Po świętach będzie więcej zwolnień pracowników

Skala zwolnień, jakie następują w całej Polsce, to dopiero wierzchołek góry lodowej – mówią prawnicy specjalizujący się w prawie pracy. Od połowy sierpnia, kiedy zaczął się światowy kryzys finansowy, odłożyli na bok dotychczasowe zajęcia i przygotowują wyłącznie zwolnienia grupowe tysięcy pracowników polskich firm. Ale nie tylko.

– To prawda – potwierdza Agnieszka Janowska, radca prawny w kancelarii prawniczej TGC Ordowska. – Przedsiębiorcy zlecają przygotowanie zwolnień kancelariom, dlatego do pracowników nie docierają informacje o zmianach.

– W ostatnim czasie znacznie wzrosła liczba zleceń związanych ze zwolnieniami – mówi Bartłomiej Raczkowski, prawnik z Kancelarii Prawa Pracy.

[srodtytul]Ważne limity[/srodtytul]

W najlepszej sytuacji są pracownicy zatrudnieni w firmach do 20 osób. Nie mają do nich zastosowania przepisy o zwolnieniach grupowych, pracodawcy muszą więc zwalniać ich w trybie indywidualnym. Takie zwolnienie zaś można łatwiej podważyć przed sądem. Poza tym, jeśli firma decyduje się na redukcję zatrudnienia, nie pozbędzie się osób w wieku przedemerytalnym, na zwolnieniu lekarskim czy na urlopie macierzyńskim.

W takiej sytuacji bywają zagraniczne firmy zazwyczaj zatrudniające w Polsce poniżej 20 osób. Często decydują się więc na spłatę pracowników, którym zostało np. rok lub dwa do emerytury. Nierzadko zainteresowanym udaje się wtedy wynegocjować – w zamian za zgodę na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron – jednorazową wypłatę wynagrodzeń, które otrzymaliby do momentu przejścia na emeryturę.

W wypadku większych firm pracowników chroni ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, tzw. ustawa o zwolnieniach grupowych ([link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=169524]DzU z 2003 r. nr 90, poz. 844 ze zm.[/link]). Zgodnie z jej art. 1, jeżeli w ciągu 30 dni zwolnienia obejmują co najmniej dziesięć osób (gdy firma zatrudnia od 20 do 99 pracowników), trzeba przeprowadzić konsultacje ze związkami zawodowymi i zawiadomić urząd pracy o planowanych zwolnieniach. W większych firmach, zatrudniających od 100 do 299 pracowników, zwolnienia muszą dotyczyć ponad 10 proc. załogi, a w tych powyżej 300 zatrudnionych konsultacje trzeba przeprowadzić, planując zwolnienia co najmniej 30 pracowników.

– Pierwsze pytanie firmy szykującej się do zwolnień dotyczy tego, ilu pracowników może się pozbyć bez potrzeby uruchamiania procedur przewidzianych w tych przepisach – mówi Marcin Wojewódka, radca prawny w kancelarii Wojewódka & Pabisiak. – Pracodawcy często postępują tak, by nie przekraczać tych limitów. Nadal muszą wypłacić zwalnianym pracownikom odprawy, unikają jednak czasochłonnej procedury związanej z konsultacjami zwolnień ze związkami zawodowymi, która zazwyczaj trwa około dwóch miesięcy.

[srodtytul]Ile odprawy[/srodtytul]

Zgodnie z art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych, pracownikowi zwalnianemu z przyczyn leżących po stronie pracodawcy przysługuje bowiem odprawa. Ma być ona równa jednomiesięcznemu wynagrodzeniu, gdy był zatrudniony w tej firmie krócej niż dwa lata, dwumiesięcznemu – gdy pracował od dwóch do ośmiu lat, i trzymiesięcznemu – jeżeli jego staż u tego pracodawcy przekraczał osiem lat. W przyszłym roku odprawa nie będzie mogła być jednak wyższa niż piętnastokrotność minimalnego wynagrodzenia, czyli 19 140 zł (obecnie 16 890 zł).Często też pracodawcy decydują się w takiej sytuacji na zwolnienie pracowników z obowiązku wykonywania pracy. Dzięki temu pozbywają się ich z firmy z dnia na dzień.

[srodtytul]Szukanie oszczędności[/srodtytul]