Organ podatkowy uznał, że pokrycie kosztów noclegu pracowników mobilnych przez pracodawcę będzie przychodem pracowników podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Klaudia ?Kądrowska, konsultantka w Dziale Prawnopodatkowym PwC
Biorąc pod uwagę literalne brzmienie art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, tj. szeroki zakres przedmiotowy definicji przychodów ze stosunku pracy, stanowisko organu podatkowego wydaje się słuszne. ?Opłacanie wydatków poniesionych za nocleg pracownika mobilnego jest jednak związane bezpośrednio z jego zadaniami wykonywanymi ?na rzecz pracodawcy, więc warto przeanalizować czy pokrycie tych kosztów przez spółkę oznacza rzeczywiste przysporzenia majątkowe po stronie pracowników, czy raczej jest związane z dążeniami pracodawcy do zwiększenia efektywności pracy wykonywanej przez pracowników. Takie działanie pracodawcy będzie miało co do zasady charakter dobrowolny, gdyż zapewnienie noclegu nie jest uregulowanym w prawie pracy obowiązkiem pracodawcy. W przypadku pracowników mobilnych wydaje się jednak, że w większym stopniu będzie determinowane korzyścią pracodawcy, niż chęcią zapewnienia dodatkowych świadczeń dla pracownika.
Takie stanowisko zostało uznane za prawidłowe ?w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z 18 czerwca 2012 r., ?III SA/Wa 2629/11 oraz wyrok z 7 marca 2013 r., III SA/Wa 2642/12). Zgodnie z treścią uzasadnień do tych orzeczeń, koszty poniesione w związku ?z wykonywaniem przez pracownika pracy poza siedzibą spółki, w tym koszt noclegu pracownika, ?to racjonalne wydatki związane z realizacją określonych celów gospodarczych. W konsekwencji, koszty te nie powinny być traktowane jako przychody pracowników w rozumieniu ustawy o PIT.
Ponadto, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy ?o PIT zwolnione z opodatkowania są diety i inne należności za czas, kiedy pracownik przebywał ?w podróży służbowej, do wysokości określonej ?w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy ?w sprawie wysokości oraz warunków ustalanie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej. Przepis ten, zgodnie ?z orzecznictwem NSA, dotyczy jedynie określenia wymiaru kwotowego zwolnienia z opodatkowania, nie jest natomiast próbą doprecyzowania definicji podróży służbowej dla celów podatkowych. Zgodnie ze stanowiskiem WSA w Poznaniu wyrażonym w wyroku z 19 stycznia 2011 r. (I SA/Po 808/10), brak autonomicznej definicji pojęcia „podróż służbowa" determinuje zastosowania definicji legalnej przyjętej w kodeksie pracy. ?Jednak niedookreśloność tego przepisu może powodować wątpliwości interpretacyjne ?w kontekście stworzenia dodatkowej definicji podróży służbowej w ustawie o czasie pracy kierowców. ?Propozycja wykorzystania definicji z ustawy ?o czasie pracy kierowców w celu ustalenia częściowego zwolnienia z opodatkowania PIT pracowników mobilnych również nie wydaje się słuszna. Regulacje zawarte w ustawie o czasie pracy kierowców mają charakter podmiotowy, tj. mający na względzie specyfikę pracy kierowcy. Ponadto, ?biorąc pod uwagę to, że ustawa o czasie pracy kierowców dopuszcza stosowanie kodeksu pracy ?w nieuregulowanym zakresie, wnioskować można, że przyjęcie definicji podróży służbowej innej niż przewidzianej w kodeksie pracy, ma charakter regulacji specyficznej, stosowanej jedynie do grupy zawodowej kierowców. W związku z tym, ?niezasadne jest powołanie tej definicji ?w odniesieniu do pracowników mobilnych, którymi ?są przedstawiciele handlowi i serwisanci.
Biorąc pod uwagę, że kluczową cechą sposobu wykonywania pracy przez pracownika mobilnego jest częste przemieszczenie się celem realizacji obowiązków pracowniczych, zgodnie z podejściem zaprezentowanym w wyroku NSA z 14 września 2010 r. (II FSK 640/09), taki sposób wykonywania pracy nie może być traktowany jako podróż służbowa z uwagi na brak incydentalności. Jednocześnie, charakter pracy wykonywanej ?przez pracownika mobilnego jest podobny do pracy kierowcy, a tym samym należy rozważyć, czy ?– w ślad za dodatkowymi regulacjami przyznającymi diety kierowcom – nie istnieje potrzeba stworzenia odrębnej regulacji dotyczącej specyfiki dodatkowych świadczeń otrzymywanych ?przez pracowników mobilnych związanych ?ściśle z pracą wykonywaną w terenie.
