Zgodnie z art. 193 § 1 ordynacji podatkowej (dalej: o.p.) księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów, przy czym księgi te uważa się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty.
Z kolei za niewadliwe uważa się księgi podatkowe prowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z odrębnych przepisów. Organ podatkowy uznaje jednak za dowód księgi podatkowe, które prowadzone są w sposób wadliwy, jeśli wady nie mają istotnego znaczenia dla sprawy. Jest to istotne, gdyż ksiąg podatkowych, które są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy, organ podatkowy nie może uznać za dowód.
W przypadku stwierdzenia przez organ podatkowy, że księgi podatkowe są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy, w protokole badania ksiąg organ powinien określić za jaki okres i w jakiej części nie uznaje ksiąg za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Protokół ten zawiera zatem dane ujawnione w toku badania ksiąg podatkowych i zawiera określone twierdzenia co do odrzucenia mocy dowodowej tych ksiąg (wyrok WSA w Lublinie z 18 maja 204 r., I SA/Lu 53/04).
Odpis takiego protokołu organ podatkowy ma obowiązek doręczyć stronie – podatnikowi, któremu badano księgi. W takiej sytuacji podatnik może wnieść zastrzeżenia do zawartych w nim ustaleń, przedstawiając jednocześnie dowody, które umożliwią organowi podatkowemu prawidłowe określenie podstawy opodatkowania. Jednakże jest to ograniczone czasowo, ponieważ zastrzeżenia takie należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu.
14 dni
