Jak widać, wybór metody opodatkowania przychodów z najmu nie musi być sprawą prostą. Należy przede wszystkim ustalić, czy będzie to najem prywatny, czy najem w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej. Niezbędna jest też skrupulatna analiza przewidywanych przychodów i kosztów, nie tylko z umowy najmu, lecz także, jeśli taką prowadzimy, z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Należy zwłaszcza wziąć pod uwagę koszty związane z finansowaniem zakupu nieruchomości i możliwości jej amortyzacji. Warto również ocenić, czy ewentualna utrata ulg nie będzie prowadzić do zwiększenia obciążeń podatkowych. Gdy chcemy rozliczać się wspólnie z małżonkiem, częścią tej analizy powinna być także przewidywana wysokość dochodów małżonka.
Dla zobrazowania podajemy poniżej przykładowe wyliczenia dla czterech scenariuszy, wynika z nich, że opłacalność wyboru danej metody może być zupełnie inna przy zmianie zaledwie jednego z elementów stanu faktycznego.
[ramka][b]Kiedy najem nie jest działalnością gospodarczą[/b]
Przepisy definiują działalność gospodarczą jako działalność zarobkową prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły. Każdy najem zatem można teoretycznie zakwalifikować jako działalność gospodarczą, ale granica między najmem prywatnym a najmem prowadzonym w ramach działalności gospodarczej jest bardzo płynna.
Szukając wskazówek w interpretacjach organów podatkowych, można zauważyć, że łączą one przychody uzyskiwane z najmu z przychodami z działalności gospodarczej, gdy
- podatnik we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej poda najem jako przedmiot działalności oraz
- spełnia kryteria zorganizowania i ciągłości tej działalności – wynikające z ustawy o PIT.
Wskazuje się przy tym, że co do zasady wybór kwalifikacji i sposób rozliczenia przychodów uzyskiwanych z najmu ustawodawca pozostawił osobie oddającej rzeczy w najem.
Teoretycznie zatem to podatnik ma prawo zdecydować, czy dany najem będzie prywatny, czy też prowadzony będzie w ramach działalności gospodarczej. Niestety, w praktyce brak wyraźnych przepisów w tym zakresie może działać na niekorzyść podatników.
Przykładowo organy skarbowe mogą bowiem kwestionować zakwalifikowanie wynajmu kilku nieruchomości jako najmu prywatnego ze względu na większy zakres zorganizowania takiej działalności.
Decyzję o skorzystaniu z tej formy opodatkowania warto zatem poprzedzić analizą zakresu naszej działalności i stopniem jej zorganizowania. Można też wystąpić o potwierdzenie prawa do stosowania ryczałtu w drodze indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. [/ramka]
[i]Autorka jest doradcą podatkowym, starszą konsultantką w Accreo Taxand[/i]