Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega co do zasady każdy przychód, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania. Z kolei podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (dalej: składki ZUS) są kwoty z określonych tytułów stanowiące przychód na podstawie przepisów ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 200; dalej: ustawa PIT).
Istnieją przychody zwolnione z podatku i składek. Ulgi od podatku reguluje art. 21 ust. 1 ustawy PIT. Natomiast wyłączenia z podstawy wymiaru składek ZUS są wskazane w § 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 1949; dalej: rozporządzenie ZUS). Poniżej wskazujemy najczęściej występujące ulgi dotyczące pracowników oraz te, które mogą spowodować najwięcej problemów w praktyce.