Nadwyżka VAT naliczonego nad należnym – jak zagospodarować

Jesteśmy firmą produkcyjną (wyroby VAT czynny) sprzedającą wyroby prawie wyłącznie na terenie kraju. Zazwyczaj w deklaracjach VAT-7 wykazujemy kwotę zobowiązania podatkowego (średnio ok. 130–150 tys.). W październiku 2014 r. z uwagi na modernizację naszego parku maszynowego ponieśliśmy znaczne nakłady finansowe. W konsekwencji wystąpiła znaczna nadwyżka podatku naliczonego nad należnym (140 000 zł). ?W następnych miesiącach nie planujemy znacznych wydatków, więc zakładamy, że – uwzględniając przewidywany podatek należny ?i bieżący podatek naliczony – występować będą kwoty zobowiązań podatkowych takie jak zazwyczaj. Czy korzystniej będzie nam wykazać tę nadwyżkę jako kwotę do przeniesienia na następny miesiąc, czy też ubiegać się o zwrot na rachunek bankowy (z uwagi na wydłużone terminy płatności większość faktur zakupu ujętych w deklaracji VAT-7 nie będzie zapłacona na moment złożenia deklaracji VAT-7 za październik 2014 r.)? – pyta czytelnik.

Aby odpowiedzieć na pytanie, czy w przypadku firmy czytelnika korzystniej będzie wykazać w deklaracji VAT-7 za październik 2014 r. nadwyżkę podatku jako kwotę do przeniesienia na następny miesiąc, czy też ubiegać się o zwrot na rachunek bankowy, trzeba sprawdzić:

- ?do kiedy powinien zapłacić VAT za następny miesiąc, tj. za listopad 2014 r. (czytelnik przewiduje, że w następnych miesiącach firma wykaże jak zazwyczaj kwoty zobowiązań podatkowych),

- ?do kiedy urząd skarbowy ma czas na zwrot różnicy podatku za październik 2014 r.

Następnie trzeba porównać te terminy i zastanowić się, czy nie wystąpi (albo będzie mogła wystąpić) sytuacja, że zgodnie ?z przepisami podatnik będzie zmuszony do zapłaty VAT za listopad 2014 r., a urząd skarbowy będzie jeszcze miał czas na zwrot różnicy podatku za październik 2014 r. Taka sytuacja dla firmy naszego czytelnika nie byłaby korzystna, gdyż musiałby on zaangażować wolne środki finansowe na zapłatę podatku za październik 2014 r., a jeżeli by ich nie miał, musiałby szukać sfinansowania tego wydatku (np. pożyczką), aby nie popaść w zaległość podatkową. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że w przypadku zadeklarowania kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2014 r. jako tzw. kwoty do przeniesienia, podatek naliczony za listopad 2014 r. ulegnie powiększeniu o tę kwotę ?z przeniesienia i z tego względu zobowiązanie podatkowe za listopad 2014 r. ulegnie zmniejszeniu o kwotę 140 000 zł ?(w przypadku firmy czytelnika) albo w ogóle nie wystąpi.

W grudniu termin ?będzie przesunięty

Podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 ustawy ?o VAT są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne ?w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, ?w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego (art. 103 ust. 1 ?in principio ustawy o VAT).

W świetle art. 103 ust. 1 ustawy o VAT termin zapłaty VAT za listopad 2014 r. przypada na ?25 grudnia 2014 r. (czwartek – pierwszy dzień Bożego Narodzenia). Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, to za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 12 § 5 ordynacji podatkowej).

Uwzględniając zatem art. 12 ?§ 5 ordynacji podatkowej, należy wskazać, że termin zapłaty VAT za listopad 2014 r. upłynie ?29 grudnia 2014 r. (poniedziałek).

Powiększenie ?w następnym okresie

W sytuacji, gdy podatnik zadeklaruje nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym jako kwotę do przeniesienia (wykazywaną w pozycji 55. deklaracji VAT-7), w następnym okresie rozliczeniowym wystąpi u niego powiększenie podatku naliczonego do odliczenia o tę właśnie kwotę (tzw. kwota z przeniesienia wykazywana w pozycji 37. deklaracji VAT-7).

Przykład 1.

Załóżmy, że podatek naliczony ?do odliczenia z tytułu bieżących zakupów w przypadku naszej ?firmy wyniesie w listopadzie ?2014 r. 300 000 zł. ?Po powiększeniu o kwotę ?z przeniesienia (140 000 zł) podatek naliczony do odliczenia ?za listopad 2014 r. wyniesie ?440 000 zł. Kwota z przeniesienia wpłynie zatem na wysokość zobowiązania podatkowego ?albo spowoduje, że ono ?nie wystąpi.

Wariant I:

Załóżmy, że podatek należny za listopad 2014 r. ?wyniósł 450 000 zł.

Zobowiązanie podatkowe ?za listopad 2014 r.:

- w sytuacji, gdy za październik 2014 r. podatnik wykaże kwotę ?do zwrotu, wyniesie 150 000 zł (450 000 zł – 300 000 zł)

- w sytuacji, gdy za październik 2014 r. podatnik wykaże kwotę ?do przeniesienia, wyniesie? jedynie 10 000 zł (450 000 zł – 440 000 zł).

W tym wariancie zadeklarowanie ?za październik 2014 r. przedmiotowej nadwyżki jako ?kwoty do przeniesienia oznacza, ?że firma do 29 grudnia 2014 r. musi ?zapłacić nie 150 000 zł, ?ale jedynie 10 000 zł.

Wariant II:

Załóżmy, że podatek należny za listopad 2014 r. ?wyniósł: 420 000 zł.

Zobowiązanie podatkowe ?za listopad 2014 r:

- w sytuacji, gdy za październik 2014 r. podatnik wykaże kwotę ?do zwrotu, wyniesie 120 000 zł (420 000 zł – 300 000 zł)

- w sytuacji, gdy za październik 2014 r. podatnik wykaże kwotę ?do przeniesienia, zobowiązanie podatkowe nie wystąpi, gdyż powstanie nadwyżka podatku naliczonego (440 000 zł) ?nad należnym (420 000 zł) ?w wysokości 20 000 zł.

W tym wariancie zadeklarowanie ?za październik 2014 r. przedmiotowej nadwyżki ?jako kwoty do przeniesienia oznacza, że firma do 29 grudnia 2014 r. nie musi zapłacić ?150 000 zł.

W ciągu 60 dni

W sytuacji, gdy podatnik zdecyduje się na zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy (w przypadku naszej firmy należy to wykazać w pozycji 51. deklaracji VAT-7), musi liczyć się z tym, że urząd skarbowym ma dość długi czas na dokonanie tego zwrotu.

Zgodnie z art. 87 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o VAT, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem art. 87 ust. 6 ustawy o VAT, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Zwrot następuje na rachunek bankowy podatnika ?w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa ?w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu.

Podatnik musi się więc liczyć z tym, że zwrotu tego nie otrzyma wcześniej niż 60. dnia od dnia złożenia deklaracji VAT-7 za październik 2014 r.

Podatnicy VAT są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu (art. 99 ust. 1 in principio ustawy o VAT). Termin do założenia deklaracji VAT-7 za październik 2014 r. upływa zatem 25 listopada 2014 r. Oznacza to, że jeżeli nasza firma złożyłaby deklarację VAT-7 ?za październik 2014 r. w ostatnim dniu, tj. 25 listopada 2014 r., to urząd skarbowy ma czas na zwrot do 23 stycznia 2015 r. (60 dni).

Policzyć i przeanalizować

Dla firmy, o której jest mowa ?w pytaniu, korzystniej jest wykazać za październik 2014 r. kwotę do przeniesienia niż zwrot na rachunek bankowy. Nadwyżka podatku naliczonego nad należnym za październik 2014 r. wykazana jako kwota do przeniesienia pozwoli zapłacić niższy VAT za listopad 2014 r. (zobacz przykład nr 1, wariant I) albo w ogóle uniknąć zapłaty podatku za listopad ?2014 r. (zobacz przykład nr 1, wariant II) w terminie 29 grudnia 2014 r. Gdyby natomiast firma zdecydowała się na otrzymanie zwrotu na rachunek bankowy za październik 2014 r., to zwrot w wysokości 140 000 zł mogłaby otrzymać nawet dopiero 23 stycznia 2014 r., a zapłacić VAT za listopad 2014 r. (np. w wysokości ?150 000 zł – przykład nr 1, wariant I albo 120 000 zł przykład nr 1, wariant II) musiałaby już 29 grudnia 2014 r.

Od strony ekonomicznej wykazanie kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2014 r. pozwoliłoby „odzyskać" te pieniądze dzięki temu, że VAT uległby zmniejszeniu za listopad 2014 r. w całości, tj. ?140 000 zł (w przykładzie nr 1, wariant I) albo w zdecydowanej większości (120 000 zł w przykładzie nr 1, wariant II). W tym drugim przypadku zostaje 20 000 zł. Podatnik albo mógłby ubiegać się o zwrot tej kwoty za listopad ?2014 r. (60-dniowy termin do zwrotu liczony jest od 29 grudnia 2014 r., czyli od ostatniego dnia na na złożenie deklaracji VAT-7 za listopad 2014 r. i upływa 27 lutego 2015 r.), albo wykazać ją jako kwotę do przeniesienia na grudzień 2015 r., co – zakładając, że za grudzień 2014 r. jak zwykle podatnik wykazałby zobowiązanie ?ok. 130–140 tys. zł – pozwoliłby realnie rozliczyć tę kwotę 26 stycznia 2015 r. (termin zapłaty VAT za grudzień 2014 r.), a więc praktycznie w tym samym terminie.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że z uwagi na wydłużone terminy płatności większość faktur zakupu ujętych w deklaracji VAT-7 nie będzie zapłacona na moment złożenia deklaracji VAT-7 za październik ?2014 r. Zakładam zatem, że firma czytelnika nie będzie ubiegać się ?o przyspieszony zwrot podatku na rachunek bankowy. Nawet gdyby jednak mogła ubiegać się o przyspieszony zwrot, tzn. zwrot ?w terminie 25 dni, to należy mieć na uwadze, że sugerowane rozwiązanie (tj. zadeklarowanie przedmiotowej nadwyżki jako kwoty do przeniesienia) nie byłoby aż tak bardzo niekorzystne w stosunku do zwrotu >patrz ramka.

Jeżeli bowiem nasza firma złożyłaby deklarację VAT-7 za październik 2014 r. w ostatnim dniu, tj. 25 listopada 2014 r., to urząd skarbowy miałby czas na przyśpieszony zwrot do 22 grudnia 2014 r. (25 dzień przypada na sobotę 20 grudnia 2014 r.), a więc jedynie 7 dni przed terminem rozliczenia tej nadwyżki poprzez wykazanie jej jako kwoty do przeniesienia na listopad 2014 r. (termin zapłaty podatku za listopad 2014 r. przypada bowiem ?29 grudnia 2014 r.).

Rozwiązanie nie zawsze korzystne

Zaprezentowane rozwiązanie polegające na wykazaniu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jako kwoty do przeniesienia, a nie ubieganie się o jej zwrot, będzie korzystniejsze dla podatnika, jeżeli powstała nadwyżka zostanie rozliczna z podatkiem należnym z następnego lub następnych dwóch miesięcy.