Czy fiskus straci na upadłościach

Dziś Komitet Stały Rady Ministrów ma zdecydować o kształcie nowego prawa restrukturyzacyjnego. Według zamierzeń autorów projektu: Ministerstw Sprawiedliwości i Gospodarki firmom, którym grozi bankructwo, łatwiej ma być zawierać układy z wierzycielami.

Główne rozbieżności

Nowe przepisy mogą być uchwalone jeszcze w tym roku, ale są dwie kwestie nieuzgodnione z Ministerstwem Finansów. Pierwsza – to zniesienie przywileju fiskusa. Podatki miałyby być spłacane z masy upadłości tak samo jak inne wierzytelności przedsiębiorców. Obecnie najpierw w całości spłaca się podatki, a dopiero jeśli wystarczy środków (często nie wystarcza) – inne należności.

900 firm

- upadło w 2013 r., nie licząc tzw. bankrutów zupełnie bez pieniędzy. Jest ich drugie tyle

Druga propozycja dotyczy zwiększenia ochrony przyszłych nabywców mieszkań korzystających z rachunków powierniczych w razie upadłości banku. Teraz wszyscy dostaliby łącznie do 100 tys. euro (tyle gwarantuje Bankowy Fundusz Gwarancyjny). Zmiana polegać ma na tym, że gwarancja dotyczyłaby każdego z klientów. Ta propozycja jest jednak sformułowana na zapas, gdyż upadłość banku w Polsce jest mało prawdopodobna.

Zniesienie uprzywilejowania wierzytelności podatkowych radykalnie zmieniłoby prawo upadłościowe, a zwłaszcza restrukturyzacyjne. Ograniczyłoby tzw. efekt domina, kiedy upadłość jednego przedsiębiorcy powoduje kłopoty finansowe i niewypłacalność jego kontrahentów i wierzycieli.

Łatwiej o układ

Zniesienie przywileju fiskusa skłoni przede wszystkim wierzycieli publicznych do głosowania za układem, a zatem ułatwi restrukturyzację dłużników. Obecnie nie są oni zainteresowani takim postępowaniem, a jeśli nawet procedura zostanie uruchomiona, głosują przeciwko układowi.

– Upadłość likwidacyjna jest dla nich korzystniejsza ze względu na pierwszeństwo w zaspokojeniu z masy. Udana restrukturyzacja dłużnika sprawić może, że przedsiębiorca utrzyma się na rynku i zacznie zasilać fiskusa – wskazuje sędzia Cezary Zalewski, członek zespołu, który przygotowuje projekt ustawy.

19 proc.

- to upadłości z możliwością zawarcia układu z wierzycielami

Przeciwko obecnej regulacji wysuwany jest argument konstytucyjny: że prowadzi ona do obciążenia długami podatkowymi upadłego jego nieuprzywilejowanych wierzycieli, a więc ciężary publiczne upadłego są przenoszone na osoby trzecie.