Odliczenie VAT z faktur od radcy prawnego

Stanowisko wyrażone w wyroku należy ocenić pozytywnie. Organ podatkowy zbyt wąsko powiązał dokonany przez spółkę zakup z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Nie budzi wątpliwości, że dla uzyskania prawa do odliczenia podatku naliczonego, związek nabytych towarów i usług z wykonywaniem czynności opodatkowanych może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. Stanowisko takie potwierdza zarówno orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, jak również polskich sądów. Zaskakujące jest, że w przedstawionym stanie faktycznym organ podatkowy zakwestionował istnienie związku pośredniego. Bardzo często w przypadku usług prawniczych nie ma możliwości prostego powiązania usługi z wykonywaniem czynności opodatkowanej.

W sytuacji, gdy podatnik wykonuje czynności opodatkowane, może istnieć konieczność dochodzenia należności, które same w sobie nie są opodatkowane VAT (jak odszkodowanie), ale biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności, należności te związane są z działalnością gospodarczą podatnika. Nieuzasadnione jest w związku z tym stwierdzenie, że nabywane usługi związane są z samym tylko odszkodowaniem. Każdorazowo istotne jest uwzględnienie wszystkich okoliczności, w szczególności celu nabycia usługi oraz możliwości jej potencjalnego wykorzystania przez podatnika.

Dochodzone na drodze sądowej odszkodowanie, które wypłacane jest w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania przez kontrahenta podatnika, pozwala zabezpieczyć w pewien sposób dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Wartość przedmiotu umowy nie powinna determinować decyzji organu (sądu). Może ona jednak mieć bezpośredni wpływ na funkcjonowanie podmiotu, a tym samym na wykonywanie czynności opodatkowanych. Dodatkowo, nie można pominąć okoliczności, że odszkodowanie jest pochodną działalności prowadzonej przez podatnika, która z wyjątkiem sytuacji przewidzianych ustawą, jest z reguły opodatkowana VAT.

W praktyce sytuacje, gdy podatnikowi wykonującemu czynności opodatkowane nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej usługi prawnicze, są bardzo rzadkie. Mogą one dotyczyć podmiotów korzystających ze zwolnienia z opodatkowania lub też sytuacji, gdy doradztwo dokonywane jest ściśle w związku z transakcję zwolnioną z opodatkowania. W analizowanym przypadku sytuacja taka nie występuje. Możliwe jest również, że usługa zostanie nabyta częściowo dla potrzeb transakcji zwolnionej, a jednocześnie będziemy w stanie wskazać związek pośredni z działalnością opodatkowaną podatnika. Zasadnie zatem WSA w Krakowie uznał, że konieczne jest szersze spojrzenie na transakcję.