Na czas poinformuj inspektorów, że zaczynasz działać

Jakie? Za łamanie tych, które są związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, szef może np. zapłacić grzywnę w wysokości od 1 tys. do 30 tys. zł.

Podstawą ukarania będzie art. 283 [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=76037]kodeksu pracy[/link] (k.p.). A do tego, że lepiej tego uniknąć, chyba nikogo nie trzeba przekonywać. Dlatego, aby się uchronić przed kłopotami i działać zgodnie z literą prawa, każdy pracodawca powinien wiedzieć kogo, o czym i w jakim terminie zawiadamiać. Dziś o tym przypominam.

[srodtytul]PIP i sanepid[/srodtytul]

Każdy pracodawca rozpoczynający działalność jest obowiązany zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności. Takie same informacje musi przekazać do właściwego państwowego inspektora sanitarnego. Ma na to 30 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności. Tak nakazuje bowiem art. 209 § 1 k.p.

Jak to zrobić? Może wystarczy zadzwonić? Nie. Kodeks pracy przewidział konieczność złożenia informacji na piśmie. Inspekcje nie pobierają opłat od dokonywanych zgłoszeń.

Uwaga! Przez rozpoczęcie działalności na potrzeby informacyjne należy rozumieć moment zatrudnienia pierwszego pracownika, a nie chwilę zarejestrowania działalności gospodarczej.

[ramka][b]Przykład[/b]

Pan Mateusz założył własną firmę. Jak na razie prowadzi ją jednoosobowo we własnym mieszkaniu. Dopóki nie zatrudni pracownika, nie ma statusu pracodawcy. Tym samym do tego momentu nie musi informować inspektorów o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności.[/ramka]

Obowiązek informacyjny ciąży na pracodawcy odpowiednio w razie zmiany miejsca, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności (np. zakresu produkcji), zwłaszcza zmiany technologii lub profilu produkcji, jeżeli może ona powodować zwiększenie zagrożenia dla zdrowia pracowników. Mówi o tym art. 209 § 2 k.p.

Taki nakaz uprzedniego poinformowania organów nadzoru ma na celu, w przypadku wątpliwości PIP czy sanepidu, umożliwienie dokonania szybkiej kontroli. Ma to szczególne znaczenie w przypadku tych pracodawców, którzy nie prowadzili budowy ani nie przebudowywali obiektu, w którym ma być wykonywana praca. A to dlatego, że zgodnie z art. 213 k.p. w takich przypadkach projekty muszą i tak uwzględniać wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy pozytywnie zaopiniowane przez uprawnionych rzeczoznawców.

[ramka][b]Uwaga [/b]

Gdy pracodawca uchyla się od wykona obowiązków informacyjnych przewidzianych w art. 209 § 1 i § 2 k.p., popełnia wykroczenie podlegające karze grzywny z art. 283 § 2 pkt 1 k.p. Wykroczeniem jest nie tylko niewykonanie tego obowiązku w ogóle, ale także udzielenie niepełnych lub fałszywych informacji.[/ramka]

[srodtytul]Podaj NIP i dodatkowe informacje[/srodtytul]

Zawiadomienie powinno zawierać następujące dane: nazwę przedsiębiorcy, jego numer NIP, REGON, PKD oraz informację o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności, a także przewidywanej liczbie pracowników. Wzory zawiadomień można znaleźć na stronach internetowych instytucji, które mają zostać poinformowane.

Niekiedy na pracodawcę mogą zostać nałożone dodatkowe obowiązki. Pracodawca prowadzący działalność powodującą szczególne zagrożenia dla zdrowia lub życia pracowników może być zobowiązany przez właściwego inspektora pracy lub państwowego inspektora sanitarnego do okresowej aktualizacji informacji o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności. Brak informacji w tym przypadku nie jest sankcjonowany. A samą decyzję inspektorów można zakwestionować.

[ramka][b]Przykład[/b]

Inspektor pracy zobowiązał spółkę będącą pracodawcą do okresowej aktualizacji informacji o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności. Jednak firma nie zgadza się z tym, uważając, że prowadzona przez nią działalność nie powoduje szczególnego zagrożenia dla zdrowia. Zobowiązanie pracodawcy do aktualizacji informacji powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej ([b]wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 1984 r., SA /Wr 430/84[/b]). Od decyzji pracodawcy przysługuje odwołanie. Zastosowanie znajdą tu przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego spółka może się odwołać od decyzji inspektora za jego pośrednictwem do okręgowego inspektora pracy.

Ten zaś może utrzymać w mocy nakaz udzielania dodatkowych informacji. Może także uchylić decyzję w całości lub części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy albo umorzyć postępowanie I instancji.

Okręgowy inspektor może też uchylić decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez I instancję albo umorzyć postępowanie odwoławcze. Na tym nie koniec.

Ostateczną decyzję okręgowego inspektora pracy pracodawca będzie mógł zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ma na to 30 dni od doręczenia lub ogłoszenia decyzji.[/ramka]

[srodtytul]Trzeba zapukać do ZUS...[/srodtytul]

Z zatrudnieniem osób w firmie wiąże się także konieczność zgłoszenia rejestracyjnego do ubezpieczeń społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych musi bowiem wiedzieć, na jakiej podstawie pracodawca zatrudnia określone osoby, do jakich ubezpieczeń je zgłasza, jakie składki i w jakiej wysokości będzie za nie opłacał.

Takie informacje muszą być sporządzone na urzędowych formularzach. Przy ich wypełnianiu płatnik musi wykazać szczególną staranność. A to dlatego, że właśnie od ich prawidłowego wypełnienia zależy, czy zgłoszenie będzie skuteczne. Przełoży się także i na to, czy składki trafią na prowadzone przez ZUS konta dla ubezpieczonych. Zatem jest to bez wątpienia ważne.

Tym bardziej że pracodawcy jako płatnikowi składek albo osobie zobowiązanej do działania w jego imieniu za brak zgłoszenia wymaganych danych lub zgłoszenie nieprawdziwych danych mających wpływ na wymiar składek grozi grzywna. Ile można zapłacić? Całkiem sporo, bo 5 tys. zł.

Zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń dokonuje się na formularzu ZUS ZUA.

Obowiązuje wzór formularza określony w załączniku nr 1 do [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=275684]rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 24 czerwca 2008 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących oraz innych dokumentów (DzU nr 112, poz. 717)[/link].

Płatnik na jego dostarczenie do ZUS ma siedem dni od nawiązania stosunku pracy.

Na tym samym druku dokonuje się zmiany lub korekty danych dotyczących osoby ubezpieczonej (z wyjątkiem zmiany danych identyfikacyjnych, którą należy zgłosić na formularzu ZUS ZUA) oraz korekty kodu tytułu ubezpieczenia, schematu podlegania i daty objęcia ubezpieczeniem, które dokonywane są przez wyrejestrowanie na formularzu ZUS ZWUA i ponowne zarejestrowanie z aktualnymi/prawidłowymi danymi) zgłoszonymi na formularzu ZUS ZUA.

Jak prawidłowo wypełnić formularz ZUS ZUA, pisałam w artykule [link=http://www.rp.pl/artykul/271150.html]„Masz tydzień na zgłoszenie pracownika do ZUS”[/link].

[srodtytul]W razie wypadku...[/srodtytul]

Pewne obowiązki może mieć pracodawca w razie wypadku przy pracy. Przede wszystkim jego zadaniem jest podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie. Musi też zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym i ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku oraz zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym wypadkom. Tak wynika z art. 234 § 1 k.p. Ale na tym sprawa może się nie skończyć.

Pracodawca jest bowiem obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy.