Prowadzę działalność gospodarczą w zakresie handlu i transportu. Posiadam zaległość podatkową i wszystkie opcje płatności zostały już wyeliminowane. Nie mogę zapłacić całej zaległości ze względu na jej wysokość. Słyszałem, że można przenieść własność ruchomości na rzecz fiskusa, ale w jaki sposób? Jak wystąpić do urzędu skarbowego o zgodę na przeniesienie własności rzeczy? – pyta czytelnik.
Przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz Skarbu Państwa czy gminy jest szczególnym przypadkiem, kiedy wygasa zobowiązanie podatkowe. Samo przeniesienie własności następuje tu na podstawie umowy. Pieniężna wierzytelność Skarbu Państwa zostaje wtedy zaspokojona w formie niepieniężnej. Jest to jedna z form zapłaty podatku (wyrok WSA w Warszawie z 6 sierpnia 2010 r., III SA/Wa 2224/09).
Przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz Skarbu Państwa czy gminy jest zatem jedną z możliwości uregulowania zobowiązania podatkowego przez podatnika – przedsiębiorcę będącego w złej sytuacji finansowej, która pozwoli mu uniknąć kosztownego postępowania egzekucyjnego. Zdarza się, że podatnik nie dysponuje środkami na pokrycie zaległości podatkowej, a takie przeniesienie własności rzeczy czy prawa majątkowego jest korzystniejszym wyborem niż np. zaciągnięcie kredytu bankowego.
Konieczna jest umowa
Zgodnie z art. 66 § 1 ordynacji podatkowej przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz np. Skarbu Państwa jest szczególnym przypadkiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Przeniesienie takie może nastąpić w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody budżetu państwa. Przy czym za termin wygaśnięcia zobowiązania podatkowego uważa się dzień przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych.
Przeniesienie własności następuje na wniosek podatnika, na podstawie pisemnej umowy zawartej między podatnikiem a starostą wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej. Starosta zawiera umowę, gdy chodzi o podatki stanowiące dochód budżetów państwa. W przypadku podatków stanowiących dochód budżetów j.s.t., czyli gminy, powiatu lub województwa, umowa może być zawarta nie tylko ze starostą, ale także z wójtem, burmistrzem albo marszałkiem województwa i wtedy zgoda właściwego naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celnego nie jest potrzebna. Inicjatywa w tym zakresie należy do podatnika, który musi złożyć stosowny wniosek w tym zakresie. Przy czym na przeprowadzenie takiej czynności musi wyrazić zgodę właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Rolą organu podatkowego w tej sprawie jest zatem wyrażenie zgody na zastosowanie w tej konkretnej sytuacji owego szczególnego sposobu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.
Elementy wniosku
Wniosek podatnika skierowany do organu podatkowego powinien zawierać:
- dane wnioskodawcy wraz z NIP,
- oznaczenie przedmiotu wniosku, tj. oznaczenie zaległości podatkowej, która ma być uregulowana w zamian za przeniesienie własności rzeczy (lub praw majątkowych) oraz ich wartość. Wraz z określeniem przedmiotu wniosku należy zawrzeć informacje, które wskazują dane identyfikacyjne tego przedmiotu (w przypadku samochodu będą to dane pozwalające na jego identyfikację – numery nadwozia, silnika, rejestracyjne, VIN itp.),
- informację, dlaczego podatnik w taki sposób zdecydował się uregulować zaległość podatkową (zasadne jest przedstawienie również danych finansowych).
Zgodnie bowiem z art. 168 § 2 ordynacji podatkowej podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności).
Wniosek nie podlega opłacie skarbowej.
Postanowienie, potem decyzja
Organ podatkowy wyraża zgodę na zawarcie umowy dotyczącej podatków stanowiących dochód budżetu państwa. Taka zgoda (a także brak zgody) musi być wyrażona w formie postanowienia. Jest to postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie.
Organ podatkowy powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku (art. 139 § 1 ordynacji podatkowej).
O zawarciu takiej umowy starosta powiadamia właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Wraz z zawiadomieniem przesyła kopię umowy.
Jeśli podatnik zawrze taką umowę, to organ podatkowy pierwszej instancji ma obowiązek wydać decyzję stwierdzającą wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Jest to istotne, gdyż wygaśnięcie to następuje w drodze decyzji fiskusa.
Bez VAT
Przeniesienie własności rzeczy czy prawa majątkowego jako szczególny przypadek wygaśnięcia zobowiązania podatkowego nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 15 lipca 2009 r., IPPP2/443-697/09-2/KK).
