Przysługuje mi hipoteka na nieruchomości mojego wierzyciela. Niedawno ten sam grunt został obciążony hipoteką przymusową ustanowioną na rzecz urzędu skarbowego. Urząd ma podobno pierwszeństwo przede mną. Jednak słyszałam, że ostatnio zapadł wyrok, który odbiera fiskusowi te przywileje. Czy to prawda?
– pyta czytelnik DOBREJ FIRMY.
Rzeczywiście, Trybunał Konstytucyjny uznał niedawno za sprzeczne z ustawą zasadniczą uprzywilejowanie Skarbu Państwa kosztem pozostałych wierzycieli hipotecznych. Polegało ono na tym, że hipotece przymusowej – ustanawianej np. dla zabezpieczenia zapłaty zaległości podatkowych – przysługuje pierwszeństwo zaspokojenia przed hipotekami ustanowionymi dla zabezpieczenia innych należności. Pisaliśmy o tym w artykule „Skarb Państwa i samorządy terytorialne tracą przywilej hipoteki przymusowej”.
Co wyrok Trybunału oznacza dla przedsiębiorców? To, że z dniem jego opublikowania w Dzienniku Ustaw hipoteki wpisane na rzecz Skarbu Państwa przestaną korzystać z pierwszeństwa.
Upraszczając, wierzytelności zabezpieczane hipotecznie będą zaspokajane w takiej kolejności, w jakiej zostały ustanowione. Ograniczonego prawa rzeczowego (np. hipoteki) powstałego później nie można bowiem wykonywać z uszczerbkiem dla takiego prawa powstałego wcześniej. Efekt jest taki, że jeśli w toku egzekucji okaże się, że środków ze sprzedaży nieruchomości nie wystarczy na zaspokojenie wszystkich wierzycieli hipotecznych, będą oni spłacani w kolejności przysługującego im pierwszeństwa.