Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 22 października 2014 r. (III SA/Wa 1320/14).
Spółka zajmuje się handlem towarami masowymi, m.in. zbożem. Kontrakty handlowe są często zawierane z dużym wyprzedzeniem, przez co w chwili ich zawarcia strony nie są w stanie precyzyjnie określić wszystkich warunków umowy. Zdarza się, że ze względu na wzrost cen rynkowych, wahania kursów walut czy warunki atmosferyczne strony kontraktu nie są w stanie wywiązać się ze swojego zobowiązania. Aby temu zapobiec, umowy przewidują tzw. mechanizm wash-out polegający na dopuszczeniu możliwości zawarcia umowy odwrotnej do pierwotnej. W efekcie nie dochodzi do dostawy towarów, a strony rozliczają kontrakt poprzez wymianę odpowiednich dokumentów. W związku z tym skierowano do organu interpretacyjnego pytanie, czy spółka będzie zobowiązana do opodatkowania VAT różnicy w cenie wynikającej z rozliczenia kontraktu pierwotnego i kontraktu odwrotnego w ramach mechanizmu wash-out jako dostawy towarów.
Spółka podkreśliła, że w przypadku zastosowania mechanizmu wash-out nie dochodzi do dostawy towarów, a więc – jej zdaniem – podatnik nie będzie zobowiązany opodatkować różnicy wynikającej z tego mechanizmu. Nie można także przyjąć, że dochodzi do świadczenia usług, gdyż nie da się jednoznacznie wskazać beneficjenta takiej usługi.
Zdaniem organu podatkowego mamy tutaj do czynienia ze świadczeniem usługi w postaci zabezpieczenia podmiotu gospodarczego przed ryzykiem niekorzystnej zmiany cen towarów. Występują tu także dwie strony: usługodawca i usługobiorca, a wypłacane świadczenie jest w rzeczywistości wynagrodzeniem za świadczoną usługę, dzięki której jedna ze stron może się uwolnić od obowiązku dostawy towarów.
Sąd uchylił interpretację i przychylił się do wniosku podatnika. Podkreślił, że w przypadku zastosowania mechanizmu wash-out nie dochodzi do zawarcia żadnego kontraktu, a strona, która miała świadczyć, otrzymuje swego rodzaju odszkodowanie. W niniejszej transakcji nie da się wskazać ani konsumenta, ani podmiotu, dla którego taka usługa byłaby świadczona. Dlatego też nie można traktować mechanizmu wash-out jako usługi opodatkowanej.
