Dotacja nie wpływa na prawo do odliczenia VAT

Nie jest np. jasne, jak należy rozumieć sformułowanie dotyczące wpływu dotacji na cenę, od którego [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=172827]ustawa o VAT[/link] uzależnia opodatkowanie dotacji w ogóle.

Zgodnie bowiem z art. 29 ustawy obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Występują oczywiście sytuacje, w których wątpliwości nie ma, np. gdy celem wypłacającego jest, aby nabywca danego, konkretnego towaru czy usługi zapłacił efektywnie niższą cenę (np. dopłata dla firmy szkoleniowej w kwocie X do każdego organizowanego szkolenia, w efekcie której uczestnicy płacą niższą o kwotę X cenę).

Jak postąpić, gdy związek z ceną jest mniej wyraźny?

Można zasadnie argumentować, że każda dotacja musi w pewien sposób wpłynąć na ceny produktów czy usług świadczących przez podatnika. Warto wspomnieć, że uregulowania unijne (dyrektywa 112 VAT) posługują się innym sformułowaniem – mówią o subwencjach związanych bezpośrednio z ceną danej dostawy lub świadczenia.

[srodtytul]Nie zawsze jest podatek[/srodtytul]

Wpływ na cenę musi być bezpośredni. Uregulowania dotyczące dotacji uzupełniają bowiem niejako zasadę ogólną dotyczącą podstawy opodatkowania VAT odnoszącą się do kwoty należnej z tytułu sprzedaży.

Chodzi więc o to, aby całość świadczenia wzajemnego, niezależnie od tego, kto dokonuje jego wypłaty, stanowiła podstawę opodatkowania. Jeżeli możemy uznać w konkretnym przypadku, iż usługodawca, jako świadczenie wzajemne za swoją usługę, otrzymuje od nabywcy usługi część zapłaty, a drugą część finansuje mu podmiot wypłacający dotację – opodatkowaniu musi podlegać cała otrzymana przez usługodawcę kwota.

Wszelkie inne przypadki dotacji nie powinny być opodatkowane VAT.

I tak [b]nie podlega VAT dotacja na zakup środków trwałych, materiałów, dotacja na pokrycie kosztów działalności firmy jako takiej. Nie można się doszukać bezpośredniego wpływu takiego dofinansowania na konkretną dostawę/usługę świadczoną przez beneficjenta[/b].

Analizując konkretny przypadek, należy się kierować wypracowaną przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości interpretacją pojęcia podstawy opodatkowania VAT jako subiektywnego wynagrodzenia (tego co podatnik otrzymuje w zamian i z tytułu świadczenia usługi/dostawy towarów niezależnie od tego, kto mu to wynagrodzenie wypłaca), jeżeli dotacja jest jego częścią – podlega opodatkowaniu (np. sprawy: Office des produits wallons ASBL, C-184/00 czy Keeping Newcastle Warm Ltd, C-353/00).

[srodtytul]Dużo zależy od efektów[/srodtytul]

W praktyce podatnikom sprawiają problemy dotacje, gdzie efektem jest to, iż nabywca danego towaru czy usługi otrzymuje je nieodpłatnie.

Kierować się tu jednak należy dokładnie tą samą zasadą – jeżeli wpływ dotacji na cenę (lub tu jej brak) jest bezpośredni, to podlega ona opodatkowaniu.

Jeżeli otrzymana dotacja stanowi niejako zapłatę za świadczenie podatnika, tj. konsekwencją otrzymania dopłaty i jej bezpośrednim celem (przeznaczeniem) jest świadczenie danej usługi (przekazanie towaru) dla odbiorcy (i odwrotnie podatnik otrzymuje dotację dlatego właśnie, iż wykonał daną usługę lub dostawę) – podlega ona opodatkowaniu.

Takie stanowisko wydają się potwierdzać [b]interpretacje, np. Izby Skarbowej w Warszawie z 21 grudnia 2009 r.[/b]

[srodtytul]Sytuacja się nie zmienia [/srodtytul]

Kolejny problem dotyczy prawa do odliczenia po stronie beneficjentów dotacji, w szczególności wypłacanych na zakup środka trwałego.

Otrzymanie dotacji nie ma żadnego wpływu na prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej dany zakup sfinansowany z dotacji.

Oznacza to, że jeżeli podatnikowi, posługując się zasadą ogólną związku zakupu z czynnościami opodatkowanymi, przysługuje prawo do odliczenia bądź nie (bo np. świadczy usługi zwolnione z VAT albo nie jest w ogóle podatnikiem VAT) – otrzymanie przez niego dotacji nic w jego pozycji podatkowej nie zmieni.

Można mieć jedynie pewne wątpliwości w przypadku, gdy związek z czynnościami opodatkowanymi jest pośredni.

Obrazuje to [b]interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 23 października 2009 r[/b]., gdzie fiskus się zgodził z podatnikiem (będącym operatorem gazowego systemu dystrybucji), że przysługuje mu prawo do odliczenia VAT wykazanego na fakturach związanych z wydatkami na projekt polegający na podnoszeniu kwalifikacji zawodowych uczniów technikum z klasy tzw. gazowniczej (czyli potencjalnych przyszłych, dobrze wykwalifikowanych pracowników podatnika).

Podobnie rzecz ma się w przypadku prawa do odliczenia VAT z tytułu wydatków dotyczących otrzymania dotacji (głównie usług doradczych).

[b]Jeżeli np. inwestycja mająca być sfinansowana w części dotacją związana jest ze sprzedażą opodatkowaną VAT – prawo do odliczenia przysługuje. [/b]Jest to pogląd akceptowany przez organy podatkowe.

[ramka][b]Lepiej mieć dokumenty[/b]

Przepisy dotyczące VAT nie regulują kwestii dokumentowania otrzymania dotacji.

Zgodnie z ustawą w przypadku nieodpłatnych przekazań, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, oraz importu usług wystawiane są faktury wewnętrzne.