- upowszechniania kultury fizycznej i sportu;
- ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
- porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym;
- upowszechniania wiedzy i umiejętności na rzecz obronności państwa;
- upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji;
- ratownictwa i ochrony ludności;
- pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą;
- upowszechniania i ochrony praw konsumentów;
- działań na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;
- promocji i organizacji wolontariatu;
- działalności wspomagającej technicznie, szkoleniowo, informacyjnie lub finansowo wymienione wcześniej działania.
Odliczyć od dochodu można też darowizny na cele kultu religijnego oraz na działalność charytatywno-opiekuńczą Kościoła. Te drugie są nielimitowane
Podatnicy przekazujący darowizny na cele kultu religijnego mogą skorzystać z ulgi do wysokości 10 proc. dochodu.
Ustawa o CIT nie zawiera definicji pojęcia „kult religijny”. Dlatego należy posłużyć się definicją słownikową. Według „Słownika języka polskiego” (t. I, PWN, Warszawa 1978) kult religijny należy rozumieć jako „zewnętrzny aspekt religii w odróżnieniu od teoretycznej doktryny; ogół obrzędów religijnych jakiejś religii, całokształt czynności religijnych”. Podobną definicję podał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z 22 września 2005 r. (III SA/Wa 845/05). Zdaniem sądu: „Pojęcie »cele kultu religijnego« należy rozumieć jako środki przeznaczone dla Kościołów, związków religijnych i kościelnych osób prawnych”.
Zasady dokumentacji darowizn na cele kultu religijnego są takie same jak w przypadku darowizn na organizacje pożytku publicznego.
Najczęstszym obdarowanym jest Kościół katolicki. Zgodnie z interpretacją Podkarpackiego Urzędu Skarbowego z 24 września 2007r. (US.I/423/70/07) w jego przypadku obdarowane mogą być diecezje, parafie, Caritas Polska, klasztory, zakony (zgodnie z ustawą o stosunku państwa do Kościoła).
Jeśli przekazaliśmy darowiznę na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych, możemy ją odliczyć od dochodu w całości. Tak wynika z art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku państwa do Kościoła katolickiego. Potwierdziły to Ministerstwo Finansów w piśmie z 22 kwietnia 2004 r. (PB 3-2420-8214-137-AS-04) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 14 marca 2005 r. (FPS 5/04).
Zgodnie z art. 39 ustawy o stosunku państwa do Kościoła katolickiego działalność charytatywno-opiekuńcza polega w szczególności na:
- prowadzeniu zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki,
- prowadzeniu szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek,
- organizowaniu pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa,
- organizowaniu pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom i osobom, w tym pozbawionym wolności,
- prowadzeniu żłobków, ochronek, burs i schronisk,
- udzielaniu pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w potrzebie,
- krzewieniu idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających,
- przekazywaniu za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie.
Nie jest to wyczerpujące wyliczenie i za działalność charytatywno-opiekuńczą Kościołów można uznać również inne działania.
W praktyce często pojawiają się problemy z zakwalifikowaniem danej darowizny. Chodzi o to, czy jest to darowizna na cele kultu religijnego, czy na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Pierwszą odliczamy do wysokości 10 proc. dochodu, drugą bez ograniczeń. Duże znaczenie ma tutaj treść informacji umieszczona przez darczyńcę na dowodzie wpłaty na rachunek bankowy. Tak wynika z interpretacji Podkarpackiego Urzędu Skarbowego z 24 września 2007 r. (PUS.I/423/70/07).
Warto też zwrócić uwagę na interpretację Pomorskiego Urzędu Skarbowego z 2 sierpnia 2007 r. (DP/423-0153/07/AP). Analizował on możliwość odliczenia od dochodu darowizn na rozbudowę budynku kościoła. Zdaniem urzędu „darowizny te nie są przeznaczone na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, o jakiej mowa w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (…) są to darowizny na cele kultu religijnego (jako darowizna na obiekty kultowe). Mogą zatem podlegać odliczeniu od dochodu na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a więc z zastosowaniem 10 proc. limitu. Decydujące bowiem znaczenie dla rozstrzyganej kwestii ma w ocenie organu podatkowego treść ostatniego zdania art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym w odniesieniu do darowizn na inne cele mają zastosowanie ogólne przepisy podatkowe. Zatem jednoznacznie ustawodawca dokonał rozróżnienia, zgodnie z którym do darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą powinno się stosować przepisy o stosunku państwa do Kościoła katolickiego, natomiast do pozostałych darowizn, w tym na cele kultu religijnego – m.in. przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych”.
Do darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą również stosuje się art. 18 ust. 1c ustawy o CIT. W związku z tym darczyńca powinien mieć dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego lub dokument poświadczający wartość rzeczy oraz przyjęcie darowizny przez obdarowanego. Ponadto, aby prawidłowo udokumentować taką darowiznę, należy mieć pokwitowanie odbioru darowizny oraz sprawozdanie dotyczące jej przeznaczenia. O ile w przypadku pokwitowania nie ma większych problemów dowodowych, o tyle przy sprawozdaniu czasem się pojawiają. Przepisy nie precyzują, jak dokładnie ma takie sprawozdanie wyglądać. Z całą pewnością powinno z niego jednak wynikać, że darowizna była przeznaczona dokładnie na tę właśnie działalność.
Przez sformułowanie „przeznaczenie na działalność charytatywno-opiekuńczą”, o którym mowa w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku państwa do Kościoła, należy rozumieć spożytkowanie, wykorzystanie darowizny na wymienioną działalność. Sprawozdanie to powinno obejmować dwa lata i przedstawiać przebieg działalności, wypadków, zdarzeń, relacji (zgodnie z definicją słownikową tego pojęcia). Należy pamiętać, że informacje umieszczone w takim sprawozdaniu powinny być dokładne, konkretne, sprawdzalne, ujęte w taki sposób, aby można było zweryfikować, że darowizny w rzeczywistości zostały przeznaczone na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Zgodnie bowiem z orzeczeniem NSA z 23 marca 2006 r. (II FSK 1405/05) sprawozdanie takie jest dokumentem prywatnym i nie jest objęte domniemaniem prawdziwości przedstawionych w nim oświadczeń.
Mikołaj Przywara jest partnerem w J.Pustuł, M.Przywara Doradztwo podatkowe;
Paweł Długosz jest asystentem podatkowym w tej firmie
Wpłaciłem darowiznę na fundację, która prowadzi działalność pożytku publicznego. Czy mogę ją już odliczyć w trakcie roku, czyli przy wyliczaniu zaliczki na podatek z działalności?
Tak.
Przedsiębiorcy nie składają co prawda deklaracji miesięcznych, ale nadal muszą co miesiąc wyliczać dochód i płacić od niego zaliczkę na podatek. Dochód z działalności mogą zmniejszyć o darowiznę (pamiętając oczywiście o limitach). W ciągu roku nigdzie jej nie wykazują (nie wpisują jej w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, ponieważ nie jest kosztem podatkowym). Pokazują ją dopiero w zeznaniu rocznym.
W ciągu roku nie odliczą darowizny przedsiębiorcy płacący zaliczki w formie uproszczonej (w stałej wysokości).
Prowadzę firmę, w 2006 r. miałem stratę z działalności, a w 2007 r. uzyskałem dochód. Przekazałem też darowiznę na cele pożytku publicznego. Dochód z zeszłego roku jest jednak niższy od połowy straty z 2006 r., tak więc po jej odjęciu nie mogę odliczyć darowizny. Czy muszę wykazywać stratę z 2006 r. w zeznaniu rocznym za poprzedni rok?
Nie.
Stratę możemy rozliczać przez pięć lat (w jednym roku maksymalnie połowę). Nie musi jej pan wykazywać już teraz, można ją „przenieść” na następne lata. Dzięki temu, być może, uda się odliczyć darowiznę (do wysokości 6 proc. dochodu). Z pytania wynika, że gdyby odjął pan stratę w zeznaniu za 2007 r., ulga na darowizny przepadnie. Można ją bowiem odliczyć tylko w tym roku, w którym ją przekazaliśmy.
Finansujemy regularnie fundację. W zamian za to zamieszcza ona logo i informacje o naszej firmie na swoich stronach internetowych i w ulotkach. Czy wpłaty możemy odliczyć od dochodu jako darowiznę?
Nie.
Darowizna to bezpłatne, nieekwiwalentne świadczenie – ma miejsce wtedy, gdy wpłacamy pieniądze (albo dajemy jakieś rzeczy) i nie oczekujemy niczego w zamian. Tymczasem z pytania wynika, że fundacja świadczy firmie usługi promocyjne. Nie jest to więc darowizna. Wydatki na usługi promocyjne będzie jednak można zaliczyć do kosztów podatkowych. Nazwa i logo firmy pojawiają się bowiem na stronach internetowych i w ulotkach fundacji, i to w pozytywnym kontekście – przedsiębiorstwa wspierającego działalność dobroczynną. Będzie więc się dobrze kojarzyła potencjalnym klientom.
Potwierdza to przykładowo interpretacja Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 23 maja 2007 r. (1472/ROP1/423–122/07/KUKM). Spółka zmodernizowała place zabaw, w zamian za co zamieszczono na nich tablice reklamowo-informacyjne. Można się z nich dowiedzieć, komu dzieci zawdzięczają dobre warunki do zabawy. Jest tam także logo sponsora i znaki towarowe sprzedawanych produktów (notabene dla dzieci). Wpływa to na większą znajomość produktu wśród konsumentów, zachęca ich do zakupów i przywiązuje do marki. Poza tym sfinansowanie całej akcji kształtuje pozytywny wizerunek firmy. Dlatego – zdaniem podatnika i urzędu – inwestycję można zaliczyć do kosztów podatkowych. Jak czytamy w odpowiedzi: „Promowanie nazwy podmiotu sponsorującego, jego logo i zastrzeżonych znaków towarowych podatnika wpływa na reklamę produktów spółki (rozpoznanie marki i produktu podatnika), na zwiększenie popularności spółki i jej produktów, i w konsekwencji może realnie przyczynić się do zwiększenia obrotów spółki. W związku z powyższym środki przekazane w postaci poniesionych bezpośrednio kosztów (nakładów rzeczowych) przez podatnika na modernizację placów zabaw stanowią dla podatnika koszt uzyskania przychodu”.
Czy mogę przekazać fundacji zamortyzowany firmowy samochód i odliczyć jego wartość od dochodu?
Tak
Można darować firmowy pojazd fundacji i skorzystać z ulgi podatkowej. W umowie darowizny musimy określić wartość auta (powinna odpowiadać wartości rynkowej). Odliczamy kwotę do wysokości 6 proc. dochodu. Oczywiście obdarowana organizacja musi spełniać warunki określone w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Oddając auto, przedsiębiorca nie musi wykazywać przychodu. Ustawa o PIT mówi bowiem o przychodzie z odpłatnego zbycia firmowego składnika majątku (art. 14 ust. 2 pkt 1). Nie jest „odpłatnym zbyciem” przekazanie samochodu w formie darowizny.
—Przemysław Wojtasik
