Jednym z obowiązków każdego właściciela i zarządcy nieruchomości w zakresie prawidłowego użytkowania obiektu budowlanego, jest przeprowadzanie jego kontroli. Protokoły z tych kontroli oraz ich wyniki powinny być umieszczane w książce obiektu budowlanego.
Przynajmniej raz w roku powinna być przeprowadzona kontrola okresowa stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, a więc przede wszystkim chodzi o dachy, rynny i rury spustowe, okna, ściany zewnętrzne i instalacje wodociągowe. Z przeprowadzania kontroli tych elementów zwolnieni są właściciele i zarządcy budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz obiektów budowlanych budownictwa zagrodowego i letniskowego, a także budynków, do budowy których nie jest wymagane pozwolenie na budowę (wymienione w art. 29 ust. 1 prawa budowlanego).
Rocznej kontroli powinny być poddawane także instalacje i urządzenia służące ochronie środowiska. W praktyce chodzi o przyłącza kanalizacyjne, szamba i przydomowe oczyszczalnie ścieków oraz urządzenia do neutralizacji emitowanych na zewnątrz zanieczyszczeń, a także instalacje gazowe oraz przewody kominowe (dymowe, spalinowe i wentylacyjne). Przewody dymowe muszą być czyszczone cztery razy w roku.
Co najmniej raz na pięć lat należy sprawdzać stan sprawności technicznej i wartości użytkowej całego obiektu, jego estetykę oraz otoczenie. Kontrolą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.
Dodatkowe obowiązki ciążą na właścicielach i zarządcach budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2 tys. mkw. oraz innych obiektów o powierzchni dachu przekraczającej 1 tys. mkw. W przypadku tych budynków konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych kontroli dwa razy w roku – w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada każdego roku. Powierzchnia zabudowy takich budynków jest określana na podstawie Polskiej Normy PN-ISO 9836 – właściwości użytkowe w budownictwie. Z uwagi na te kryteria budynki o powierzchni dachu od 1 tys. do 2 tys. mkw., które mają powierzchnię zabudowy poniżej 2 tys. mkw., nie podlegają takiej kontroli.
