Nadpłata z zaliczek na PIT zwraca się po zakończeniu okresu rozliczeniowego

Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 sierpnia 2013 r. (II FSK 2586/11).

Stan faktyczny

W sierpniu 2010 r. podatnik złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w PIT za 2010 r. w kwocie ponad 16 tys. zł. Wyjaśnił, że wpłacił omyłkowo nienależne kwoty. Pierwotnie zostały obliczone i wpłacone jako zaliczki na PIT z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Później jednak, tj. po dostarczeniu do biura rachunkowego kopii kontraktu menedżerskiego, okazały się bezsprzecznie wpłatami omyłkowymi. Podatnik ustalił bowiem, że podatek z tytułu tego rodzaju umów, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o PIT, odprowadza druga strona kontraktu, tj. płatnik. Jednocześnie podatnik poprosił o zaliczenie wskazanej kwoty na poczet innych zobowiązań podatkowych.

Fiskus odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Wskazał, że nadpłata dla podatników PIT powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego. Zgodnie z art. 76c ordynacji podatkowej nadpłatę wynikającą z zaliczek zwraca się po zakończeniu okresu, za który rozlicza się podatek. Podatnik nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem.

W jego ocenie fiskus wadliwie przyjął, że omyłkowa wpłata tytułem zaliczki na podatek dochodowy, podobnie jak wpłata prawidłowa, wywołują te same konsekwencje, a co za tym idzie, że nadpłata w zaliczce na PIT, w obydwu przypadkach, powstaje dopiero z dniem złożenia zeznania rocznego. Tymczasem zaliczka nienależna (zapłacona mimo braku takiego obowiązku) stanowi nadpłatę powstającą z dniem jej zapłaty. Sprawa trafiła na wokandę.

Sąd pierwszej instancji zgodził się z fiskusem. Stwierdził, że nie ma podstaw do rozpatrzenia wniosku przed dokonaniem rocznego rozliczenia podatku przez skarżącego. Ewentualny wniosek o stwierdzenie nadpłaty będzie mógł być rozpoznany po jej powstaniu, tj. po złożeniu przez skarżącego rocznego zeznania podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zaakceptował to stanowisko. Zgodził się, że nadpłatę wynikającą z zaliczek zwraca się po zakończeniu okresu, za który rozlicza się podatek. Sąd zwrócił uwagę, że ustawodawca odmiennie chciał potraktować nadpłaty, gdy dochodzi ich podatnik z uwagi na wadliwe działanie płatnika.

W sprawie z sytuacją taką nie mamy jednak do czynienia, gdyż podatnik nie kwestionuje prawidłowości działań płatnika, a stwierdzenia nadpłaty domaga się w związku z dokonanymi przez siebie omyłkowymi wpłatami.

Anna Łukaszewicz-Obierska

Komentuje Anna Łukaszewicz-Obierska radca prawny, partner WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr sp.k.

Wskazany wyrok budzi uzasadnione wątpliwości prawne także z punktu widzenia wykładni celowościowej przepisów ordynacji podatkowej (dalej: o.p.) regulujących nadpłatę. Nie wydaje się bowiem logiczna oraz uzasadniona z perspektywy państwa prawa sytuacja, w której podatnik uzyskuje zwrot czy też prawo zaliczenia na poczet przyszłych zobowiązań należności uregulowanej omyłkowo, dopiero po złożeniu zeznania rocznego, tj. najwcześniej 2 stycznia roku następnego.

W skrajnej bowiem sytuacji organ podatkowy będzie dysponował nienależnymi środkami podatnika przez okres niemalże roku bez obowiązku wypłacenia odsetek.