Postrajkowe porozumienia płacowe obowiązują

Tak wynika z wyroku Sądu Najwyższego ?z 24 września 2013 r. (III PK 88/12).

Sąd rejonowy wyrokiem z 10 listopada 2011 r. zasądził od pozwanego pracodawcy (szpitala) jako wynagrodzenie za pracę na rzecz powodów – lekarzy – wyrównania pensji od 2009 r.

Stan faktyczny był taki: w wyniku jednej ?z uchwał Krajowego Zjazdu Lekarzy, wskazującej na konieczność zagwarantowania minimalnego wynagrodzenia lekarzy ?w uzależnieniu od średniego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, jeszcze w 2006 r. ?w pozwanym szpitalu wszczęto spór zbiorowy. Ponieważ nie doszło do porozumienia, rozpoczął się strajk. Ostatecznie jednak zawarto porozumienie kończące spór zbiorowy. Wskazano w nim definicję średniej krajowej, rozumianej jako przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej, publikowane przez GUS za rok poprzedni. W § 3 wprowadzono gwarancję płacy minimalnej, gdyby wynagrodzenie liczone ze średniej krajowej było niższe od już otrzymywanego. W § 7 i § 8 ustalono minimalne progi wynagrodzenia tej grupy zawodowej wobec przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W 2008 r. pracodawca podwyższył pensje lekarzy zgodnie ?z porozumieniem. Od stycznia 2009 r. ponownie już jednak nie przeliczał wynagrodzeń.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wolą stron porozumienia zawartego 7 października 2007 r. było coroczne przeliczanie wysokości wynagrodzeń lekarzy według wskaźników i zasad określonych w § 7 i 8 tego aktu. Rodziło to zobowiązanie pracodawcy do wypłaty tego świadczenia w wysokości zgodnej z jego postanowieniami przez czas nieokreślony. Obowiązek ten zrealizował jedynie w 2008 r. W związku z tym za te okresy, poczynając od 2009 r., lekarzom zasądzono wyrównanie.

Szpital odwołał się od tego orzeczenia. Sąd okręgowy wyrokiem z 21 marca 2012 r. oddalił jego apelację. Podkreślił, że spór ?w tej sprawie sprowadzał się do wykładni ?§ 8 porozumienia kończącego spór zbiorowy. Jego zdaniem, dokonując wykładni językowej jego § 7 i 8, sąd rejonowy zasadnie podniósł, że brak wskazania w odniesieniu do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, o który rok chodzi, oznacza stosowanie porozumienia przez czas nieokreślony. Gdyby strona pozwana rzeczywiście zawarła porozumienie tylko co do wskaźników za lata 2006 i 2007, takie postanowienie powinno się w nim znaleźć.

Od tego wyroku szpital wniósł skargę kasacyjną. Zarzucił w niej naruszenie przepisów postępowania cywilnego polegającego na tym, że sąd drugiej instancji nie rozpoznał zarzutu apelacji w postaci dokonywania przez sąd pierwszej instancji wykładni oświadczeń stron porozumienia w sprawie zakończenia sporu zbiorowego lekarzy z naruszeniem art. 36 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (DzU nr 249, poz. 2104 ze zm.).

Wyrokiem z 24 września 2013 r. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, gdyż bezzasadne były zarzuty podnoszone w obu podstawach kasacyjnych.

Opinia:

Grzegorz ?Trejgel, radca prawny ?w Kancelarii Prawa Pracy Wojewódka i Wspólnicy?sp.k.

Wyrok Sądu Najwyższego zasługuje na aprobatę. Zgodnie z nim porozumienia zawarte ?w związku ze sporem zbiorowym, także postrajkowe – jak w tym wypadku – są źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 k.p. Orzecznictwo SN uznaje je za takie źródła ?(por. wyroki SN z 19 marca 2008 r., I PK 235/07 i 2 kwietnia 2008 r., II PK 261/07).

Skoro wszelkie porozumienia zbiorowe zawierane przy prowadzeniu sporów zbiorowych są aktami normatywnymi, należy do nich stosować reguły wykładni właściwe dla powszechnych aktów prawnych. To oznacza, ?że w pierwszej kolejności chodzi o wykładnię

postanowień tego porozumienia tak jak przepisów powszechnych, tj. bierze się pod uwagę w pierwszej kolejności językowo-logiczne znaczenie tekstu prawnego. W tej sprawie pozwany nie zakwestionował dokonanej przez sąd drugiej instancji językowej i systemowej interpretacji § 8 porozumienia. Podważył gwarantowanie zatrudnionym lekarzom coroczną waloryzację wynagrodzeń jako sprzeczną ?z art. 36 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. W świetle tego przepisu jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku. I to do wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki, pomniejszonej o wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, inne składki i opłaty obligatoryjne oraz płatności wynikające z zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich. Ten zarzut był niezasadny. Brzmienie tego przepisu nie przeszkadzało zawrzeć porozumienia zbiorowego, wprowadzającego mechanizm waloryzacji wynagrodzeń pracowników na czas nieokreślony.