NIP CZY PESEL – który numer musi podać podatnik

Nie zmienia tego fakt, że w rozporządzeniu ministra finansów regulującym zasady poboru tego podatku jest mowa o NIP.

Przepisy dotyczące NIP zostały zmienione przez ustawę z 29 lipca 2011 o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 171, poz. 1016). Weszła ona w życie 1 września.

Po tej nowelizacji co prawda nadal obowiązuje zasada, że obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, ale zmiana ta wprowadziła dualizm identyfikatorów podatkowych.

Zgodnie bowiem z nowym brzmieniem art. 3 ust. 1 ustawy o NIP identyfikatorem podatkowym jest:

- numer PESEL – w przypadku podatników będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług;

- NIP – dla innych podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu.

Z tego wynika, że NIP posługują się osoby fizyczne, które:

- prowadzą działalność gospodarczą;

- są zarejestrowanymi podatnikami VAT;

- nieobjęte systemem PESEL (np. osoby mające miejsce zamieszkania za granicą).

Po nowelizacji w ustawie o NIP pojawił się jeszcze jeden nowy przepis. Jest to art. 3a. Zgodnie z nim jeśli z odrębnych przepisów wynika obowiązek podawania NIP, to obowiązek ten dotyczy wyłącznie podmiotów, które są obowiązane posiadać go na podstawie ustawy o NIP. Ta klauzula generalna jest wynikiem pewnego „pójścia na łatwiznę” przez legislatorów. Dzięki temu nie musieli oni zadać sobie trudu wyeliminowania przepisów wprowadzających obowiązek podawania NIP.