Pomoc publiczna – błogosławieństwo dla firm otrzymujących wsparcie, może być przekleństwem dla ich konkurentów, którzy w tym samym czasie wsparcia są pozbawieni. Dlatego generalnie, w myśl przepisów unijnych, państwa nie powinny przyznawać pomocy przedsiębiorcom, szczególnie w tych przypadkach, gdy mogłoby to grozić zakłóceniem konkurencji na jednolitym rynku europejskim. Jak niemal od każdej zasady, tak i od tej są pewne wyjątki.
W związku z tym rządy centralne lub władze regionalne mają możliwości udzielania takiej pomocy. Odwołują się w tym celu do szczególnych rozporządzeń unijnych albo uzyskują zgodę Komisji Europejskiej w konkretnych, pojedynczych przypadkach. Jak wynika z najnowszego raportu Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na temat pomocy publicznej udzielonej przedsiębiorcom w 2011 roku, firmy uzyskały w tym okresie wsparcie w wysokości 21,4 mld zł. To mniej niż w roku poprzednim (2010), gdy wartość pomocy osiągnęła poziom 24 mld zł, ale więcej niż w roku 2009, gdy do firm trafiło nieco ponad 19 mld zł. Najczęściej stosowaną formą pomocy w 2011 roku były, podobnie jak w latach 2005–2010, ulgi podatkowe i dotacje (97,3 proc. wartości pomocy).
Kto najhojniejszy
Wśród instytucji udzielających pomocy na pierwszym miejscu znalazł się prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Wartość udzielonego przez niego wsparcia to 2,75 mld zł. Następnie prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – 2,12 mld zł – prawie trzykrotnie więcej niż w 2010. Mniejszego wsparcia udzielili za to: marszałkowie województw 1,69 mld zł (w 2010 – 4,66 mld zł), organy skarbowe i celne – 2,01 mld zł (w 2010 r. – 2,86 mld zł) czy prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości – 1,69 mld zł (w 2010 r. – 3,28 mld zł).
Ponadto, jak wynika z raportu, najwięcej pieniędzy trafiło do przedsiębiorców z województw: mazowieckiego, śląskiego oraz łódzkiego. Najmniejszą pomoc przekazano przedsiębiorcom z województw: świętokrzyskiego – 371,3 mln zł, lubuskiego – 431,6 mln zł oraz warmińsko-mazurskiego – 435,9 mln zł. Wysoka wartość pomocy w niektórych województwach wynika z faktu, że wielu przedsiębiorców wybiera na swoje siedziby duże miasta. Generalnie z pomocy skorzystało 81 tys. firm, a średnia wartość pomocy przypadającej na jedno przedsiębiorstwo wyniosła 265 tys. zł.
Przyczyny spadku
Spadek wartości pomocy udzielonej w 2011 roku, w porównaniu z okresem wcześniejszym, wynika przede wszystkim z mniejszej wartości pomocy udzielonej w formie dotacji w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej współfinansowanej ze środków unijnych (przede wszystkim Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oferowanego poprzez regionalne programy operacyjne czy też program „Innowacyjna gospodarka").
