Tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 10 października 2014 r. (I SA/Wr 1673/14).
Stan faktyczny
W listopadzie 2013 r. podatnik złożył wniosek o interpretację przepisów ustawy o PIT. Wyjaśnił, że od października 2013 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Jednym z jej podstawowych profilów jest świadczenie usług prawnych. Obecnie, na potrzeby swojej firmy przedsiębiorca wykorzystuje samochód osobowy będący jego własnością. Samochód został nabyty w maju 2013 r. Podatnik zamierza wykorzystywać go jedynie przez krótki czas (krótszy niż rok). W związku z tym nie planuje zaliczać auta do środków trwałych i amortyzować (choć będzie on stanowić składnik majątku firmy). Chce go jednak zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu jednorazowo, według ceny nabycia z maja 2013 r. Samochód osobowy po wycofaniu z działalności gospodarczej nie będzie służył do celów gospodarczych.
Fiskus odpowiedział, że jeżeli przedsiębiorca dla samochodu osobowego wykorzystywanego w prowadzonej działalności określi okres używania krótszy niż rok i nie zaliczy go do środków trwałych, to wydatek poniesiony na jego zakup może ująć bezpośrednio w kosztach. Natomiast jeżeli po upływie roku samochód będzie nadal użytkowany dla celów działalności gospodarczej, to zastosowanie znajdzie art. 22e ustawy o PIT. W ocenie urzędników podatnik, który wydatek na zakup składnika majątku zużywającego się stopniowo zaliczy jednorazowo do kosztów ze względu na jego przewidywany okres używania krótszy niż rok, a następnie przed upływem roku wycofa go z działalności gospodarczej, jest zobowiązany skorygować koszty o całą uprzednio zaliczoną do nich kwotę.
Rozstrzygnięcie
Przedsiębiorca zaskarżył interpretację, ale Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał rację skarbówce. Sąd zauważył, że ustawa o PIT dopuszcza możliwość zaliczenia bezpośrednio do kosztów wydatków na nabycie składnika majątku o wartości przekraczającej 3500 zł. Oczywiście, jeżeli przewidywany przez podatnika okres użytkowania tego składnika nie przekroczy 12 miesięcy. Zdaniem WSA fiskus prawidłowo stwierdził, że skarżący będzie miał prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów całość wydatków poniesionych na zakup samochodu osobowego. Jednak miał też rację co do skutków późniejszego wycofania samochodu osobowego z działalności gospodarczej wykorzystywanego w tej działalności przez okres krótszy niż 12 miesięcy (niebędącego środkiem trwałym) i używania go w innych celach. Taka sytuacja – w ocenie sędziów – powoduje bowiem, że zaliczone do kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione na zakup samochodu powinny być pomniejszone o całą kwotę uprzednio zaliczoną w koszty (art. 23 ust. 1 pkt 49 ustawy o PIT).
Zdaniem sądu z art. 23 ust. 1 pkt 49 ustawy o PIT nie wynika, aby obowiązek pomniejszenia kosztów dotyczył tylko sytuacji, gdy składniki te nie są wykorzystywane dla celów prowadzonej działalności gospodarczej w okresie pierwszego roku ich używania. Taki obowiązek spoczywa również na podatniku, który wykorzystuje takie składniki dla celów prowadzonej działalności gospodarczej przez okres krótszy niż rok, a następnie składniki te służą jego celom osobistym.
WSA podkreślił, że brak obowiązku korekty kosztów dawałby podatnikom możliwość zaliczenia do kosztów wydatków na zakup wszelkich składników majątku, które przed upływem roku byłyby wycofane na potrzeby osobiste. Aprobata stanowiska skarżącego byłaby przyzwoleniem na obejście prawa.
—oprac. Aleksandra Tarka
Sławomir Czyż, doradca podatkowy z kancelarii Czyż Łabno Wojtowicz-Janicka
Omawiany wyrok WSA we Wrocławiu potwierdza, że podatnicy mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wydatki, w tym również wydatki poniesione przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, na nabycie rzeczy o cenie wyższej niż 3500 zł, jeżeli przewidywany okres jej używania do celów działalności gospodarczej jest równy lub krótszy niż 12 miesięcy. Jednocześnie jednak są oni obowiązani skorygować koszty uzyskania przychodów o całą ww. kwotę, jeżeli przed upływem 12 miesięcy wycofali tę rzecz z działalności gospodarczej. Wydaje się przy tym, że korekta ta powinna być rozliczona na bieżąco w okresie, w którym wycofano rzecz z działalności gospodarczej.
W komentowanym wyroku przy okazji pośrednio potwierdzono jeszcze jedną kwestię. WSA we Wrocławiu nie kwestionował bowiem tezy organu podatkowego, że wartość początkową rzeczy nabytej przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, będącej lub niebędącej środkiem trwałym, ustala się jako cenę nabycia. Przyjęcie takiego poglądu sprawia, że gdy podatnik wpisuje do ewidencji środków trwałych rzecz nabytą wiele lat przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, to może on ustalić jej wartość początkową jako historyczną cenę nabycia (jeżeli oczywiście posiada dokumenty zakupu potwierdzające tę cenę), nie zaś jako aktualną wartość rynkową. Warto zwrócić uwagę na tę kwestię, gdyż w praktyce często można spotkać się z błędnym poglądem, jakoby w takiej sytuacji podatnik był zobowiązany do ustalenia wartości początkowej według wartości rynkowej. Nie ulega zaś wątpliwości, że w wielu przypadkach cena nabycia rzeczy jest znacząco wyższa od wartości rynkowej, a zatem przyjęcie tej pierwszej wartości jako wartości początkowej środka trwałego jest dla przedsiębiorcy korzystniejsze z podatkowego punktu widzenia.
