Tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 14 listopada 2014 r. (I SA/Kr 1120/14).
Stan faktyczny
Z wnioskiem o wydanie interpretacji wystąpiła kobieta, której mąż prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Podatniczka wskazała, że planuje w przyszłości założenie wraz z mężem spółki jawnej. W związku z tym chciałaby przekazać spółce w darowiźnie prawa własności przemysłowej (tj. prawo ochronne do znaku towarowego, prawa do jego uzyskania oraz prawa ochronne do wzorów przemysłowych i użytkowych oraz prawa do ich uzyskania). Prawa te zostały wytworzone w przedsiębiorstwie męża, które w znacznej mierze wykorzystuje majątek znajdujący się we współwłasności małżonków (majątek dorobkowy).
Podatniczka zapytała, czy spółka, która ma powstać, będzie mogła amortyzować prawa ochronne do wzorów przemysłowych, użytkowych oraz do znaku towarowego, otrzymanych bezpośrednio umową darowizny. Jej wątpliwości dotyczyły także praw do uzyskania praw ochronnych już po ich przekształceniu w prawa ochronne i zaliczania odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodu. Podatniczka chciała się również upewnić, w jaki sposób ustalić wartość początkową przedmiotów darowizny na potrzeby amortyzacji.
Sama uważała, że nowo powstała spółka jawna będzie miała prawo do amortyzacji w obu przypadkach. Jej wspólnicy będą mieli prawo zaliczyć do kosztów odpisy amortyzacyjne proporcjonalnie do posiadanych udziałów.
Po analizie przepisów urzędnicy doszli do przekonania, że tylko prawa, które w momencie darowizny na rzecz spółki jawnej (w dniu nabycia) są już zarejestrowane (tj. zostały udzielone prawa ochronne lub prawa z rejestracji), mogą stanowić wartości niematerialne i prawne. Po spełnieniu określonych warunków mogą zostać ujęte w ewidencji środków trwałych i podlegać amortyzacji. Natomiast wzory użytkowe, przemysłowe i znak towarowy, które w momencie darowizny nie będą jeszcze zarejestrowane, ponieważ nie zostaną wydane przez Urząd Patentowy decyzje i świadectwa o udzieleniu praw ochronnych lub praw z rejestracji, nie będą mogły być amortyzowane. W ocenie fiskusa wzory użytkowe, przemysłowe i znak towarowy, które w dacie darowizny znajdują się w procedurze rejestracji, nie mogą zostać uznane za wartości niematerialne i prawne. Tym samym nie podlegają amortyzacji.
Rozstrzygnięcie
Podatniczka zaskarżyła interpretację, a WSA w Krakowie uwzględnił jej skargę. Zauważył m.in., że zgodnie z art. 22a ust. 1 ustawy o PIT przedmiot amortyzacji może być albo nabyty, albo wytworzony we własnym zakresie. Wartości niematerialne i prawne podlegają amortyzacji, tylko gdy zostaną nabyte. W ocenie sędziów wykładnia językowa stosowana z uwzględnieniem zasady racjonalności nie pozwala jednak na przyjęcie, że może dojść do nabycia prawa ochronnego, które nie istniało. Dopiero bowiem w momencie, gdy prawo istnieje, a więc w momencie jego powstania w wyniku rejestracji, może zostać nabyte.
Sędziowie zauważyli, że uznaną przez fiskusa za kluczową w sprawie czynność nabycia odnosi on wyłącznie do czynności darowizny. Całkowicie zaś przeciwstawia jej decyzję o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, znak użytkowy i prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Zdaniem WSA stanowisko takie nie ma jednak dostatecznego uzasadnienia prawnego, a ponadto jest nieracjonalne.
Sąd nie znalazł podstaw, aby na gruncie art. 22b ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT przyjmować, że w użytym tam pojęciu „nabyte" nie mieści się uzyskanie przez podatnika prawa ochronnego na znak towarowy w drodze konstytutywnej decyzji Urzędu Patentowego. Zauważył, że UP udziela w drodze decyzji prawa ochronnego na znak towarowy, znak użytkowy i prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, a adresat tej decyzji prawo to nabywa. Przeniesienie w drodze umowy darowizny prawa ze zgłoszenia takich znaków i wzoru towarowego, użytkowego i wzoru przemysłowego oraz otrzymanie decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, użytkowy i prawo z rejestracji wzoru przemysłowego to dwa różne zdarzenia. I to takie, które w ocenie WSA się nie wykluczają i które nie mogą być sobie przeciwstawiane, jak czyni to fiskus.
—oprac. Aleksandra Tarka
Zdaniem eksperta
Mariusz Wachala, konsultant podatkowy w dziale podatkowym BDO
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podzielił stanowiska organu podatkowego, zgodnie z którym wniesiony darowizną znak towarowy, którego rejestracja w Urzędzie Patentowym zakończyła się dopiero u obdarowanego, nie może być amortyzowany dla celów podatkowych. Wyrok wpisuje się w jednolitą linię orzeczniczą prezentowaną przez sądy administracyjne w omawianym zakresie. Co więcej, wydaje się, że linia ta gruntuje się ostatnio również na poziomie organów podatkowych.
Warto przypomnieć, że przyczyną sporów z fiskusem jest wykładnia art. 22b ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT, który zawiera listę warunków, jakie muszą być spełnione, aby określone wartości niematerialne i prawne mogły być amortyzowane dla celów podatkowych.
Niektóre organy podatkowe (jak w analizowanym przypadku) uważają, że przedmiotowe prawa majątkowe nie są de facto wartościami niematerialnymi i prawnymi dla celów amortyzacji podatkowej, dopóki nie zostanie zakończony formalny proces ich rejestracji w Urzędzie Patentowym. W konsekwencji przed tą chwilą nie można w ogóle mówić o „nabyciu" wartości niematerialnej i prawnej.
Na szczęście sądy administracyjne stoją na stanowisku, że znaki towarowe w omawianych sytuacjach są „wytwarzane" przez stronę przenoszącą/wnoszącą przedmiotowe prawo majątkowe. Nie zgadzają się one ze stwierdzeniem, jakoby zakończenie procesu rejestracji znaku towarowego wniesionego do określonego podmiotu oznaczało wytworzenie tego znaku przez ten podmiot.
Sądy administracyjne nie zgadzają się również z tym, że fakt zakończenia procesu rejestracji znaku towarowego u danego podmiotu oznacza, iż nie można uznać tego prawa za „nabyte" przez ten podmiot.
Komentowany wyrok, a także następująca – jak się wydaje – zmiana w podejściu organów podatkowych do omawianego zagadnienia mogą zwiększyć pewność podmiotów przekazujących niektóre prawa majątkowe (np. znaki towarowe) w zakresie wynikających stąd skutków podatkowych.
