Zwolnienie na koszt firmy i fiskusa

Właściciel może być zmuszony trudną sytuacją na rynku do ograniczenia zatrudnienia, ale współpraca nie powinna się kończyć rzuceniem wypowiedzenia na biurko.

[srodtytul]Na otarcie łez [/srodtytul]

– Pracodawcy starają się wesprzeć zwalniane osoby w znalezieniu sobie nowego miejsca na rynku pracy – mówi Sylwia Kościuszko, konsultant w firmie doradztwa personalnego HRK. – W samodzielnych lub zleconych zewnętrznym firmom programach (tzw. outplacement) pracownikom pomaga się podnieść kwalifikacje (np. poprzez szkolenia komputerowe), napisać życiorys, przedstawia się nowe oferty pracy. Mogą także skorzystać z konsultacji z psychologiem.

[srodtytul]Koszt dla pracodawcy [/srodtytul]

Firma może więc sporo zainwestować w złagodzenie skutków zwolnienia. Czy takie wydatki są dla niej kosztem podatkowym?

Wydaje się, że tak. Nie przynoszą wprawdzie bezpośrednio przychodu, ale są kosztami funkcjonowania firmy. Sposób rozstania z pracownikiem pokazuje bowiem, jakimi zasadami kieruje się firma, a to wpływa na jej wizerunek.

– Pracodawca może też podpisać z przedstawicielem załogi albo związkami zawodowymi porozumienie, w którym zobowiąże się do określonych świadczeń dla zwalnianych – podpowiada Elżbieta Puławska, radca prawny, wspólnik w Kancelarii Prawniczej Janowski, Kulczycki, Puławska. – Wtedy ich spełnienie staje się jego obowiązkiem i to jest również argument za zaliczeniem wydatków do kosztów. Często też takie dodatkowe świadczenia powstrzymują pracowników przed kwestionowaniem przed sądem zasadności rozwiązania umowy. Może to ograniczyć koszty funkcjonowania pracodawcy, a więc jest działaniem w celu zabezpieczenia jego źródła przychodów.

[srodtytul]Świadczenia bez podatku[/srodtytul]

W tej sprawie pojawia się jeszcze jedno podatkowe pytanie: czy otrzymane na pożegnanie świadczenia są przychodem pracownika? Przypomnijmy, że przychód to każde konkretne przysporzenie majątkowe. Czy uzyskuje je pracownik, który uczestniczy w szkoleniach mających mu pomóc znaleźć nowe miejsce pracy?

– Tak, ale moim zdaniem można tu zastosować zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT – mówi Elżbieta Puławska. – Na jego podstawie nie musimy płacić podatku od świadczeń przyznanych przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji i wykształcenia ogólnego pracownika. Szkolenie pozwalające zdobyć nowe umiejętności można uznać za element doskonalenia zawodowego. Żaden przepis nie zabrania uczestniczyć w nim osobie, która ma niedługo zostać zwolniona. W okresie wypowiedzenia przysługują jej bowiem wszystkie pracownicze uprawnienia.

Trzeba tylko pamiętać, aby takie świadczenie było przyznane zgodnie z zasadami określonymi w odrębnych przepisach (ten warunek wprowadza art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT). Zdaniem ministra finansów (interpretacja z 30 kwietnia 2008 r., DD3/033/10/KDJ/08/173) pojęcie „odrębne przepisy” obejmuje wiele aktów prawnych (nie tylko wydanych na podstawie kodeksu pracy i ustawy o systemie oświaty), z których wynika prawo pracownika do otrzymywania od pracodawcy świadczeń w związku z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego.