- nierzetelnie prowadzi księgi lub w ogóle ich nie prowadzi (art. 60 – 61 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=BFD34141EAC965A73BD747CB45B59DD4?id=186065]kodeksu karnego skarbowego[/link].),
- nie wystawia faktur lub rachunków za wykonanie świadczenia, wystawia je w sposób wadliwy albo odmawia ich wydania (art. 62 k.k.s.),
- uchyla się od opodatkowania poprzez nieujawnianie przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nieskładanie deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie (art. 54 k.k.s.),
- składając organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co naraża podatek na uszczuplenie (art. 56 k.k.s.).
Wykroczeniem skarbowym jest także uporczywe niewpłacanie w terminie podatku. W tym wypadku sąd może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli przed wszczęciem postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe wpłacono w całości należny podatek na rzecz właściwego organu (art. 57 k.k.s.). To typowa sytuacja firmy mającej kłopoty finansowe.
Teoretycznie więc jest możliwa, na podstawie zarzutów o naruszenie przepisów karnych, kontrola podatkowa bez zawiadomienia firmy mającej zaległości, których zresztą jej zarząd lub właściciele nie ukrywają przed organami podatkowymi.
[ramka][b]W trybie pilnym – z zaskoczenia[/b]
Kontrola na legitymację odbywa się po okazaniu legitymacji służbowej. Ta forma kontroli jest możliwa w ściśle wymienionych w przepisach przypadkach. Można ją zastosować, gdy czynności kontrolne są niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa
lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia, a także gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego.
Nie ma przy tym trybie kontroli konieczności zawiadamiania o niej z tygodniowym wyprzedzeniem. Upoważnienie trzeba jednak okazać. Są na to trzy dni od dnia wszczęcia kontroli. Jeżeli upoważnienie nie zostanie doręczone w tym terminie, dokumenty z czynności kontrolnych nie stanowią dowodu w postępowaniu podatkowym.
W razie wszczęcia czynności kontrolnych po okazaniu legitymacji służbowej, przed podjęciem pierwszej czynności kontrolnej, osoba podejmująca kontrolę ma obowiązek poinformować kontrolowanego przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli. I tu pojawia się problem niedostosowania przepisów do rodzaju kontroli. W jaki sposób ma nastąpić to poinformowanie? Wręczenie przez kontrolerów wykazu praw i obowiązków będącego odpowiednikiem wykazu z KON-W nie pozwala na zapoznanie się przez podatnika z tym dokumentem przed kontrolą.
Zresztą nie można jednocześnie zapoznawać się z własnymi uprawnieniami i uczestniczyć w czynnościach kontrolnych. Jeżeli kontrolerzy przekażą informacje o prawach i obowiązkach ustnie, rozpoczęcie kontroli może przesunąć się o kilkadziesiąt minut.[/ramka]
