Niepełnosprawny w firmie: nowy rok, ale stare dokumenty i dotychczasowe wymagania

Czy pracodawca w dalszym ciągu ma prawo zaliczyć do osób niepełnosprawnych pracownika, któremu skończyła się ważność orzeczenia wydanego przez lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy? Po tym terminie etatowiec dostarczył z ZUS tylko informację o przedłużeniu okresu pobierania renty na podstawie art. 17 nowelizacji ustawy emerytalnej z 11 maja 2012 r.

Tak.

Zgodnie z wyjaśnieniem Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych (BON) przepisy prawa ubezpieczeń społecznych nie przewidują nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy przez osobę całkowicie zdolną do pracy. Zatem przedłużenie okresu pobierania renty na mocy art. 17 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2012 r., poz. 637, dalej: nowelizacja ustawy emerytalnej) jest rozwiązaniem szczególnym. Automatycznie – z mocy prawa – skutkuje też przedłużeniem okresu ważności orzeczenia z art. 5 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji). Oznacza to, że osoba, której przedłużono okres pobierania renty na podstawie art. 17 nowelizacji ustawy emerytalnej, jest osobą niepełnosprawną w świetle art. 5 ustawy o rehabilitacji (...).

Dlatego szef może zaliczyć takiego pracownika do wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz otrzymywać na niego dofinansowanie wynagrodzenia. Natomiast pracownik ma prawo korzystać z uprawnień z art. 15–20 ustawy o rehabilitacji (...), jak i ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

Wskaźniki zatrudnienia

W jaki sposób w 2015 r. i według których przepisów wylicza się wskaźniki zatrudnienia osób ogółem i niepełnosprawnych wykazywane we wniosku Wn-D w poz. 37 i 38? Jak wypełnić poz. 36 we wniosku Wn-D?

W poz. 36 druku Wn-D, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 23 grudnia 2014 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (DzU z 2014 r., poz. 1988), należy podać liczbę osób niepełnosprawnych nowo zatrudnionych w okresie sprawozdawczym w przeliczeniu na pełen wymiar czasu pracy odpowiednio na podstawie art. 21 ust. 1 i 5, art. 28 ust. 3 i 4 oraz art. 2a ustawy o rehabilitacji. Z kolei w poz. 37 i 38 na Wn-D podaje się przeciętny miesięczny stan zatrudnienia ogółem (poz. 37) i niepełnosprawnych (poz. 38) ustalony w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy również na podstawie tych samych przepisów. Jest to odpowiednio art. 21 ust. 1 i 5, art. 28 ust. 3 i 4 oraz art. 2a ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie z art. 21 ust. 5 do liczby pracowników nie wlicza się osób niepełnosprawnych przebywających na urlopach bezpłatnych oraz osób niebędących niepełnosprawnymi zatrudnionych:

- na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego,

- przebywających na urlopie rodzicielskim,

- przebywających na urlopach wychowawczych,

- nieświadczących pracy w związku z odbywaniem służby wojskowej oraz służby zasadniczej,

- będących uczestnikami Ochotniczych Hufców Pracy,

- nieświadczących pracy w związku z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego,

- przebywających na urlopach bezpłatnych, których obowiązek udzielania określają inne, odrębne przepisy.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 i 4 ustawy o rehabilitacji prowadzący zakład pracy chronionej do stanu zatrudnienia zaliczają także niepełnosprawnych wykonujących pracę nakładczą, jeżeli ich wynagrodzenie zostało ustalone co najmniej w wysokości:

- najniższego wynagrodzenia – u wykonawców, dla których praca nakładcza stanowi jedyne źródło utrzymania,

- połowy najniższego wynagrodzenia – u pozostałych wykonawców.

Wymiar czasu pracy tych zatrudnionych ustala się jako iloraz ustalonego wynagrodzenia i najniższego wynagrodzenia.

W przypadku zatrudnionego na cały etat od 1 stycznia 2015 r. w poz. 36 należy wpisać 1.00. Natomiast u zatrudnionego na jeden etat od 20 stycznia 2015 r. w poz. 36 należy wykazać przeciętny wymiar czasu pracy. Ustala się go jako iloczyn wymiaru czasu pracy pracownika oraz iloraz liczby dni wliczanych do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych i liczby dni w okresie sprawozdawczym:

1 etat x 12/31 = 0,387

Efekt zachęty

Na podstawie których przepisów po 1 stycznia 2015 r. mam wyliczyć wskaźniki zatrudnienia osób ogółem i średni wskaźnik zatrudnienia ogółem z poprzedzających 12 miesięcy, aby wykazać efekt zachęty metodą ilościową podawany we wniosku Wn-D w poz. 39 i 41, w szczególności w firmach ze sobą powiązanych, biorąc pod uwagę rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014?

Zgodnie z wyjaśnieniem BON stany zatrudnienia po 1 stycznia 2015 r. wykazywane we wniosku Wn-D, o którym mowa w art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, w celu potwierdzenia istnienia efektu zachęty wywoływanego przez dofinansowanie wynagrodzenia osoby niepełnosprawnej, ustala się w odniesieniu do przedsiębiorstwa w rozumieniu przyjmowanym do celów związanych ze stosowaniem art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Trzeba więc wziąć pod uwagę:

- zależności wskazane w art. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 TFUE (DzUrz UE L 187 z 26 czerwca 2014, str. 1) oraz

- grupy osób wskazanych w art. 5 tego załącznika.

- Kiedy po 1 stycznia 2015 r. można wykazać efekt zachęty, gdy zatrudnia się nowego niepełnosprawnego?

Po 1 stycznia 2015 r. efekt zachęty wykaże się, gdy zatrudnienie niepełnosprawnego powoduje w miesiącu jego przyjęcia wzrost zatrudnienia ogółem w stosunku do średnich stanów zatrudnienia ogółem z 12 miesięcy poprzedzających ten miesiąc. Jest wyjątek, kiedy efekt zachęty można zachować, choć nie ma wzrostu zatrudnienia ogółem. Będzie to przypadek, gdy niepełnosprawnego zatrudniono na wakacie zwolnionym w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem:

- z przyczyn określonych w art. 52 § 1 pkt 1 kodeksu pracy,

- za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika,

- na mocy porozumienia stron,

- wskutek przejścia etatowca na rentę z tytułu niezdolności do pracy,

- z upływem czasu, na który została zawarta,

- z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta,

- wygaśnięcia umowy o pracę,