Tak uznał Sąd Najwyższy w wyroku z 3 kwietnia 2014 r. (IV CSK 309/13).
Powód kupił samochód osobowy. Część zapłaconej ceny pochodziła z kredytu bankowego. W ramach zabezpieczenia spłaty powód przeniósł na bank 49/100 części ?w prawie własności auta, złożył oświadczenie o dokonaniu na bank cesji praw do odszkodowania w przypadku szkody. Powód zawarł z ubezpieczycielem (pozwanym) umowę ubezpieczenia autocasco. Auto skradziono, a powód zgłosił do pozwanego roszczenie odszkodowawcze. Pozwany odmówił wypłaty odszkodowania, wskazując, że do kradzieży doszło w innych okolicznościach niż podane w zgłoszeniu szkody. Powód wystąpił do sądu sądową i wniósł o odszkodowanie dla banku.
Sąd okręgowy oddalił powództwo, bo uznał, że powodowi nie przysługuje legitymacja czynna do dochodzenia roszczenia, ponieważ wierzytelność z tego tytułu była przedmiotem cesji na rzecz banku i tylko on może wystąpić z roszczeniem.
Sąd apelacyjny stwierdził, że powodem oddalenia powództwa nie może być brak legitymacji powoda. Trudno uznać, że uprawniony jest bank, skoro nie doszło jeszcze do przyznania odszkodowania, po stronie banku można mówić jedynie o ekspektatywie prawa do odszkodowania. Zdaniem sądu przyczyną uzasadniającą oddalenie jest brak możliwości domagania się od pozwanego na drodze sądowej, aby spełnił świadczenie na rzecz osoby trzeciej (banku). Uprawnienie do dochodzenia przez powoda roszczeń na rzecz banku nie wynikało ani ?z umowy łączącej powoda z pozwanym, ani z umowy kredytu czy też umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Z uwagi na treść umów wypłata odszkodowania mogła więc nastąpić tylko na rzecz powoda, który byłby następnie zobowiązany do rozliczenia się ?z bankiem.
Sąd Najwyższy zakwestionował jednak to, że sąd apelacyjny nie odniósł się do dowodu z dokumentu prywatnego w postaci pisemnego oświadczenia o akceptacji przez pozwanego umowy cesji praw do przyznanego odszkodowania na rzecz banku. SN wskazał, że nie jest wykluczone zawarcie umowy zastrzegającej spełnienie świadczenia na rzecz osoby trzeciej poprzez złożenie przez strony tej umowy kilku oświadczeń woli, składających się łącznie na konstrukcję prawną przewidzianą w art. 393 kodeksu cywilnego, względnie składającą się na umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek (art. 808 § 1 k.c.). Przypomniał, że w orzecznictwie dopuszcza się możliwość sądowego dochodzenia świadczenia w imieniu własnym, ale na rzecz osoby trzeciej w przypadku zastrzeżenia świadczenia na rzecz osoby trzeciej, czyli żądania przez wierzyciela spełnienia przez dłużnika (ubezpieczyciela) zastrzeżonego świadczenia na rzecz osoby trzeciej (banku).
