Niektórzy muszą już przekształcać się w spółkę jawną

Obowiązek ten wynika z art. 26 § 4 kodeksu spółek handlowych. W tym celu trzeba wypełnić i złożyć wniosek na formularzu KRS-W1. Przypominamy, by do wniosku o rejestrację spółki jawnej w trybie art. 26 § 4 k.s.h. dołączyć umowę spółki cywilnej ze zmianami, dostosowującymi jej treść do wymagań przewidzianych dla spółki jawnej (patrz [b]uchwała Sądu Najwyższego z 12 marca 2003 r., III CZP 96/2002[/b]).

Nie każdego jednak obowiązek ten dotyczy już w tym roku.

[b]Jestem wspólnikiem spółki cywilnej. W ubiegłym roku obrót naszej spółki przekroczył 800 tys. euro i dlatego od 2007 r. prowadzimy księgi handlowe. Czy musi się przekształcić w spółkę jawną i uzyskać wpis do Krajowego Rejestru Sądowego? - pyta czytelnik DOBREJ FIRMY[/b].

[b]Nie[/b]. Z pytania wynika, że obroty spółki przekroczyły limit 800 tys. euro dopiero w 2006 r. Skoro wcześniej spółka nie musiała prowadzić ksiąg rachunkowych, to wnioskujemy, że w poprzednich latach jej przychody netto były niższe niż 800 tys. euro. Tymczasem obowiązek przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną powstaje dopiero wtedy, gdy przychody netto spółki w każdym z dwóch ostatnich lat obrotowych przekroczą limit zobowiązujący do prowadzenia ksiąg handlowych (czyli 800 tys. euro). Tak wynika z art. 26 § 4 kodeksu spółek handlowych. Na razie spółka przekroczyła limit 800 tys. euro w jednym roku (2006 r.) i dlatego musiała założyć księgi rachunkowe. Natomiast o obowiązku przekształcenia w spółkę jawną zadecyduje rok 2007. Jeśli i w tym roku przychody netto spółki przekroczą limit 800 tys. euro, to najpóźniej do końca marca 2008 r. wspólnicy będą musieli przekształcić swoją spółkę w jawną. Podobnie interpretują to organy podatkowe (patrz ramka).

Czy to możliwe, żeby spółka cywilna prowadziła księgi rachunkowe i-mimo przekroczenia w kolejnym roku 800 tys. euro przychodów netto - nadal nie musiała przekształcić się w spółkę jawną? Teoretycznie nie, ale w praktyce jest to jak najbardziej możliwe.

Powodem są przepisy, które - niestety, to nie wyjątek - nie są ze sobą zgodne.

Żeby nie przegapić obowiązku przekształcenia spółki cywilnej w jawną, wspólnicy muszą - zgodnie z kodeksem spółek handlowych -zajrzeć do ustawy o rachunkowości (w skrócie uor).

Z niej wynika jasno, że chodzi o limit 800 tys. euro i że odnosi się on do przychodów netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy (art. 2 ust. 1 pkt 2).

Do przychodów netto zaliczamy przychody netto:

-ze sprzedaży towarów, a więc bez przychodów ze sprzedaży materiałów,

-ze sprzedaży produktów, czyli wyrobów i usług (w tym robót budowlanych),

-z operacji finansowych w rozumieniu art. 42 ust. 3 ustawy o rachunkowości, a więc m.in. z tytułu: dywidend (udziałów w zyskach), odsetek, zysków ze zbycia inwestycji, aktualizacji wartości inwestycji, nadwyżki dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi.

W świetle ustawy o rachunkowości do przychodów netto nie zaliczamy:

> podatku VAT i akcyzy,

> rabatów, opustów, skont i innych zmniejszeń obrotów,

> pozostałych przychodów operacyjnych, czyli (zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 uor) przychodów związanych m.in. z:

- działalnością socjalną,

- zbyciem środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych,

- odszkodowaniami, karami i grzywnami,

- otrzymaniem nieodpłatnie aktywów na inne cele niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych, środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych,

- zysków nadzwyczajnych, czyli powstających na skutek zdarzeń trudnych do przewidzenia, poza działalnością operacyjną firmy i niezwiązanych z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia (art. 3 ust. 1 pkt33 uor).

[ramka][b]Przykład 1[/b]

Spółka cywilna uzyskała w 2005 r. przychody netto w wysokości 300 tys. euro (pomijamy kwestię przeliczania euro na złote, bo tu nie ma ona dla nas znaczenia). W 2006 r. jej przychody netto wyniosły 780 tys. euro. Składały się na to przychody: ze sprzedaży towarów, ze sprzedaży produktów oraz z operacji finansowych.

Oprócz tego spółka uzyskała 50 tys. euro z:

- sprzedaży trzech maszyn będących środkami trwałymi,

- odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku gospodarczego,

- otrzymanych kar umownych,

- refakturowania kosztów.

Ponieważ te dodatkowe przychody (50 tys. euro) nie są przychodami, o których mowa wart. 2 ust. 1 pkt2 uor, więc nie wchodzą do limitu decydującego o konieczności założenia ksiąg rachunkowych. W konsekwencji nie wchodzą też do limitu zobowiązującego do przekształcenia spółki cywilnej w jawną.

[b]Wniosek:[/b] skoro w 2006 r. spółka cywilna miała przychody netto w wysokości 780 tys. euro, to nie tylko nie musi przekształcić się w spółkę jawną w tym roku, ale także nie będzie musiała tego robić w 2008 r. Do tego bowiem potrzeba przekroczenia limitu 800 tys. euro w każdym z dwóch ostatnich lat obrotowych (czyli spółka musiałaby przekroczyć limit 800 tys. euro nie tylko w 2007 r., ale i w roku poprzednim, tj. w 2006).[/ramka]

Nie byłoby problemu, gdyby o obowiązku założenia ksiąg rachunkowych decydowała tylko ustawa o rachunkowości. Niestety, mówi o nim również ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. A z niej wynika, że mamy brać pod uwagę zupełnie inne przychody.

Limit jest owszem ten sam - 800 tys. euro. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (updof) wyraźnie bowiem odwołuje się tu do kwoty wynikającej z uor.