy.

Niekorzystne dla podatników stanowisko przedstawił również [b]WSA we Wrocławiu w wyroku z 4 lipca 2008 r. (SA/Wr 383/08). [/b][/ramka]