Biznes prowadzić można w różnych formach prawnych. Jedną z najpopularniejszych jest indywidualna działalność gospodarcza wykonywana na zasadzie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Mogą być przykre konsekwencje
Jednak takie ścisłe powiązanie przedsiębiorstwa z osobą przedsiębiorcy może rodzić – w przypadku jego śmierci – szereg konsekwencji, łącznie z likwidacją tworzonego latami biznesu. Wielu przedsiębiorców nie uświadamia sobie, jak poważne mogą się okazać konsekwencje nagłej jego śmierci.
Śmierć właściciela powoduje – w znacznej mierze – śmierć jego firmy. Na przykład po śmierci przedsiębiorcy firma nie może posługiwać się dotychczasowym numerem NIP, gdyż jest on ściśle związany z osobą przedsiębiorcy, wobec czego musi zaprzestać prowadzenia działalności (zamknięcie lokalu, w którym prowadzona była działalność). Na osoby, które są spadkobiercami zmarłego przedsiębiorcy przechodzą wszelkie prawa, ale i obowiązki związane z dotychczas prowadzoną firmą. Tak więc stają się oni automatycznie odpowiedzialni za spłacenie długów spadkowych (czynsz, kredyt, leasing, wynagrodzenia dla pracowników, nieuregulowane należności wobec kontrahentów). Praktyka pokazuje, że majątek zmarłego (a więc i firma) dziedziczony jest zwykle przez małżonka oraz dzieci na zasadach określonych ?w kodeksie cywilnym. Sprawy dodatkowo komplikują się, gdy dzieci są małoletnie. Dokonywanie wówczas tzw. czynności przekraczających zwykły zarząd odziedziczonym majątkiem wymaga zgody sądu rodzinnego. W momencie śmierci wygasają też – co do zasady – decyzje, koncesje czy zezwolenia uzyskane przez przedsiębiorcę. Zamknięty lub zablokowany zostaje rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (tzw. ROR), a zgromadzone na nim oszczędności trafiają na nieoprocentowane konto bankowe, do którego – co więcej – spadkobiercy zmarłego nie otrzymują od razu dostępu, lecz dopiero po przedłożeniu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu notarialnego poświadczającego dziedziczenie, co oczywiście wymaga czasu.
Ważny jest plan sukcesji
W świetle opisanych zagrożeń coraz więcej przedsiębiorców stara się im zawczasu zapobiec. Dobrym sposobem jest szczegółowe zaplanowanie tzw. sukcesji, czyli świadomego, kontrolowanego przekazania firmy następcom. Polskie prawo stwarza w tym zakresie wiele różnorodnych możliwości. Pierwszym krokiem do zaplanowania sukcesji powinno być dokonanie analizy aktualnego stanu firmy oraz ustalenie wstępnych założeń, tj. rozstrzygnięcie czy:
- ?firma nadal ma być prowadzona jednoosobowo – jeżeli tak, to wówczas konieczne jest co najmniej uporządkowanie kwestii dziedziczenia (m.in. stosownymi postanowieniami testamentowymi) oraz udzielenie odpowiednich pełnomocnictw;
