Z efektem zachęty

Prowadzę dwie firmy, w których zatrudniam osoby niepełnosprawne. Siedziba obu znajduje się w tym samym miejscu. Ponieważ zmniejszam zatrudnienie w jednej z tych firm na podstawie art. 231 k.p., przejmę ponad 90 osób do drugiej firmy. Przejęci niepełnosprawni pracownicy (poprzedni pracodawca wykazywał ich w SODiR i ustalił im w chwili zatrudnienia efekt zachęty) w dalszym ciągu będą pracowali w tym samym zakładzie, a nawet na tych samych stanowiskach, ale pod inną nazwą firmy.

Czy w tej sytuacji mam na nich jeszcze raz wykazać efekt zachęty, aby uzyskać na nich dofinansowanie do wynagrodzeń w nowej firmie?

Tak.

W miesiącu przejęcia pracowników nowy pracodawca musi na wszystkie niepełnosprawne osoby wykazać efekt zachęty, jeżeli po transferze będzie chciał na nich uzyskiwać miesięczne dofinansowanie. Najlepiej byłoby, aby był to efekt zachęty wykazany metodą ilościową (poz. 39 z wniosku Wn-D w miesiącu ich przejęcia powinna być większa od poz. 41 z Wn-D). Jeżeli jednak nie będzie mógł zastosować tej metody, powinien próbować zastosować jakościową.

Przypominam, że efekt zachęty ustala się jednokrotnie w związku z okresem zatrudnienia pracownika do czasu ustania jego zatrudnienia lub zmiany statusu. Przy przejęciu pracownika na podstawie art. 231 k.p. efekt zachęty ustala się w miesiącu jego pozyskania.

Stosownie do art. 48a ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm., dalej ustawa o rehabilitacji) dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych, które stanowi pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 TFUE (traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), udziela się zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 traktatu (DzUrz UE L 187 z 26.06.2014, str. 1). W myśl art. 59 tego rozporządzenia stosuje się je do pomocy publicznej udzielanej po 1 stycznia 2015 r. Przy pensjach osób niepełnosprawnych należy je stosować od dofinansowania należnego za styczeń 2015 r. Jednym z warunków udzielenia pomocy, o której mowa w tym rozporządzeniu, jest wykazanie, że pomoc wywołuje efekt zachęty.

Co to oznacza? Jak go wykazać?

Efekt zachęty może być wykazany metodą ilościową na podstawie art. 26b ust. 4 i 6 ustawy o rehabilitacji. Chodzi o udowodnienie wzrostu netto stanu zatrudnienia ogółem w miesiącu podjęcia zatrudnienia przez pracownika, na którego pracodawca zamierza pobierać dofinansowanie, w stosunku do przeciętnego zatrudnienia ogółem w 12 miesiącach poprzedzających miesiąc podjęcia zatrudnienia przez tę osobę.

Natomiast metoda jakościowa to wykazanie, że pracownik podjął pracę na wakacie zwolnionym w warunkach określonych w art. 26b ust. 4 pkt 1-6 i ust. 5 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z jej art. 26b ust. 4 jeżeli u pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą zatrudnienie nowych niepełnosprawnych osób w konkretnym miesiącu nie powoduje wzrostu netto zatrudnienia ogółem, miesięczne dofinansowanie na nowo przyjętego nie należy się, jeżeli jego zaangażowanie nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem. Wyjątek dotyczy rozwiązania umowy: z przyczyn określonych w art. 52 § 1 pkt 1 k.p., za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika, na mocy porozumienia stron, wskutek przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy, z upływem czasu, na który została zawarta, z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta.

W myśl art. 26b ust. 5 ustawy o rehabilitacji, jeżeli nie są spełnione te warunki, miesięczne dofinansowanie na nowego pracownika niepełnosprawnego przysługuje wtedy, gdy jego miejsce pracy powstało w wyniku: wygaśnięcia umowy o pracę, zmniejszenia wymiaru czasu pracy – na wniosek pracownika.

Ślad w formularzach

Jak to przedstawić w dokumentach?

Efekt zachęty w druku Wn-D wykazuje się, wypełniając poz. 39 i 41 (stany zatrudnienia), natomiast w INF-D-P poz. 48. Efekt ten bada się w odniesieniu do wszystkich niepełnosprawnych pracowników, dla których sporządza się informację INF-D-P (niezależnie od daty ich zatrudnienia), gdy zaznaczy się pole 1 w poz. 46 druku INF-D-P. W poz. 48 formularza INF-D-P należy zaznaczyć pole 1, jeżeli pracodawca wykazał efekt zachęty na podstawie art. 26b ust. 4 lub 5 ustawy o rehabilitacji albo nie musiał wykazywać efektu zachęty stosownie do art. 2 nowelizacji ustawy o rehabilitacji z 5 grudnia 2008 r. (DzU nr 237, poz. 1652) lub na mocy rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (DzUrz UE L 214 z 09.08.2008, str. 3, ze. zm.). Obowiązywało ono do 31 stycznia 2014 r. Poz. 48 należy wypełniać w każdym miesiącu, za który sporządza się informację INF-D-P dotyczącą konkretnego pracownika.

Efektu zachęty na niepełnosprawnego nie wykazują pracodawcy, dla których dofinansowanie do wynagrodzeń nie stanowi pomocy publicznej (wnioskodawca zaznacza wtedy pole 2 w poz. 46).

Z całego etatu na ćwiartkę

Zakład pracy chronionej (firma A) zatrudniał na cały etat pracownika z lekkim stopniem niepełnosprawności od 1 października 2010 r. do 30 listopada 2015 r. Zpchr pobierał dofinansowanie do jego wynagrodzenia. W firmie B jest on zatrudniony od 1 czerwca 2015 r. do dzisiaj na 1/4 etatu. Firmy są z sobą powiązane. 30 listopada 2015 r. w firmie A rozwiązała się umowa z tym pracownikiem. Czy firma B będzie miała prawo do dofinansowania na niego? Na jaki dzień musi wykazać efekt zachęty? Jak ma zaznaczyć w INF-D-P poz. 46–48 za grudzień 2015 r.?

Aby od 1 grudnia 2015 r. firma B mogła ubiegać się o dofinansowanie w Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na tego pracownika (za 1/4 etatu), powinna udowodnić, że w czerwcu 2015 r. wykazała na niego efekt zachęty, czyli w miesiącu jego zatrudnienia. Gdyby obecnie PFRON miał wątpliwości, dlaczego firma B nie ubiegała się o dofinansowanie za czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2015 r., należy wskazać, że pracownik był zaangażowany w innej firmie (A) na pełny etat. Dlatego w tym okresie firmie B dofinansowanie na niego nie przysługiwało, ale w miesiącu jego zatrudnienia wykazała efekt zachęty i spełnia obecnie wszystkie pozostałe wymogi z art. 26a-c ustawy o rehabilitacji, aby z niego korzystać.

Wszystkie trzy odpowiedzi w poz. 46-48 należy zaznaczyć: TAK, jeżeli w czerwcu firma B wykazała na tego pracownika efekt zachęty i jeżeli dofinansowanie stanowi dla niej pomoc publiczną oraz pracownik jest zatrudniony u pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą.

ZUS po wniosku

Jesteśmy zakładem pracy chronionej. Wynagrodzenie wypłacamy do 10. dnia następnego miesiąca, czyli za październik 2015 r. wypłaciliśmy 7 listopada 2015 r. Wniosek Wn-D do PFRON za 10/2015 złożyliśmy 13 listopada. Czy składki ZUS także należało zapłacić przed złożeniem wniosku Wn-D za październik, czy mamy na to czas do połowy grudnia? Uważamy, że mamy czas do 15 grudnia i składki nie muszą być uregulowane przed wnioskiem Wn-D. Czy mamy rację?

Tak.

Pojęcie kosztów płacy definiuje art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Jest to wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stosownie natomiast do art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji od 1 grudnia 2012 r. miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy pracodawca poniósł z uchybieniem terminów przekraczającym 14 dni. Składki ZUS powinny być uregulowane w terminie wynikającym z odrębnych ustaw, czyli w tym przypadku do 15 grudnia 2015 r. Przy czym dopuszczalne jest przekroczenie maksymalnie o 14 dni bez utraty prawa do dofinansowania. Nie muszą być one zapłacone przed złożeniem wniosku o pomoc.

Z kolei zmiana wprowadzona nowelizacją ustawy o rehabilitacji z 25 września 2015 r., polegająca na dodaniu w art. 26a w ust. 1a1 po pkt 1 punktu 1a w brzmieniu: „1a) do wynagrodzeń wypłaconych po dniu złożenia wniosku, o którym mowa w art. 26c ust. 1 pkt 2", oznacza, że począwszy od dofinansowania należnego za okresy przypadające od lipca 2016 r., wynagrodzenia trzeba będzie wypłacać pracownikowi przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie. Nawet jednak po wejściu w życie tej zmiany składki ZUS wolno będzie opłacać po złożeniu wniosku o wsparcie w terminie wynikającym z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Na zasiłku zero

Jesteśmy pracodawcą z tzw. otwartego rynku pracy. Składamy wnioski Wn-D o dofinansowanie. Przyjęliśmy zasadę, że za pracowników, którzy są cały miesiąc na zasiłku chorobowym, nie składamy w ogóle INF-D-P. Czy jeśli w następnym miesiącu pracownik ma już wynagrodzenie za pracę, bo wrócił do firmy po zasiłku, będziemy ponownie mogli sporządzić za niego INF-D-P? Czy raczej przygotowuje się za niego INF-D-P jako zerowy w miesiącu, kiedy chorował (chodzi o koszty płacy)? Czy może oba sposoby są prawidłowe?

W praktyce oba sposoby są dopuszczalne i prawidłowe. W SODiR pracodawca może nie składać informacji za pracownika, w stosunku do którego nie poniósł w miesiącu kosztów płacy, bądź składa za niego INF-D-P z zerowymi kosztami płacy. Wybór należy do firmy.