W rocznym rozliczeniu PIT warto dobrze wykorzystać ulgę na dzieci

Od 2013 r. obowiązuje istotnie podwyższona ulga na dzieci. W przypadku trójki dzieci wynosi ona ok. 3900 zł i na każde kolejne dziecko dodatkowo ok. 2200 zł. Ulgę odpisuje się od podatku. Warto zatem już teraz zastanowić się, w jaki sposób najefektywniej wykorzystać ją.

Liniowo czy według skali

Osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą wybrać opodatkowanie tzw. podatkiem liniowym (19 proc.) albo według zasad ogólnych (skala podatkowa 18 proc., 32 proc.). Ulga na dzieci nie jest możliwa do wykorzystania w przypadku opodatkowania podatkiem liniowym. Dodatkowo, w przypadku skorzystania ze stawki liniowej, nie jest także możliwe wspólne rozliczenie z małżonkiem. To, które z tych dwóch rozwiązań jest bardziej opłacalne, zależy od wysokości dochodów za 2013 rok.

Opodatkowanie podatkiem liniowym będzie korzystne w przypadku osiągania odpowiednio wysokich dochodów. Przy trójce dzieci opodatkowanie liniowe powinno być bardziej korzystne w przypadku rocznego dochodu przekraczającego ok. 127 000 zł. Na każde kolejne dziecko poziom ten zwiększa się o ok. 17 000 zł (np. przy piątce dzieci wynosi on ok. 161 000 zł).

Im więcej dzieci, tym wyższy jest zatem limit dochodu, do którego warto wybrać opodatkowanie według zasad ogólnych. Ta szacunkowa kalkulacja nie uwzględnia możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem. Jeżeli małżonek nie osiąga w ogóle dochodów (lub osiąga dochody z pierwszego przedziału skali podatkowej), to podane progi mogą być jeszcze wyższe.

Decyzję co do wyboru sposobu opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej należy podjąć do 20 stycznia. W 2013 r. 20 stycznia wypada w niedzielę, a zatem termin ten w tym roku wydłużony jest do 21 stycznia.

Warto pamiętać, że ulga może być wykorzystana także przez jednego z małżonków. Jeśli jeden z małżonków ma dochody na tyle wysokie, że bardziej opłacalne jest opodatkowanie liniowe, to wtedy ulgę może wykorzystać drugi małżonek. Musi on wtedy dysponować odpowiednio dużym dochodem, opodatkowanym na zasadach ogólnych, tak aby możliwe było wykorzystanie ulgi od danej liczby dzieci.

Ograniczenie poboru

W przypadku wyboru opodatkowania według zasad ogólnych, gdzie ulga na dzieci jest możliwa do uwzględnienia, warto pamiętać, że ulga ta jest zasadniczo odliczana w rozliczeniu rocznym. Niemniej jednak istnieje możliwość, aby uwzględnić ją już w płaconych w ciągu roku zaliczkach.

Zgodnie z art. 22 § 2a ordynacji podatkowej (dalej: o.p.) organ podatkowy, na wniosek podatnika, ogranicza pobór zaliczek na podatek, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok podatkowy.

Przykład

Przedsiębiorca osiąga dochód roczny na poziomie 120 000 zł (miesięcznie 10 000 zł). Ma czworo małoletnich dzieci, wybrał więc rozliczenie podatku według zasad ogólnych, gdyż jest to dla niego korzystniejsze. Roczny podatek obliczony według zasad ogólnych od podstawy opodatkowania wynoszącej 120 000 zł wynosi ok. 23 000 zł. Po odjęciu ulgi na czworo dzieci (ok. 6100 zł) podatek ten wynosi ok. 16 900 zł.

W przypadku uzyskania pozytywnej decyzji w zakresie braku poboru zaliczek na podatek, dochód do kwoty ok. 50 000 zł (czyli przez pierwsze pięć miesięcy) nie podlegałby w ogóle opodatkowaniu. Przedsiębiorca mógłby zatem zaoszczędzić ok. 1200 zł w każdym z tych pięciu miesięcy.

Już nie w ramach uznania

W celu skorzystania z tej możliwości należy złożyć stosowny wniosek do właściwego urzędu skarbowego. Od tego roku, decyzja naczelnika urzędu skarbowego w tej sprawie nie jest już wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wykreślono bowiem z art. 22 § 2a o.p. słowo „może", które wcześniej przesądzało o tym, że nawet pomimo spełnienia przesłanek organ podatkowy nie musiał wydać pozytywnej decyzji.

Obecnie decyzja powinna być wydawana w bardziej obiektywny sposób, choć przepis zawiera spore pola do interpretacji (np. kwestia uprawdopodobnienia lub zaliczek niewspółmiernie wysokich). W mojej ocenie, jeżeli planowany dochód roczny nie jest na tyle duży, że kwota ulgi na daną liczbę dzieci byłaby tylko małym procentem w odpowiadającej temu dochodowi kwocie podatku, to decyzja urzędu powinna być pozytywna.

Także dla zatrudnionych

Warto pamiętać, że rozwiązanie to możliwe jest także dla osób osiągających dochody za pośrednictwem płatnika PIT – np. na podstawie umowy o pracę.

W tym przypadku podstawą prawną jest art. 22 § 2 pkt 2 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że pobrany podatek byłby niewspółmiernie wysoki w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub za inny okres rozliczeniowy.

W tym przypadku wniosek składa podatnik (czyli np. pracownik), wskazując płatnika (np. zakład pracy). Decyzja organu podatkowego wysyłana jest zarówno do podatnika, jak i do płatnika. Niestety, w tym przypadku decyzja naczelnika jest ciągle uznaniowa.

Bez wzoru i terminu

Nie ma żadnego terminu na złożenie wniosku. Niemniej jednak warto to zrobić jak najszybciej. Urząd skarbowy ma 30 dni na wydanie decyzji. A im szybciej dotrze ona do podatnika, tym mniej podatku zapłaci.