Niepełnosprawni: orzeczenie lekarza ZUS do dofinansowania

Również inne instytucje wydają orzeczenia, które są traktowane na równi z tymi o niepełnosprawności. Obecnie oprócz powiatowych i wojewódzkich zespołów orzeczenia może wydawać także Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Takie orzeczenie również wyznacza możliwość zatrudniania osoby niepełnosprawnej.

Równorzędność orzeczeń

Zgodnie z art. 5 ustawy o rehabilitacji wydane obecnie przez lekarza orzecznika ZUS orzeczenie o:

- całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji –  traktowane jest na równi z tym o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- niezdolności do samodzielnej egzystencji –  jest równe orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- całkowitej niezdolności do pracy – jest równorzędne z ustaleniem umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,

- częściowej niezdolności do pracy –  traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Uwaga! Orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy wydane w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 16 sierpnia 1998 r. jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym (a nie  lekkim) stopniu niepełnosprawności.

Przykład

Pan Marek legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na podstawie orzeczenia, które zostało wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.

W związku z możliwością przełożenia orzeczeń innych organów na orzeczenia o niepełnosprawności pan Marek chciałby uzyskać orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy, aby móc pobierać rentę. Jednak, biorąc pod uwagę przepisy ustawy o rehabilitacji, nie jest to możliwe.

Takie przełożenie na orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest możliwe wyłącznie w wypadku orzeczeń wydanych przez organ rentowy. Natomiast zasada ta nie pozwala na przekładanie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności na orzeczenia organu rentowego.

Przykład

Pan Mirosław uzyskał orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy. Na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji przekłada się ono na orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Na tym orzeczeniu nie ma jednak kodu wskazującego schorzenia szczególne. Dlatego pan Mirosław wystąpił do ZUS o nadanie takiego kodu. Urząd mu odmówił. Żeby pracodawca mógł uzyskać na takiego pracownika podwyższoną kwotę dofinansowania do wynagrodzeń, zatrudniony musi złożyć wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Orzeczenia te zawierają kody schorzeń szczególnych.

Jeżeli jednak firma chce wliczać pracownika do wskaźnika osób niepełnosprawnych na poczet np. udzielania ulg we wpłatach na PFRON (art. 22 ustawy o rehabilitacji), wystarczy, że pan Mirosław wystąpi do lekarza specjalisty, który wyda mu zaświadczenie z informacją o jego schorzeniu szczególnym.

Pisma innych instytucji

Równorzędne z orzeczeniami o niepełnosprawności są również te wydane przez:

- komisje lekarskie ds. inwalidztwa i zatrudnienia,

- KRUS,

- komisje lekarskie MON i MSWiA.

Ale nie chodzi o wszystkie orzeczenia. Istotna jest data ich wydania.

Orzeczenie o zaliczeniu do jednej z trzech grup inwalidów stanowi podstawę do uznania osoby za niepełnosprawną w rozumieniu ustawy o rehabilitacji, jeśli zostało wydane przed 1 stycznia 1998 r. i przed tą datą nie utraciło mocy. I tak orzeczenie o zaliczeniu do:

- I grupy inwalidów –  traktowane jest na równi z tym o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- II grupy inwalidów – równoważne temu o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,

- III grupy inwalidów – uznawane za równe z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Jeśli chodzi o orzeczenia wydane przez KRUS, to w kręgu niepełnosprawnych można uwzględniać tego, kto został uznany przed 1 stycznia 1998 r. za osobę o stałej lub długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, i komu przysługuje z tego tytułu zasiłek pielęgnacyjny. Takiego rolnika (domownika) uznaje się wówczas za zaliczonego do grupy o znacznym stopniu niepełnosprawności. Inne orzeczenia KRUS są podstawą do uznania rolnika za osobę o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Z kolei ważne orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidztwa wydane przed 1 stycznia 1998 r. przez komisje lekarskie podległe MON lub MSWiA na podstawie odrębnych przepisów dotyczących niezdolności do służby przekłada się na następujące stopnie niepełnosprawności:

- orzeczenie o zaliczeniu do

I grupy inwalidztwa – równe orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- orzeczenie o zaliczeniu do

II grupy inwalidztwa, które jest równorzędne z tym o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,

- orzeczenie o zaliczeniu do

III grupy inwalidztwa w związku ze służbą z jednoczesnym orzeczeniem inwalidztwa