Dobra osobiste: przedsiębiorca pozna dane redaktora naczelnego i dziennikarza

Przedsiębiorca, który uważa, że jego dobra osobiste zostały naruszone artykułem prasowym o jego działalności, ma prawo żądać udostępnienia adresów zamieszkania dziennikarza i redaktora naczelnego, co jest niezbędne do wniesienia powództwa.

Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy, który wystąpił do generalnego inspektora ochrony danych osobowych o nakazanie spółce udostępnienia mu danych osobowych, tj. adresów zamieszkania redaktora naczelnego i dziennikarza. Wyjaśnił, że uzyskanie tych informacji jest konieczne do dochodzenia roszczeń o ochronę dóbr osobistych przed sądem.

Inspektor ustalił, że żądanie mężczyzny dotyczy artykułu, w którym były informacje o działalności gospodarczej wnioskodawcy.

Z informacji wydawcy wynikało, że redaktor naczelny, o którego dane wystąpił przedsiębiorca, nie jest jego pracownikiem, funkcję wykonuje na podstawie umowy cywilnej, dziennikarz jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Spółka odmówiła udostępnienia adresów zamieszkania. Tłumaczyła, że nie uzyskała ich zgody na przetwarzanie danych osobowych w zakresie koniecznym do realizacji wniosku. Ponadto zasłoniła się brakiem wskazania we wniosku podstawy prawnej żądania udostępnienia ich danych. Powołała się na art. 3a ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, podnosząc, że jej przepisy nie mają zastosowania do prasowej działalności dziennikarskiej.

GIODO nakazał

Później spółka dodała, że dane osobowe redaktora naczelnego są ogólnodostępne i jawne, gdyż znajdują się w rejestrze dzienników i czasopism prowadzonym przez sąd okręgowy.

GIODO nakazał spółce udostępnienie przedsiębiorcy adresów redaktora naczelnego oraz dziennikarza. Potem też utrzymał to rozstrzygnięcie.

Jego zdaniem, spółka jest administratorem danych osobowych naczelnego i dziennikarza w związku z realizacją zawartych umów. Decyduje bowiem o celach i środkach ich przetwarzania. W ocenie GIODO żądanie sformułowane przez wnioskodawcę jest uzasadnione, gdyż osoby, których dane mają być udostępnione w świetle art. 38 ust. 1 prawa prasowego, mogą być pociągnięte do odpowiedzialności cywilnej w związku z publikacją materiału prasowego. Wnioskodawca zaś w sposób wiarygodny uprawdopodobnił, że żądane dane są niezbędne dla realizacji prawnie usprawiedliwionego celu, tj. dochodzenia roszczeń związanych z naruszeniem jego dóbr osobistych. W toku postępowania ustalono, że wobec niewskazania przez niego adresów zamieszkania nastąpił fizyczny zwrot jego pozwu.

Inspektor wskazał, że dla skutecznego wytoczenia powództwa niezbędne jest wniesienie pozwu, który spełnia warunki określone w art. 187 § 1 k.p.c. Niezbędnym jego elementem jest oznaczenie miejsca zamieszkania pozwanych.

Według organu nie ma podstaw do przyjęcia, że przedsiębiorca wykorzysta dane w celach innych niż proces. Ich dostępność w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, jak również w rejestrze dzienników i czasopism nie wyłącza możliwości ich udostępnienia przez administratora w uzasadnionych przypadkach.

Jakie rozstrzygnięcie

Spółka zaskarżyła to rozstrzygnięcie, ale sąd pierwszej instancji oddalił jej skargę. W jego ocenie, w sprawie spełnione zostały przesłanki udostępnienia danych określone w art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych. Wnioskodawca wiarygodnie uzasadnił bowiem potrzebę posiadania adresów zamieszkania dziennikarzy w związku z publikacją artykułu, który – jego zdaniem – naruszał jego dobra osobiste. Naruszenie tych dóbr stanowiło podstawę wniesienia sprawy do sądu o zawezwanie do próby ugodowej, która jednak nie mogła być merytorycznie rozpoznana z powodu braku adresów zamieszkania przeciwników procesowych.

WSA zaaprobował stanowisko organu, że dla skutecznego wytoczenia powództwa niezbędne jest wniesienie pozwu, który spełnia warunki określone w przepisach. Jego zdaniem, skutek braku adresów dziennikarzy w sprawie o zawezwanie do próby ugodowej był oczywisty. Brak ten spowodował zwrot wniosku, tym samym zamknięcie drogi do dochodzenia praw przed sądem.